Recordaantal jongeren studeert met leefloon: "Maakt mentaal een groot verschil"

Het leefloon kan gebruikt worden door studenten die meerderjarig zijn en geen steun of omkadering hebben. Het OCMW wil hen zo helpen om een diploma te behalen. "Voor mij is het echt een 'lifesaver' geweest", zegt Matisse Beirens. Hij studeert geschiedenis aan de UGent.

"Ik werk al sinds mijn 16e om bij te verdienen. Thuis kregen ze het echt niet meer rond en werd het te moeilijk om me te steunen. Ik ben naar Gent verhuisd en heb een leefloon. Ik klus nog altijd bij. Door de steun van het OCMW is er ruimte om te focussen op de studie. Het maakt mentaal een groot verschil." 

Matisse en andere leefloonstudenten krijgen niet zomaar het geld op de rekening gestort. Er zijn strikte afspraken over de studievoortgang. Tegelijk is er vaak ook een verplichting om een aantal uur per jaar te werken. Een maatschappelijk werker volgt alles. Als het niet goed loopt, kan de steun wegvallen. 

"Ik moet alle kosten dragen: het inschrijvingsgeld, studieboeken, huur, eten en drinken. Het is niet evident. Zeker niet in vergelijking met andere studenten", zegt Matisse. "Het werken vind ik niet erg, maar het is goed dat ik er niet meer voortdurend mee bezig moet zijn."  

Het systeem is er voor jongeren onder de 25 die hun middelbare school nog moeten afwerken, een opleiding in het volwassenenonderwijs volgen of een hoger diploma proberen te behalen.  

Vorig jaar registreerde de POD Maatschappelijke Integratie in Vlaanderen 10.064 leefloonstudenten. Dat zijn er 14 procent meer dan 5 jaar geleden. Een leefloon voor een alleenstaande bedraagt nu 1.340 euro per maand. "Het blijft krap op het einde van de maand, maar er is meer rust", zegt Matisse. 

"We zien dat studenten makkelijker de weg vinden naar het OCMW. Ze hebben vooral financiële steun nodig en minder psychosociale opvolging", zegt Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). "Ze moeten uiteraard aan de voorwaarden voldoen. Door ze tijdelijk te steunen, stijgen hun kansen op een job én kunnen ze het leven daarna weer in eigen handen nemen." 

"Dit is een duurzame investering in de toekomst van jongeren voor wie het anders onhaalbaar zou zijn. Tegelijk is het ook voor de hele samenleving een goede zaak. Een diploma behalen, mag niet afhangen van waar je wieg toevallig stond", zegt de Gentse schepen Astrid De Bruycker (Voor Gent).

Gent telt met 1.203 leefloonstudenten het hoogste aantal. Dat is niet onlogisch, aangezien het de grootste studentenstad is en veel verschillende soorten opleidingen aanbiedt. Het aantal stijgt gestaag. 44 procent van de leefloonstudenten daar volgt een traject om een middelbaar diploma te behalen. Het gaat dus zeker niet uitsluitend om hogere studies. 

De grote steden met onderwijsinstellingen hebben over het algemeen hogere aantallen, omdat jongeren zich er vaak ook vestigen om te studeren. Toch zijn er ook leefloonstudenten in kleinere gemeenten. Ze kunnen immers ook pendelen of op afstand les volgen. Het aantal leefloonstudenten in Vlaanderen is fors lager dan in Wallonië (18.421) en Brussel (14.246).