CD&V wil met kroegenplan het Vlaamse volkscafé van de ondergang redden: "4 op de 10 cafés is verdwenen, we moeten ingrijpen"

Tussen 2010 en 2024 zijn er 4.174 cafés verdwenen. Een verdere teloorgang van het Vlaamse erfgoed wil CD&V vermijden. Daarom hebben de Vlaamse Parlementsleden Toon Vandeurzen, Kris Declercq en An Christiaens een 'kroegenplan' klaar in de vorm van een conceptnota. Dat plan stelden ze vanochtend voor in het Genkse café Bij De Waerd. 

“Een koffie of pintje drinken in een lokaal café is een dam tegen eenzaamheid en is deel van onze Vlaamse volkscultuur", aldus An Christiaens. "De Vlaamse kroeg brengt mensen en generaties samen. Het maakt deel uit van onze cultuur, dus het is belangrijk dat we dit verderzetten."

Om caféhouders meer ademruimte te geven, wil CD&V een ‘caféclausule’ opnemen in de handelshuurwetgeving. Die wet biedt nu wel een algemeen kader voor commerciële huurcontracten, maar laat kleinere cafés vaak achter in een zwakkere positie. Door stijgende kosten, beperkte flexibiliteit in contracten en onvoldoende bescherming in crisissituaties komt hun voortbestaan onder druk.

Eerder werd al een Gedragscode ingevoerd om de relaties tussen brouwers, drankenhandelaars en de horecasector te verbeteren, maar volgens CD&V volstaat dat niet. Met de invoering van een caféclausule wil de partij nu verder gaan en de horeca beter beschermen tegen onevenwichtige drankafnamecontracten en situaties van overmacht of crisis.

De partij pleit ook voor flexibele starterscontracten: een lichte handelshuur met een looptijd van maximaal 3 jaar, lagere waarborgen en eenvoudige beëindiging, wat de drempel voor startende horecaondernemers kan verlagen. Caféhouders moeten daarnaast een voorkeursrecht krijgen bij een mogelijke verkoop van het pand én het hernieuwingsrecht moet versterkt worden. 

Daarnaast wil CD&V ook dat een café kan erkend worden als zowel materieel en immaterieel erfgoed. Christaens: "Het gaat dan zowel om de binnen- als de buitenkant. Als zo'n volkscafé erkend wordt, heeft het ook recht op erfgoedpremies. Die kunnen ze dan gebruiken om de gevel of het interieur in stand te houden en te verbeteren. Dat draagt ertoe bij dat een café langer kan bestaan. "

Maar de partij gaat verder en wil het Vlaamse volkscafé ook op de lijst van immaterieel erfgoed. "Zoals de Vlaamse frietjes en de biercultuur willen we ook een label voor de cafés. Toeristische diensten van steden, gemeenten en provincies kunnen hiermee dan aan de slag om de cafés te promoten."

Uitbaatster Kaatje van het typische volkscafé Bij De Waerd in Genk stelde haar pand ter beschikking voor de politici bij de voorstelling van hun kroegenplan. "Ik ben opgelucht om vast te stellen dat er van bovenhand iets gedaan wordt voor de horeca", zegt ze. "We hebben het rookverbod, de coronacrisis, een economische crisis moeten doorstaan. Toch is een sluiting geen optie; dit is een passie en een levensstijl en ik hoop dat ook anderen de passie blijven vinden om het te blijven doen."

"Cafés zijn plekken waar noden vervuld kunnen worden, of het nu gaat om een mop of een diepgaand gesprek", gaat Kaatje verder. "Dit is iets wat moet blijven bestaan, maar dat kan enkel met hulp van bovenaf."

Binnenkort, na de paasvakantie, zal het trio zijn conceptnota over het kroegenplan indienen in het Vlaams Parlement.