Israëlisch parlement keurt omstreden wet over doodstraf voor "terroristen" goed: "Geldt in praktijk enkel voor Palestijnen"

Het wetsvoorstel is een initiatief van de ultrarechtse partijen, met Itamar Ben-Gvir, de minister van Nationale Veiligheid, op kop.

Het werd in de derde lezing aangenomen met 62 stemmen voor en 48 tegen.

Premier Benjamin Netanyahu stemde vóór de wet.

Volgens de wettekst wordt "ieder die opzettelijk of uit onverschilligheid de dood van een Israëlische burger veroorzaakt uit racistische motieven of uit vijandigheid jegens een gemeenschap, en met het doel de staat Israël en de wedergeboorte van het Joodse volk in zijn land schade te berokkenen, met de doodstraf bestraft".

"De wet is zo geformuleerd dat het zeer onwaarschijnlijk is dat ze ook op Israëliërs toegepast zal worden", zegt correspondent in Israël Nasrah Habibalah. "In de praktijk zal ze alleen gelden voor Palestijnen. Daar is veel kritiek op, want dat is racistisch en dat mag niet binnen een democratie."

De doodstraf is nooit afgeschaft in Israël, maar is er tot dusver maar 2 keer uitgevoerd. Een keer in 1948, kort na de oprichting van de staat, tegen een legerkapitein die beschuldigd werd van hoogverraad. En een laatste keer in 1962, toen de nazioorlogsmisdadiger Adolf Eichmann werd opgehangen. 

Zowel Palestijnen in Palestijns gebied als Palestijnse burgers in Israël, zo'n 20 procent van de bevolking, kunnen worden getroffen door de wet. Als het gaat om Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever, zou dat moeten verlopen via Israëlische militaire rechtbanken. De straf zou dan binnen de 90 dagen moeten worden uitgevoerd.

"Voor de rechter is er heel weinig ruimte om te kijken of dit een gepaste straf is en of bijvoorbeeld levenslang ook mogelijk is. Hoger beroep is niet mogelijk."

De processen van Palestijnen bij die militaire rechtbanken verlopen bovendien niet altijd eerlijk, voegt Habibalah nog toe. "Volgens mensenrechtenorganisaties worden verklaringen vaak onder marteling afgenomen. Er is ook een uitzonderlijk hoog veroordelingspercentage. Dus er zijn al langer vraagtekens bij hoe eerlijk die rechtszaken verlopen."

Ook over de uitvoering zelf is veel te doen. Het zou namelijk gaan om ophanging. "In een eerder stadium van de wet werd gesproken over een dodelijke injectie", vertelt Habibalah. "Maar al snel werd duidelijk dat artsen daar niet aan wilden meewerken. Een woordvoerder van de Israëlische medische vereniging zei dat dat voor al het medische personeel in strijd is met hun ethiek."

"De wet is toen aangepast: van een dodelijke injectie naar executie door ophanging. Dat moet dan gebeuren door medewerkers van de Israëlische gevangenissen. Maar ook daar zijn zorgen over, want iedereen die hieraan meewerkt, zou kunnen worden beschuldigd van het schenden van het internationaal recht."

Die kritiek is niet van de lucht, in binnen- en buitenland. Gisteren nog hebben het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Italië hun ongerustheid uitgesproken over de maatregel. De 4 grote Europese landen hebben het Israëlische parlement en de regering gevraagd om het wetsontwerp te begraven.

"Itamar Ben-Gvir, de minister van Nationale Veiligheid, voerde al langer campagne voor de wet", zegt Habibalah. "Hij draagt al maanden een speldje van een gouden strop, hij neemt filmpjes op in gevangenissen waar Palestijnen worden vastgehouden, zo probeert hij dat op de agenda te houden."

"Hij heeft zijn coalitiepartners afgelopen tijd onder druk gezet om dit zo snel mogelijk in stemming te brengen. De verkiezingen vinden dit najaar plaats en hij weet dat hij hiermee scoort bij zijn achterban." 

Nauwelijks enkele minuten nadat de wet was gestemd, kondigde de mensenrechtenorganisatie Association for Civil Rights in Israel (ACRI) aan dat ze naar het Hooggerechtshof stapt met de vraag de wet ongedaan te verklaren.

"Deze wet is ongrondwettelijk, discriminerend en aangenomen zonder wettelijke grondslag voor Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever", zegt de organisatie.