In China mag je de assen van overledenen niet langer bewaren in lege appartementen. Dat heeft de overheid beslist. Omdat veel begraafplaatsen moeilijk bereikbaar of erg duur zijn, kopen sommige Chinezen appartementen om de urnen met crematie-as daar te plaatsen. "Appartementen zijn om in te leven, niet om op graven te besparen", reageerde de Chinese president Xi Jinping.
"Hier wonen meer doden dan levenden": China verbiedt opslag van crematie-as in lege appartementen
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
"In sommige gebouwen wonen meer doden dan levenden." Dat zegt mevrouw Zhao, een bewoonster van het Chaoyangdistrict, het grootste en meest dichtbevolkte arrondissement in Peking, in een verslag van Legal Daily, een Chinees staatsnieuwsblad gespecialiseerd in juridische en politieke berichtgeving.
Steeds meer Chinezen kiezen ervoor om de as van hun overledenen in een appartement te bewaren in plaats van op een begraafplaats. Vooral in dichtbevolkte regio’s lopen de kosten voor grafplaatsen sterk op, terwijl leegstaande woningen vaak een goedkoper alternatief bieden om dierbaren te herdenken.
"Veel te duur"
"Een doorsnee graf op een afgelegen begraafplaats van de stad kost ongeveer 12.700 euro", vertelt Zhao. In grote steden als Peking kan dat soms oplopen tot 65.000 euro. "Dat is veel te duur, ik kan me dat niet veroorloven." Bovendien worden grafplaatsen slechts voor 20 jaar verhuurd en komen er nog beheerskosten bij. Als je een graf langer wil huren, moet je je contract verlengen (en dus opnieuw betalen).
Ook begrafenissen zelf zijn duur. De gemiddelde uitvaartplechtigheid kostte in 2020 ongeveer 4.700 euro, bijna de helft van het gemiddelde jaarinkomen in China.
In de plaats daarvan heeft Zhao al een nieuwbouwproject bekeken in een nabije stad. Een woning van gemiddelde grootte, met een eigendomsrecht van 70 jaar, kost daar ongeveer 31.800 euro. Ze is lang niet alleen: voor veel Chinese families is het op langere termijn voordeliger om een klein appartement te kopen dan een tijdelijk duur graf.
Waarom zijn sommige appartementen zo goedkoop in China?
De combinatie van vergrijzing, snelle verstedelijking en een vastgoedcrisis heeft in China geleid tot schaarste en hoge prijzen voor begraafplaatsen, terwijl er tegelijk een overschot aan appartementen is ontstaan.
Jarenlang was de vastgoedsector de motor van de Chinese economie. Projectontwikkelaars bouwden massaal nieuwe woningen, vaak in grotere aantallen dan er kopers waren.
Door de huidige economische onzekerheid zijn Chinezen voorzichtiger geworden met het kopen van vastgoed. Tegelijk speelt de demografische realiteit: er zijn steeds minder jonge mensen, en dus ook minder vraag naar nieuwe woningen. Daardoor zijn appartementen, vooral in kleinere steden en minder populaire regio’s, aanzienlijk goedkoper geworden.
Ook het culturele aspect speelt mee. In de Chinese traditie is het belangrijk om voorouders dichtbij te eren. Een eigen ruimte voelt dan snel persoonlijker aan dan een publieke begraafplaats.
Vanaf nu illegaal
Toch wil de Chinese overheid nu komaf maken met die praktijk. Een nieuwe wet die morgen ingaat, maakt deze praktijk officieel illegaal. De wet komt net voor het Qingming-festival, wanneer Chinezen traditioneel de graven van hun voorouders bezoeken en schoonmaken.
Eerder reageerde de Chinese president Xi Jinping al dat "appartementen bedoeld zijn om te wonen, en niet om te besparen op graven". De regering wil dat crematie-as alleen wordt ondergebracht in officiële en gereguleerde voorzieningen zoals of begraafplaatsen, waar toezicht mogelijk is.
Bovendien leidt de leegstand vaak tot problemen in de bewuste gebouwen. Het is niet alleen niet brandveilig; veel buren vinden het vaak ongemakkelijk of ongepast dat er urnen in hun gebouw staan. Toch hebben veel jongere huurders er weinig problemen mee: als het de huurprijs drukt, vinden ze het acceptabel zolang ze de overledenen niet dagelijks zien, schrijft de Financial Times.
De Chinese overheid wil volop inzetten op (goedkope) ecologische begrafenispraktijken, zoals het uitstrooien van as op zee. Dat is financieel voordeliger, beter voor het milieu en het bespaart ruimte. In Peking zou inmiddels 30 tot 40 procent van de families voor zo'n alternatief kiezen.
