Burgemeester Marlutje Jackers van Herstappe zit met 2,5 miljoen kilo frietaardappelen die niemand wil

In België is er dit jaar een enorme overschot aan aardappelen. Dat komt onder andere door een goede oogst, maar ook door een dalende vraag naar frietaardappelen. Momenteel zitten veel boeren met loodsen vol aardappelen die 0 euro waard zijn. Ook burgemeester Marlutje Jackers uit Herstappe zit nog met een volle loods.

"Ik zit nog met 2.500 ton aan frietaardappelen", zegt Jackers. "Dat is een berg aardappelen van 50 op 25 meter van 4 meter hoog. Dat is immens. Zo een grote overschot heb ik nog nooit gehad en bij veel van mijn collega's hoor ik hetzelfde. We weten nu al dat het ons enkel nog geld gaat kosten om onze loods weer vrij te krijgen voor de volgende oogst."

Volgens Jackers ligt de oorzaak van de grote overschotten bij de industrie die van de patatten frietjes maken. "Jaren geleden hebben ze boeren gevraagd om te experimenteren met nieuwe aardappelrassen omdat er een tekort was aan plantgoed. De kwaliteit van de frieten die met deze rassen gemaakt werden, viel toen zo tegen dat de vraag van de consument daalde. En dan is de bal beginnen te rollen."

"Het zijn de boeren die de gevolgen er nu van voelen", zegt Jackers. "Net nu we een mooie oogst hebben gehad met veel aardappelen, is er niemand die ze wil hebben. De export ligt zo goed als stil. Mijn alarmbel is aan het afgaan, want ik weet niet wat ik ermee ga doen. Het zal mij hoe dan ook geld kosten om ze uit mijn loods te krijgen."

Voor aardappeltelers zijn er verschillende opties om van hun overschot af te geraken. Ze kunnen hun aardappelen bijvoorbeeld naar een biogasinstallatie brengen of laten verwerken tot veevoeder, maar ook daar betaal je vervoerkosten voor en dan moeten de aardappelen gewassen en ontsteend zijn. Allemaal zaken die veel geld kosten en ook met de hoge dieselkosten momenteel niet interessant zijn.

"Er zit misschien niets anders op dan de aardappelen weer uit te strooien op onze velden", zegt Jackers, "maar ook daar sta ik niet voor te springen. De aardappelen zullen beginnen rotten en de sappen zullen in onze landbouwgrond sijpelen. Hoe de grond daarop zal reageren, is ook een grote vraag."

"Die grond is mijn broodwinning", gaat Jackers verder. "Als ik die begin te vervuilen met rotte aardappelen haal ik mij misschien nog meer problemen op de hals. Ik zie de aardappelen veel liever naar een land gaan waar mensen echt honger hebben in de plaats van ze op mijn akkers te laten wegrotten."

Dat veel aardappeltelers met een grote overschot zitten is ook de organisatie 'Waste Warriors' opgevallen. Zij zetten zich in om zoveel mogelijk groenten en fruit te redden die verloren dreigen te gaan. Om de telers te steunen, zullen ze volgende week zaterdag een klein deel van de overschotten van lokale telers verkopen aan een eerlijke prijs in Gent, Antwerpen, Kortrijk, Leuven en Hasselt. Ook de aardappelen van Marlutje Jackers zullen erbij liggen.

"Voor mij gaat dit financieel geen verschil maken, maar ik vind het wel goed dat we op deze manier een statement kunnen maken", zegt Jackers. "We zijn als frietland erg goed in wat we doen, maar alle schakels in de productieketen moeten kloppen en dat is momenteel niet het geval. Door de nonchalance van de industrie zitten de boeren nu in de problemen."

Dankzij de actie van Waste Warriors zal Marlutje Jackers maximaal 20 ton minder aardappelen in haar loods hebben liggen. En wat met al de rest? Daar zal ze net als veel andere boeren de komende weken haar hoofd over moeten breken.