Muziekkapel Koningin Elisabeth als kweekschool voor de cellowedstrijd: "Docenten zijn mijn bewaarengelen"

Geen enkele Belg in de Koningin Elisabethwedstrijd helaas, maar nogal wat deelnemers hebben wel een sterke band met ons land. Ze volgen namelijk les in de prestigieuze Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waals-Brabant. In de eerste ronde waren er 7, in deze halvefinaleweek nog 5: de Franse cellisten Clara Dietlin en Léo Ispir, de Canadees-Amerikaanse Michael Song, Andrew Ilhoon Buyn uit Canada en Dilshod Narzillaev uit Oezbekistan.

De Muziekkapel Koningin Elisabeth in Waterloo, recent uitgebreid met het kasteel van Argentueil, is vooral bekend als de locatie van de beruchte ‘week in afzondering’. Daar zwoegen dan de 12 finalisten van de Koningin Elisabethwedstrijd op een nieuw werk, zonder hulp van buitenaf, zonder mobiele telefoon of internet.

Maar alle andere weken van het jaar is de Muziekkapel een muziekinstituut van internationaal niveau, een centrum voor artistieke uitmuntendheid dat tot de top-5 van de wereld behoort. Er is maar plaats voor een beperkt aantal studenten en ze komen van heinde en verre.

"Op dit moment zijn er 70 artiesten in residentie in de Muziekkapel. We kennen hen persoonlijk en we stellen hen een parcours op maat voor. De plaatsen zijn duur en de selectie is streng”, zegt artistiek directeur Anne-Lise Parotte. De opleiding kost 25.000 euro per jaar, maar daar moeten de studenten meestal zelf niet voor opdraaien. De meesten krijgen een beurs. 

“Hoe een dag hier begint? Een glas water, een kop koffie en oefenen maar”, lacht de Oezbeekse cellist Dilshod Narzillaev. Is het zo eenvoudig? De Brit Maxim Calver (die enkel de 1e ronde van de wedstrijd speelde) blijft nuchter: “Je mag nog zoveel oefenen als je wil, als je voor een publiek zit, dan verandert alles.”

Een wedstrijd is een concert en een examen in het kwadraat. Daarop worden de muzikanten getraind in de Muziekkapel Koningin Elisabeth, verduidelijkt directeur Anne-Lise Parotte. “We bereiden hen voor om de scène op te gaan in moeilijke omstandigheden, want er heerst intense stress tijdens de wedstrijd.” Dat gaat verder dan hard studeren op de cello. “We werken op de juiste gewoonten, en ook op ‘levenshygiëne’. Goed slapen, gezond eten.”

De Française Clara Dietlin volgde bijvoorbeeld een workshop van de Israëlische cellist Uri Vardi  “om te leren ons lichaam te gebruiken, om het instrument beter te laten klinken”. Er zijn ook relaxatie- en ontspanningsoefeningen.

Maar de klemtoon ligt natuurlijk op het instuderen en verfijnen van de muziekstukken. Daarvoor zijn er de ‘masters in residence’ of docenten cello: in dit geval Gary Hoffman en ook Jeroen Reuling. 

“Dat we met zoveel studenten deelnemen aan de wedstrijd is misschien toeval, maar ook een teken dat de celloklas hier heel sterk is”, zegt Michael Song uit Canada. “Veel van de beste cellostudenten uit de hele wereld komen speciaal hierheen voor Gary Hoffman. Hij is de meest gevraagde docent in de wereld, en enkel hier geeft hij les.” 

Andrew Byun, ook uit Canada, gaat akkoord: “Met Gary Hoffman en Jeroen Reuling werken is super, ze zijn allebei heel behulpzaam.” Van twéé topmuzikanten les krijgen is ook verrijkend, zegt de Fransman Léo Ispir: “Ze zijn heel verschillend. Ze zijn complementair en dat is de kracht van hier te studeren in de Muziekkapel.”

João Pedro Gonçalves (die enkel de 1e ronde van de wedstrijd speelde) komt uit Portugal en noemt zijn beide docenten echte bewaarengelen. "Niet enkel in de lessen, maar ook als we iets persoonlijks willen bespreken. En dat is heel belangrijk om je voor te bereiden op de Koningin Elisabethwedstrijd. De mentale voorbereiding weegt wellicht nog zwaarder door dan de fysieke.”

De Muziekkapel Koning Elisabeth zorgt er ook voor dat de deelnemers vooraf veel concerten kunnen spelen, ook met orkest. Ook dat helpt om te ‘roderen’. Maar, besluit de nuchtere Brit Maxim Calver: “Een wedstrijd blijft een wedstrijd.”