Bijna alle vervoerregio’s kunnen zich nog steeds niet vinden in de besparingsplannen van De Lijn. Dat blijkt uit een rondvraag van VRT NWS. Ook met bijsturingen blijven de plannen voor de lokale besturen te verregaand. Nochtans werd aangekondigd dat er 8,5 miljoen euro minder bespaard zou worden. De bal ligt nu opnieuw in het kamp van Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA).
Onvrede blijft: vervoerregio's keuren ook 'zachtere besparingen' van De Lijn af, maar minister zet door
Zowel bij de vakbonden als bij steden en gemeenten is er al maandenlang felle kritiek op de besparingsplannen bij De Lijn, die reizigers hard zouden treffen, vooral in de landelijke gebieden. De Vlaamse regering heeft De Lijn een besparing opgelegd van 35,5 miljoen euro om de begrotingsdoelstellingen te halen.
De Lijn stelde plannen op met de impact per regio. Daarbij werd vooral geschrapt in minder bezette lijnen. Bij 14 van de 15 leverde het overleg over de plannen een negatief advies op, zo bleek begin maart.
Vervolgens werden de plannen bijgestuurd. Want plots kon dan toch 8,5 miljoen euro uit de eerste besparingsoefening gehaald worden. Dat komt omdat de bij De Lijn zichzelf een bijkomende besparing van 17 miljoen euro heeft opgelegd, die al verrekend was in de plannen.
De helft daarvan - 8,5 miljoen euro dus - moest komen van een besparing op het aanbod, maar minister De Ridder hield dat tegen.
Wat is een vervoerregio? Vervoerregio's zijn gebieden waarvan de gemeenten en steden een samenhangend geheel vormen wat betreft mobiliteit. De gemeenten en steden krijgen van de Vlaamse overheid een platform om samen te werken aan beter openbaar vervoer. De adviezen die ze afleveren zijn niet bindend.
Die bijsturingen zorgen ervoor dat een aantal geschrapte lijnen behouden kan blijven, of dat de frequentie toch hoger blijft dan was gepland. De aangepaste plannen van De Lijn zijn in de voorbije weken voorgelegd aan de vervoerregioraden.
Voor de regio Brugge gaat het bijvoorbeeld om een verschil van net geen half miljoen euro. In Antwerpen gaat 1,7 miljoen euro af van de oorspronkelijke 6,2 miljoen euro besparingen. In Limburg moet 1,15 miljoen euro minder bespaard worden.
Haastwerk
Toch blijven de vervoerregio's bij hun negatieve adviezen, zo leert een rondvraag. Omdat ze de voorgestelde aanpassingen te beperkt vinden. Maar ook omdat ze niet te spreken zijn over de werkwijze. Er was te weinig tijd om de nieuwe plannen grondig te analyseren, zeggen ze.
"De timing die gegeven wordt om een standpunt in te nemen is te kort om onze rol te kunnen spelen", klinkt het in Brugge. "De vervoerregioraad beschikt bovendien over onvoldoende gebruiks- en financiële cijfers om het debat op een goede manier te kunnen voeren en gerichte (tegen-)voorstellen te kunnen doen."
In Antwerpen sprak voorzitter van de vervoerregioraad Koen Kennis (N-VA), nochtans een partijgenoot van De Ridder, vorige week over een "pleister op een houten been". Het is gewoon principieel verkeerd om te snijden in het aanbod, benadrukken sommige regio's. Dat zal sowieso tot meer vervoersarmoede leiden.
Elders horen we dat de aangepaste plannen al beter zijn dan de vorige. En dat, als er toch bespaard moet worden, de voorkeur dan uitgaat naar dit scenario.
Intussen blijven ook de vakbonden zich roeren. Volgende week, tijdens de eerste week van de paasvakantie, zijn er 4 actiedagen, telkens in een andere provincie, om te protesteren tegen de besparingen.
De tijd dringt
De besparingsvoorstellen van De Lijn voor elke Vlaamse vervoerregio komen nu op het kabinet van de minister terecht. Zij zal dan per vervoerregio beslissen wat er gebeurt. De negatieve adviezen kan ze in principe naast zich neerleggen.
"Ik heb begrip voor de negatieve adviezen vanuit de vervoerregioraden, want als je aan een vervoerregioraad vraagt om het met minder te doen, verwacht ik daar geen applaus", zei de minister eerder.
Bij De Lijn zelf geven ze geen commentaar vooraleer alle adviezen binnen zijn. De laatste vergadering (bij regio Waasland) staat vandaag gepland.
Voor De Ridder is er haast bij. Uitstel van de besparingen is geen optie, zo heeft ze al meermaals herhaald. "Het target van 35,5 miljoen euro moet gehaald worden in 2026."
De doelstelling blijft om de aangepaste dienstregeling te laten ingaan vanaf 1 juli. Om dat te halen, moet het snel gaan.
De kwestie komt donderdag opnieuw aan bod in de commissie Mobiliteit van het Vlaams Parlement. De besparingsplannen leidden al eerder tot felle discussies met de oppositie, maar ook meerderheidspartijen CD&V en Vooruit zijn kritisch.
