Vrijwilligers van Natuurpunt hielpen dit voorjaar bij hun overzetacties 55 procent minder bruine kikkers de weg over dan in 2015. De diertjes hebben het moeilijk door onder andere de klimaatverandering en stikstofneerslag. Voor de salamanders is er beter nieuws: hun aantal stijgt.
De helft minder in 10 jaar tijd: sterke terugval van bruine kikker bij overzetacties
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Elk voorjaar opnieuw krijgen padden, kikkers en salamanders lentekriebels. Dan gaan ze op pad om zich voort te planten in de sloot, poel of vijver waar ze zelf verwekt zijn. Met vele duizenden zijn ze. En in het dichtbevolkte Vlaanderen, waar ze vaak een autoweg op hun pad vinden, riskeren ze al snel hun leven.
Daarom helpen Natuurpunt-vrijwilligers elk jaar opnieuw amfibieën de weg over bij overzetacties. Dit jaar waren het er meer dan 250, waarbij in totaal 166.607 diertjes werden geholpen... én geteld. De vrijwilligers helpen immers niet alleen amfibieën om te overleven, ze leveren ook waardevolle informatie over hoe het met de soorten is gesteld.
Klimaatverandering en stikstof
Voor de bruine kikker bracht dit jaar weinig goeds. Natuurpunt ziet een "verdere terugval van het gemiddeld aantal dieren per overzetactie". 10 jaar geleden werden er nog meer dan dubbel zoveel bruine kikkers overgezet. "Een sterke dalende trend", besluit de natuurorganisatie.
De bruine kikker is niet bedreigd in Vlaanderen, maar zit wel in de hoek waar de klappen vallen, vooral in de Kempen. Daar krijgt het diertje af te rekenen met verdroging en verzuring door de klimaatverandering en stikstofneerslag, meldde het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in 2024 al. Ook uitheemse vissoorten vormen een bedreiging.
Op de enige plek waar kikkerdril geteld wordt, in het oosten van Limburg, worden er bovendien "zorgwekkende afnames" opgetekend. Ook dat heeft wellicht te maken met de hetere zomers, die de vorming van eitjes belemmert.
De bruine kikker is trouwens niet de enige Vlaamse amfibieënsoort die achteruit lijkt te gaan. Ook de gewone pad, nog steeds met voorsprong de vaakst overgezette soort, doet het niet goed. Alleen in 2020 en 2022 werden er nog minder overgezet.
Salamanders doen het beter
De salamanders doen het dan weer wel goed. Die nemen al een paar jaar in aantal toe. De kleine watersalamander en de alpenwatersalamander, met zijn opvallende oranje buik, duwen nu zelfs de bruine kikker uit de top 3.
Niet alleen de amfibieën voelen trouwens de gevolgen van de klimaatverandering, ook de Natuurpunt-vrijwilligers doen dat. Zij moeten steeds vroeger aan de slag. Doordat het voorjaar elk jaar weer wat vroeger aanbreekt, begint ook de amfibieëntrek steeds vroeger. Vandaag trekken de padden, kikkers en salamanders bijna een week vroeger op versiertoer dan 10 jaar geleden.
