De commissie Institutionele Zaken van de Senaat heeft de herziening goedgekeurd van artikel 195 van de Grondwet. Daardoor kan die nog tijdens deze regeerperiode worden aangepast, een noodzakelijke stap om de Senaat te kunnen afschaffen. In juni vorig jaar bereikte de federale regering een akkoord over de manier waarop ze de Senaat wil afschaffen, hiermee is een eerste vervolgstap gezet.
Senaat zet eerste stap naar afschaffing van zichzelf: commissie keurt herziening van Grondwetsartikel 195 goed
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Al jarenlang pleiten verschillende politieke partijen voor de afschaffing van de Senaat. Ze beschouwen die instelling als nutteloos en zien de afschaffing ervan als een besparingsmaatregel.
De eerste kamer van het parlement schaf je niet zomaar af, want daarvoor moeten een aantal Grondwetsartikels worden herzien. Dat kan niet zomaar, want in principe moet tijdens de ene legislatuur een lijst worden opgemaakt van grondwetsartikels die vatbaar zijn voor herziening, terwijl de effectieve herziening pas kan tijdens de daarop volgende legislatuur.
Het is een manier om de zaken te laten vooruitgaan
Hoogleraar staatsrecht Aube Wirtgen (VUB)
Tijdens de vorige legislatuur zijn niet alle grondwetsartikels over de Senaat op de lijst gezet, waardoor een afschaffing van de instelling in principe niet mogelijk is tijdens deze legislatuur. Tenzij artikel 195 van die grondwet wordt aangepast, waarin de procedure voor een grondwetsherziening wordt bepaald.
Die herziening van artikel 195 is vanavond goedgekeurd in de commissie Institutionele Zaken van de Senaat. Stemden voor: alle regeringspartijden (de N-VA, CD&V, Vooruit, de MR en Les Engagés) en oppositiepartijen Anders, Ecolo-Groen en Vlaams Belang. Stemden tegen: de PS én Lieza Scholzen, Duitstalige bij de MR. De PVDA heeft zich onthouden. Volgens dit resultaat wordt de herziening komende vrijdag ook in de plenaire vergadering goedgekeurd met de nodige tweederde meerderheid.
"Er moet nog veel gebeuren"
"Door de aanpassing van artikel 195 wordt er een soort overgangsbepaling aan toegevoegd", legt hoogleraar staatsrecht Aube Wirtgen (VUB) uit in De Wereld Vandaag, op Radio 1. "Dat moet toelaten om tijdelijk af te wijken van de normale procedure." Daardoor wordt een herziening van alle relevante grondwetsartikels in verband met de Senaat mogelijk in een en dezelfde legislatuur. "Het is een manier om de zaken te laten vooruitgaan", zegt Wirtgen.
"Men heeft dezelfde truuk van de foor ook al eens bovengehaald voor de 6e staatshervorming, in 2012", zegt Aube Wirtgen. Toen was beloofd dat het om een eenmalige maatregel zou gaan, maar nu blijkt dat het een precedent is geweest.
Hoe dan ook is de beslissing van vandaag een eerste stap in de procedure om de Senaat af te schaffen. "Er moet nog veel gebeuren", zegt Wirtgen. Zo moet er nog een bijzondere tweederdemeerderheid worden gevonden in het parlement - zowel in Kamer als Senaat - om de Senaat effectief af te schaffen Daarnaast moet nog een nieuw systeem worden uitgedacht om de afschaffing op te vangen. "De Senaat is de vertegenwoordiger van de deelstaten in de federale overheid", duidt Aube Wirtgen.
De Senaat afschaffen via een kunstgreep met de grondwet: is dat een goed idee?
Vorige maand moest de Senaatscommissie nog worden uitgesteld nadat binnen de meerderheid opnieuw discussie was ontstaan over de afschaffing van de Senaat. Zo bleek de MR bezorgd over de vertegenwoordiging van de Duitstaligen. In de Senaat - met leden van de deelstaatparlementen - is die gegarandeerd, maar dat is niet het geval in de Kamer.
In de Senaatscommissie zei premier Bart De Wever (N-VA) vandaag dat hij het "grootste belang" hecht aan bezorgdheden daarover. In het Duits zei hij dat "we tijd hebben om oplossingen te vinden voor ieder probleem". De premier zei ook dat hij wil dat dat gebeurt "voor het einde van het proces".
