Een virale AI-video op Instagram zou een massa wachtende schepen tonen voor de Straat van Hormuz. Het beeld is gemaakt met artificiële intelligentie, maar is toch gebaseerd op een echte video uit Singapore.
"Ontelbaar veel tankers voor de Straat van Hormuz", maar dit beeld komt eigenlijk uit Singapore
Bram Vandendriessche
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Beelden van geblokkeerde schepen in de Perzische Golf zijn gemaakt met AI. Dat verraadt een onzichtbaar AI-watermerk.
Maar de video is wel degelijk gebaseerd op echt beeldmateriaal. We herkennen de kust van Singapore.
Echte beelden bewerken of laten namaken met AI, maakt het ook weer moeilijker om echt van nep te onderscheiden.
Door de onrust in het Midden-Oosten zitten heel wat schepen vast in de Perzische Golf. Vanuit een Emirates-vliegtuig filmt een passagier een massa wachtende schepen voor de Straat van Hormuz, bij Iran. Althans, zo lijkt het. De video die al 11 miljoen keer bekeken werd op Instagram, is namelijk gemaakt met AI. Het account dat de video maakte, is naar eigen zeggen een 'AI Content Creator'.
Watermerk verraadt AI
Gemini, de AI-chatbot van Google herkent op deze beelden ook het AI-watermerk dat Google-software achterlaat. AI-chatbots zijn vaak niet zo goed in het herkennen van gemanipuleerde beelden. Maar Gemini van Google kan wel het gebruik van AI-software van Google zelf herkennen, dankzij dat verborgen watermerk.
Toch is de video wel degelijk gebaseerd op echte beelden.
Echte video diende als voorbeeld
De video met het Emirates-vliegtuig mag dan wel gemaakt zijn met AI. Hij komt wel heel goed overeen met echte beelden, zoals te zien is op de afbeeldingen hieronder. Links zie je het echte beeld, rechts is gemaakt met AI. In beide gevallen zie je een kleiner bootje dat dezelfde bocht maakt. De passagier in het vliegtuig zit telkens op dezelfde plaats, net voor de motoren en het beeld is op dezelfde manier gekanteld.
De echte video diende duidelijk als voorbeeld om er het AI-beeld mee te genereren. Maar toont die echte video dan ook inderdaad wachtende schepen voor de Straat van Hormuz?
"Ontelbaar veel tankers voor de Straat van Hormuz"
De Iraanse nieuwszender, Press TV , meent van wel. Die schreef op X dat er "ontelbaar veel tankers voor de Straat van Hormuz" liggen en voegde de echte beelden eraan toe als bewijs.
De video komt nochtans uit Singapore. Dat zie je aan het kleine stukje land dat zichtbaar is in het begin van de video. Zoals je hieronder kan zien, komt dat overeen met het uiteinde van de luchthaven van Singapore .
Ook de man die de originele video deelde, gebruikt emoji’s bij het beeld die wijzen op een vlucht van India naar Singapore. Namelijk de Indiase vlag, een vliegtuigje en dan de vlag van Singapore.
Hoewel de video dus niet uit het Midden-Oosten komt, zitten er wel degelijk talloze schepen vast in de Perzische Golf. Bij gebrek aan echte beelden daarvan werd de onschuldige video uit Singapore bewerkt met AI en met foute bijschriften de wereld ingestuurd om aandacht te trekken.
Dat echte beelden als basis worden gebruikt om met artificiële intelligentie een andere locatie of een andere context te geven aan het beeldmateriaal, is een techniek die we helaas wel vaker tegenkomen. Beelden lijken op die manier realistischer, maar het blijven nepbeelden.
Conclusie:
Een video op Instagram die een massa wachtende schepen toont, is gemaakt met AI. Dat weten we omdat Gemini het AI-watermerk herkent.
Een echte video is gebruikt als voorbeeld om het AI-beeld mee te genereren. Ook die video toont niet de Straat van Hormuz maar de kust van Singapore.
De bewering dat deze video's wachtende schepen voor de Straat van Hormuz voorstellen, beoordelen we dan ook als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
