Het wereldberoemde schilderij 'Guernica' van Pablo Picasso mag van het Madrileense museum Reina Sofia niet tijdelijk naar Bilbao. De weigering is uitgegroeid tot een stevige rel in de Spaanse politiek. "Ze haalden Franco uit zijn graf, maar ze kunnen niet eens een schilderij van Madrid naar Baskenland brengen", bijt de Baskische minister-president van zich af.
Politieke rel in Spanje rond Picasso’s 'Guernica': Baskenland wil topwerk tijdelijk naar Bilbao halen
De Baskische regering wil het absolute topwerk tijdelijk tentoonstellen in het Guggenheim-museum. De reden: op 28 april 2027 is het 90 jaar geleden dat de nazi’s het Baskische stadje Guernica bombardeerden.
"Voor de Basken is het niet alleen een kunstkwestie", legt onze correspondent in Spanje Sven Tuytens uit in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Het is ook een symbolisch gebaar. Volgens hen gaat het werk over hun geschiedenis en hun tragedie."
Wereldberoemd symbool
Picasso schilderde 'Guernica' in 1937 als reactie op dat bombardement. "Het werd een symbool, niet alleen tegen het fascisme en voor de Spaanse Republiek, maar tegen de totale oorlog, waarbij de bevolking het slachtoffer is", zegt Tuytens.
Het schilderij reisde daarna nog naar Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, voor het uiteindelijk in het Reina Sofia in Madrid belandde. Daar hangt het al meer dan 35 jaar.
Het is niet alleen een kunstkwestie. Het is ook een symbolisch gebaar, volgens de Basken gaat het werk over hun geschiedenis en hun tragedie.
Correspondent Sven Tuytens
Volgens het museum kan het doek niet meer verplaatst worden. "Door het vele reizen is het schilderij kwetsbaar geworden. Daarom is in de jaren 90 beslist om het niet meer uit te lenen", aldus Tuytens.
En er is ook een precedent. "Toen Parijs enkele jaren geleden een grote Picasso-retrospectieve organiseerde en het schilderij wilde, werd dat ook geweigerd. Het museum zegt nu consequent te zijn."
Conservator Lourdes Rico: "We kunnen het niet meer oprollen, de verf zou meteen afbladderen"
Politiek verhit debat
De discussie verhit intussen de Spaanse politiek. Isabel Díaz Ayuso, de regionale minister-president van Madrid en een prominente figuur in conservatief Spanje, mengde zich fel in het debat. "Zij wil het schilderij niet naar het Baskenland zien gaan, ook niet tijdelijk. Dit is volgens haar een symbool voor heel Spanje, en ook voor de uitstraling van Madrid."
Aan Baskische kant klinkt scherpe kritiek. Minister-president Imanol Pradales zet de Spaanse regering onder druk en vraagt zich openlijk af of ze wel de politieke moed heeft om het schilderij te verplaatsen. "De bal ligt in hun kamp. Ze hebben Franco uit zijn graf gehaald, maar nu kunnen ze geen schilderij uit Madrid naar Baskenland brengen."
Verkiezingen bemoeilijken oplossing
Een compromis lijkt ver weg en de klok tikt. 2027 nadert, de Spaanse verkiezingen ook, en de regering durft geen kant te kiezen. "Dit ligt heel gevoelig. De kans dat het schilderij effectief naar Bilbao komt, is klein", aldus Tuytens.
De discussie raakt aan een bredere gevoeligheid in Spanje. De herinnering aan de burgeroorlog is er nog altijd levend. "Dit toont hoe politiek geladen kunst kan zijn. Zeker in Spanje, waar die tegenstellingen nog altijd heel aanwezig zijn."
Uitleenverzoek 'Guernica' wordt geweigerd en zorgt voor politieke rel in Spanje
