De rol van de zwezerik bij de mens wordt onderschat. Wetenschappers en artsen gingen er lang van uit dat de zwezerik na de puberteit nog nauwelijks een functie heeft, maar 2 nieuwe studies in het prestigieuze tijdschrift Nature halen dat idee nu onderuit. Het orgaan blijkt ook op volwassen leeftijd een sleutelrol te spelen in onze gezondheid, levensduur en zelfs in de strijd tegen kanker.
Effect van de zwezerik op onze immuniteit lang onderschat: "Klein orgaantje speelt echt een belangrijke rol"
Kalfszwezerik is een klassieker in de Belgische keuken en wordt door liefhebbers als een echte delicatesse beschouwd, maar ook mensen hebben een zwezerik. Dat kleine orgaan, in wetenschappelijke termen de thymus genoemd, zit achter het borstbeen verscholen.
"We hebben altijd gedacht dat die thymus vooral bij kinderen belangrijk was, en dat die op volwassen leeftijd zo goed als geen rol meer speelt", zegt professor hematologie Tessa Kerre (UZ Gent) in De Wereld Vandaag op Radio 1. "De laatste jaren is er steeds meer bewijs gekomen dat de thymus ook later in het leven actief blijft, en bovendien sterk verschilt van persoon tot persoon."
Onderzoekers van de Universiteit van Maastricht en Harvard University bouwen nu verder op die inzichten.
Luister hier naar het gesprek met Tessa Kerre in De Wereld Vandaag
"De zwezerik is een fabriekje voor T-cellen, de elitetroepen van ons ", zegt Kerre. "Die T-cellen kunnen besmette cellen herkennen als vreemd en ze vervolgens aanvallen en doden."
Zulke T-cellen zijn uiterst precies afgesteld, weet Kerre. "Elke T-cel herkent één heel specifiek klein stukje van een virus, bacterie, schimmel, gist of zelfs een kankercel. Ze zijn gericht tegen één bepaald eiwit. Dat betekent dat we een zeer breed repertoire nodig hebben van allemaal verschillende T-cellen om ons te beschermen tegen de enorme waaier aan indringers waar ons lichaam mee te maken krijgt."
Grote rol in ons immuunsysteem
"Het onderzoek dat nu gepubliceerd is, heeft eigenlijk 2 luiken", aldus Kerre. In een eerste stap ontwikkelden de onderzoekers met behulp van een soort gezondheidsscore voor de thymus. Die score wordt berekend op basis van een van de borstkas, waarbij gekeken wordt naar onder meer de grootte, de vorm en de verhouding tussen vet en actief klierweefsel.
Een thymus die de studie als ‘gezond’ beschouwt, hangt samen met een betere algemene gezondheid en een langere levensduur. "Mensen met een betere thymus hebben bijvoorbeeld minder kans op hart- en vaatziekten, krijgen minder snel longkanker en leven gemiddeld langer."
In het tweede luik van het onderzoek koppelen de onderzoekers die thymusscore aan de resultaten van kankerbehandelingen. "Mensen met een gezonde thymus reageren beter op immunotherapie", zegt Kerre. "Ze leven langer zonder herval van de ziekte en hebben globaal genomen ook een betere overlevingskans. Dat kleine orgaantje speelt dus echt een belangrijke rol."
Hoe houd je je zwezerik gezond?
Die vaststellingen roepen de vraag op of we zelf iets kunnen doen om onze thymus gezond te houden. Het antwoord is genuanceerd, volgens Kerre: "Je hebt dat niet allemaal in handen. Ouderdom speelt een rol, en onze leeftijd is onverbiddelijk. Ook bij mensen die chemotherapie gekregen hebben, zien we vaak dat de kwaliteit van de thymus vermindert. En zelfs het doormaken van een infectie kan een effect hebben."
Toch heb je volgens Kerre ook mogelijkheden om de kwaliteit van je zwezerik zelf te beïnvloeden. "We zien een slechtere thymuskwaliteit bij mensen die zwaarlijvig zijn, roken of weinig fysiek actief zijn. Een algemeen gezonde levensstijl zorgt dus voor een gezondere thymus."
