De tandem van premier De Wever en de gouverneur van de Nationale Bank

De begrotingsbesprekingen beloven een taai karwei te worden. Daar is iedereen in de Wetstraat van overtuigd. De context is moeilijk: nog voor de federale regering aan de slag kan gaan met ongeveer 170 miljard euro aan belastingcenten (bovenop 94 miljard die rechtstreeks naar de sociale zekerheid vloeien), is ze al 81 miljard kwijt aan de deelstaten, 50 miljard aan de sociale zekerheid, 12 miljard aan rentelasten op de schuld en 9 miljard aan Europa. Voor de federale overheid blijft er 17 miljard euro over, en dat terwijl de kosten oplopen tot meer dan 40 miljard. Dat is het 'betonnen beleid' zoals auteur Quinten Jacobs het heeft genoemd, en dat maakt elke begrotingsoefening aartsmoeilijk.

De gouverneur van de Nationale Bank, Pierre Wunsch, windt er in De Morgen dan ook geen doekjes om. "We hebben het hoogste tekort van Europa, samen met Frankrijk. De regering heeft serieuze maatregelen genomen, maar het tekort blijft hetzelfde. In Frankrijk daalt het tekort wel, ondanks de politieke instabiliteit. Wij zijn in Europa echt wel de slechtste leerling van de klas."

In het interview blijkt hoezeer de gouverneur en de eerste minister een tandem vormen. "De premier slaat de juiste toon aan, hij spreekt zeer verantwoord. Maar de andere politieke partijen beconcurreren elkaar met crisisvoorstellen waarvan ik denk: oeps, amai." Het doet denken aan de symbiose tussen eerste minister Wilfried Martens en de 'laatste gouverneur', Fons Verplaetse. 

"Sommige politici denken: ha, het is crisis, we gaan geld uitgeven. Ze komen allemaal met hun cadeaulijstjes. Maar neen, zo gaat het niet. Er is gewoon geen geld meer om uit te geven." Toch sluiten zowel Wunsch als Vincent Van Peteghem, in De Zondag, niet uit dat "de regering doelgerichte maatregelen zal moeten nemen om de meest kwetsbaren te beschermen". "Als je ziet dat sommige mensen het moeilijk krijgen, dan is het ook de opdracht van een overheid om gericht in te grijpen."

De gouverneur hoopt dat 5 miljard extra besparen de financiële markten zal geruststellen. Met die 5 miljard voldoen we aan de Europese regels, maar ook niet meer dan dat. Eigenlijk moet er 10 miljard bespaard worden. Wunsch ziet mogelijkheden in de "niet altijd even effectieve" bedrijfssubsidies én in de groei van het budget van de gezondheidszorg. In De Zevende Dag sluit Aimen Horch, de nieuwe voorzitter van Groen, zich aan bij de eerste piste, bij 'VTM Nieuws' sluit minister van Begroting, Vincent Van Peteghem, zich aan bij de tweede mogelijkheid. 

Horch duwde het mes ook nog eens in de begrotingswonde door te stellen dat, met deze cijfers, deze regering niet veel beter doet dan de Vivaldi-regering. In De Zondag reageert Van Peteghem gepikeerd. "Dat is een opmerking waar ik ongemakkelijk van word. Dat is ook iets wat de oppositie graag roept, dat wij slechtere cijfers zouden halen.(…) Waarom is het tekort zo hoog vandaag? Ja, dat heeft te maken met economische parameters, maar óók met het gebrek aan hervormingen vorige legislatuur." Vivaldi is voor sommige Arizona-ministers niet meer dan een slechte herinnering.

Volgens de laatste peiling van HLN en VTM Nieuws stemt de helft van de Vlamingen op de N-VA en Vlaams Belang. Nog eens een kwart van de kiezers laat zich overtuigen door de twee andere regeringspartijen, Vooruit en CD&V, en het laatste kwart van de kiezers, dat mogen de 3 kleinere partijen onder elkaar verdelen. PVDA, Groen en Anders zijn de lilliputters in het Vlaamse politieke landschap.

De nieuwe voorzitter van Groen Aimen Horch heeft dit weekend zijn maiden speech (zijn eerste openbare redevoering) gehouden in Gent. Hij wil een taks op de winsten van de olieproducenten. "Terwijl iedereen verliest in deze oorlog, is er één groep die winst maakt: olie en gasbedrijven. (…) Voer een Trumptaks in, en eis per direct een eerlijke bijdrage van die grote olie- en gasbedrijven, die extreme winsten maken."

Horch die, om zijn electoraat uit te breiden, in de eerste plaats naar de PVDA kijkt, kopieert daarmee een voorstel van de PVDA, dat op zijn beurt een idee van de vorige regering -met Groen- overneemt.

In De Afspraak op Vrijdag lanceert PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw exact hetzelfde idee: haal het geld bij de olieproducenten die grote winsten maken door de gestegen energieprijzen. Hedebouw betreurt trouwens dat de linkse partijen verdeeld zouden optreden, en reikte de hand naar Groen om samen te werken, dat de samenwerking niet uitsluit.

En dan was er nog Anders-voorzitter Frédéric De Gucht die in De Zevende Dag spreekt van een "verjaagtaks", die bedrijven wegjaagt. "Uiteindelijk", zegt De Gucht, "worden dergelijke taksen alleen door de eindgebruiker betaald."

In La Libre Belgique blikt David Leisterh van de MR voor het eerst terug op de afgelopen maanden waarin de Brusselse regering werd gevormd. Leisterh was de gedoodverfde minister-president, maar haakte af, en stapte zelfs uit de politiek.

"De week voor mijn ontslag hebben we van maandag tot donderdag onderhandeld. De laatste nacht was verschrikkelijk, mensen schreeuwden tegen elkaar. Ik dacht dat ze elkaar te lijf zouden gaan. Ik ben midden in de nacht naar huis gegaan, ben in de kamer van mijn dochter gaan zitten en toen zei ik tegen mezelf: het is voorbij."

Leisterh is erg emotioneel over zijn afscheid als politicus. "Door de regeringsvorming heb ik mijn moeder niet zien sterven. Nu wil ik mijn dochter zien opgroeien."

Hij vergelijkt zijn afscheid met een onherroepelijke liefdesbreuk. "Vandaag de dag lukt het me om die gevoelens in een lade op te bergen. Misschien gaat die lade op een dag weer open en ontploft hij in mijn gezicht."

Eén van die personen die hij heeft "verlaten", is de MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez, die een persoonlijke vriend is. "We bellen elkaar minder, omdat er minder gelegenheden zijn, en omdat ik geen zin meer heb om over politiek te praten. (…) Bij hem draait alles om politiek. Zoals een wielrenner die denkt, eet en slaapt voor de fiets. Ik niet…"

En tot slot nog enkele uitsmijters over de 'harde' politieke stiel: wij wensen Assita Kanko, Europees parlementslid van de N-VA, een beetje meer oplettendheid toe. Bij de stemming over het terugkeerbeleid vergat Kanko te stemmen. "Ik was even afgeleid tijdens de stemming deze week en heb daardoor te laat gereageerd toen er gestemd moest worden.” 

We wensen Aimen Horch (30) wat goede moed toe. Hij heeft, tijdens de Zevende Dag, beloofd eindelijk werk te maken van een rijbewijs. 

En we wensen Theo Francken veel aaibaarheid toe. Volgens de Amerikaanse ambassadeur in ons land, Bill White, is Francken "The tiger of Belgium". "Een Tiger kan poeslief zijn, je kan hem aaien, maar dan plots haalt hij uit en brult hij. Fantastische man."