De voorbije 4 jaar is het aantal aanvragen voor nieuwbouw door particulieren bijna gehalveerd tot iets meer dan 10.000 per jaar. Dat schrijft De Tijd. Door de gestegen kosten en de complexiteit lijkt nieuwbouw enkel nog weggelegd voor grote bouwfirma's en ontwikkelaars. Bouwfederatie Embuild roept op om dat aan te pakken.
Aantal Vlamingen dat zelf woning bouwt in 4 jaar tijd gehalveerd: "Het wordt steeds complexer"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Al sinds 2019 daalt het aantal aanvragen voor nieuwbouw, zo tonen cijfers van de Vlaamse overheid die bouwfederatie Embuild heeft opgesnord. Zeker bij particulieren is de daling opvallend. Tot 5 jaar geleden schommelde het aantal aanvragen voor nieuwbouw rond de 20.000, sinds 2024 is dat cijfer onder de 11.000 gezakt, bijna een halvering dus.
Het voorlopige dieptepunt is nu 2025, met 10.885 aanvragen van particulieren. "Als er dan wel gebouwd wordt, blijken het minder vaak particulieren te zijn en steeds meer bouwfirma's of ontwikkelaars", bevestigt Caroline Deiteren, directeur-generaal van Embuild.
Bij eengezinswoningen is nu ongeveer de helft van de aanvragen afkomstig van particulieren, waar dat in 2018 nog twee derde was. Bij appartementen komt amper 10 procent van de aanvragen nog van particulieren. Acht jaar geleden was dat ongeveer 25 procent.
Complex en duur
Vanwaar die daling? "Bouwen wordt steeds complexer en technischer", argumenteert Deiteren. "Er is ook heel veel regelgeving waaraan men moet voldoen. Dan is het moeilijker om dat als particulier van a tot z van de grond te krijgen. Vandaar dat men een beroep doet op een professional, bijvoorbeeld voor een sleutel-op-de-deurwoning of een project op maat."
Dan zijn er nog de kosten. Een gemiddeld huis in Vlaanderen kost, volgens de meest recente cijfers van Notaris.be, meer dan 380.000 euro. Voor een appartement is dat net geen 290.000 euro. Voor nieuwbouw moet je daar vaak nog een smak geld bij tellen, waarschuwt de bouwfederatie.
Voor die hoge prijs is volgens Embuild niet 1 algemene verklaring. Er spelen, zo klinkt het, 4 factoren: de hoge stand van de rente, het aantal beschikbare woningen, de kostprijs van de materialen en de hoge belastingdruk. "Aan de eerste factor kunnen we niet zoveel doen, aan de andere wel. Waarop wachten we om als samenleving ervoor te kiezen wonen betaalbaarder te maken?"
Minder lasten, sneller vergunnen
Embuild vraagt onder meer een daling van de lasten op bouwprojecten, bijvoorbeeld door de registratierechten op de grond naar 2 procent te verlagen. Verder wil de bouwfederatie een verlaagd btw-tarief van 6 procent voor de bouw en de aankoop van de enige en eigen woning en voor de bouw van woningen die minstens 15 jaar worden verhuurd aan een natuurlijke persoon, naar analogie met het bestaande btw-stelsel voor sloop en heropbouw.
We zien dat er vandaag in het algemeen te weinig wordt gebouwd om voldoende Vlamingen een betaalbaar dak boven het hoofd te bieden
Caroline Deiteren, directeur-generaal van Embuild
"We zijn als Embuild sowieso in gesprek met lokale overheden en de Vlaamse administraties om te kijken hoe we bouwprojecten kunnen vereenvoudigen om een versnelling te creëren in de nieuwbouw", zegt Deiteren. "Dat is absoluut nodig, want we zien dat er vandaag in het algemeen te weinig wordt gebouwd om voldoende Vlamingen een betaalbaar dak boven het hoofd te bieden."
De bouwfederatie berekende onlangs dat er in Vlaanderen tegen 2050 600.000 extra woningen nodig zijn. Dat omdat de bevolking groeit, maar ook omdat woonbehoeften veranderen: er zijn meer singles en eenoudergezinnen en meer ouderen die langer zelfstandig willen wonen. Ook de vraag naar een tweede verblijf blijft stijgen.
