Rouw om pasgeboren kind: Disney snijdt onverwacht zwaar thema aan in nieuwe kortfilm 'Versa'

"Dit is een ontzettend persoonlijk verhaal en het is eng om zoiets te delen, maar ik heb gemerkt dat openheid me uiteindelijk veel meer kracht geeft dan alles proberen weg te duwen." Dat vertelt Malcon Pierce, de regisseur van de Disney-kortfilm 'Versa', in een persoonlijke inleiding bij de film.

Hij blikt terug op zijn werk als animator voor de film 'Moana', waar hij onder andere meewerkt aan de scènes waarin je Moana als kleuter ziet. Die periode valt samen met de zwangerschap van zijn vrouw. Hun zoontje Cooper overlijdt uiteindelijk op de dag van zijn geboorte.

Pierce vertelt hoe verschillend hij en zijn partner met dat verlies omgaan. "Ik zette nooit een voet in de babykamer. Ik kon het gewoon niet. Maar mijn vrouw Keely deed precies het tegenovergestelde: zij zat er vaak, las er en leefde heel bewust in het moment — op een gezonde manier."

Die ervaring, en vooral de contrasten in hoe je als koppel rouw beleeft, inspireren Pierce om zijn verhaal te verwerken in een kortfilm.

"Disney heeft een lange traditie in het maken van kortfilms, die meestal 2 functies kunnen hebben: ofwel dienen ze om nieuwe regisseurs uit te testen, ofwel gebruikt de studio ze om met een nieuwe technologie te experimenteren", vertelt filmjournalist en Disneykenner Robin Broos.

'Versa' valt buiten die 2 categorieën. "Dat vind ik erg opvallend", vertelt hij. "Dit is gewoon een krachtig verhaal, maar een rotcommercieel bedrijf als Disney heeft er eigenlijk geen belang bij om zo'n kortfilm te maken. Misschien mikken ze wel op de Oscars."

"De kortfilm bevat geen dialogen, is behoorlijk abstract en heeft muziek die duidelijk speciaal voor het project werd gecomponeerd. Ik vind het heel straf dat hier zoveel tijd en geld in gestoken is."

Ook het thema is volgens Broos opvallend. "Dit heb ik nog nooit bij Disney gezien", vertelt hij. "Het bedrijf waagt zich in kortfilms doorgaans niet aan zware onderwerpen zoals echtscheiding of homoseksualiteit. In Disneyfilms komt de dood soms wel aan bod, maar normaal niet wanneer het over kinderen gaat, laat staan pasgeboren baby's."

"Zo vertelde Pete Docter, de regisseur van 'Up', ooit dat Disney moeite had met de bekende openingssequentie van de film. Daarin vliegen we door het leven van het koppel en zien we Ellie ook een moment huilen in een dokterskabinet. Aan de muur hangt een poster van een zwangere vrouw. Het is een fragment van amper een paar seconden, maar heel subtiel wordt duidelijk: zij kunnen geen kinderen krijgen.”

"De bazen van Disney wilden dat stukje schrappen, omdat het te triest was voor een kinderfilm, maar de regisseur hield toen voet bij stuk. Volgens hem is die info cruciaal, als je je de rest van de film moet inleven in een oude brompot", legt hij uit.

"Voor zover ik weet is dat de enige keer dat Disney al eens subtiel naar dit thema heeft gehint."

Toch noemt Broos de aanpak van Disney wat vreemd. "Ik vind het indrukwekkend dat zo'n bedrijf tegen een medewerker zegt: 'We zien dat je door een moeilijke periode gaat, dus neem wat tijd en gebruik onze middelen om dat te verwerken in een film.' Maar als je zoiets dan maakt, waarom pak je er dan niet meer mee uit?"

"Ik volg Disney op de voet, dus ik wist dat deze film eraan kwam, maar op de startpagina van Disney+ vind je er niks over terug. Ik heb de naam van de film echt in de zoekbalk moeten ingeven. Toch raar, want het is een nieuwe release, al speelt het taboe rond het thema natuurlijk mee."

"Je merkt ook dat Disney zich op alle mogelijke manieren wil indekken, wat op zich niet verkeerd is. Wanneer je de film start, krijg je eerst een waarschuwing dat de kortfilm een heftig thema behandelt. Daarna volgt nog een gesprek met de regisseur, vóór de eigenlijke film begint."

Volgens Broos schuilt de grootste waarde van deze kortfilm in de herkenbaarheid voor mensen die iets soortgelijks hebben meegemaakt. "Als je bepaalde taboes durft aan te kaarten, kan je ze bespreekbaar maken bij een breed publiek."

"Dat zie je ook bij 'Thuis' bijvoorbeeld", vertelt hij. "Daar zat een tijdje geleden een verhaallijn in over een personage dat haar baby verloor bij de geboorte."

"In die periode heb ik samen met mijn grootmoeder de studio's van 'Thuis' bezocht en we kwamen toevallig de actrice tegen die dat personage speelde. Mijn grootmoeder werd heel emotioneel en vertelde haar dat zij iets gelijkaardigs had meegemaakt. Ik wist dat ergens wel, maar er werd thuis eigenlijk nooit echt over gesproken."

"Dat moment gaf ons de kans om er eindelijk wél over te praten en dat verdriet een plek te geven. Zo hebben we contact opgenomen met de lokale begraafplaats, waar een 'sterretjesweide' is: een fysieke plek waar ouders van een doodgeboren kindje kunnen rouwen - iets wat mijn grootouders nooit hadden. Ondertussen is er een sterretje voor hen bijgezet."

"Daarom kan ik me perfect voorstellen dat deze kortfilm veel losmaakt bij mensen die dit van dichtbij hebben meegemaakt", besluit Broos. Zo deelde ook de vzw Boven de Wolken, die fotosessies organiseert gratis voor ouders en hun overleden of doodgeboren baby, dat de film "voor heel wat sterren(groot)ouders erg herkenbaar zal zijn".