"Wij zijn met 50.000 mensen met die kloteziekte, en tegen 2030 zouden dat er 100.000 kunnen zijn. Men weet wat de oorzaak kan zijn, en toch gebeurt niets. Dat is toch verschrikkelijk?" Dat zegt acteur en schrijver Rudy Morren over het uitblijven van beleid rond een mogelijk verband tussen parkinson en pesticiden, in 'Touché' op Radio 1.
"Men weet wat oorzaak kan zijn en toch gebeurt niets": acteur Rudy Morren hekelt dat beleid rond parkinson en pesticiden uitblijft
Volgens Morren wordt het mogelijke verband tussen parkinson en pesticiden nog te weinig ernstig genomen, ondanks onderzoek en signalen die al jaren beschikbaar zijn. "Die cijfers liggen al jaren te wachten. Doe er iets mee. Maar er gebeurt niets", zegt hij.
Hij benadrukt dat het probleem volgens hem op Europees niveau moet worden aangepakt. "Ik ben geen boer of ondernemer, maar het kan toch niet dat je weet waar die ziekte vandaan kan komen en er niets tegen doet?", zegt hij.
Voor hem persoonlijk hoeft de exacte oorzaak niet meer te worden achterhaald. "Maar voor de honderdduizenden die het nog kunnen krijgen, is het wél belangrijk dat er iets gebeurt."
Met 10.000 volt in zijn lijf
Morren was 55 toen hij in 2018 tijdens het schrijven merkte dat zijn linkerarm vreemde bewegingen maakte. "Die arm bleef maar kloppen. Ik heb meteen naar de dokter gebeld", vertelt hij. Na verschillende scans volgde de diagnose: parkinson.
De gevolgen waren ingrijpend. Door het dopaminetekort krijgen zijn hersenen soms geen signalen meer door naar zijn spieren. "Ik heb constant het gevoel dat mijn lijf met 10.000 volt zit te trillen. Dat is 24 uur per dag aanwezig", beschrijft Morren zijn toestand.
Afscheid van het acteren
Zijn laatste draaidag voor 'De zonen van Van As' werd een nachtmerrie. "Ik had de indruk dat ik Chinees aan het spreken was. Ik was heel verward." Het werd meteen zijn afscheid van het acteren. "Ik wilde niet de zwakke schakel zijn in een groep."
Na zeven relatief stabiele jaren ging zijn toestand plots achteruit. Eenvoudige handelingen werden onmogelijk. "Een boterham klaarmaken kostte mij uren. Mijn kwaliteit van leven was nul."
Nieuwe hoop met hersenstimulatie
Een behandeling met Deep Brain Stimulation bracht perspectief. "Bij die ingreep worden elektroden diep in de hersenen geplaatst. Die elektroden zorgen ervoor dat dopamine op een min of meer natuurlijke manier wordt gestimuleerd", legt Morren uit.
De operatie gaf hem een groot deel van zijn leven terug. Hij vond ook een nieuwe uitlaatklep in het schrijven. "Als ik aan mijn bureau ga zitten, verdwijnt dat allemaal. Ik ben nooit ziek als ik aan het schrijven ben."
Hoe meer vrienden, hoe rijker
Tijdens zijn zwaarste periode kon Morren rekenen op zijn omgeving. Wekenlang kwam elke dag iemand langs om te koken en gezelschap te houden. "Het kapitaal dat je hebt, zijn je vrienden. Het zijn niet je centen. Hoe meer vrienden dat je hebt, hoe rijker je bent. En ik ben zó rijk."
Nic Balthazar maakte een documentaire over Morren, die na zijn parkinsondiagnose een verbazingwekkend kracht-team rond zich verzamelde en ontdekte dat verbondenheid misschien wel de mooiste en belangrijkste vorm van gezondheidszorg is.
‘Team Rudy’ is vanaf 20 mei te zien in de bioscoop en kan ook door verenigingen en groepen worden aangevraagd via www.teamrudy.be.
