Zuid-Afrika krijgt geen uitnodiging voor volgende G7-top in Frankrijk: is Macron onder druk gezet door regering-Trump?

Zuid-Afrika heeft dit jaar geen uitnodiging gekregen van Frankrijk om deel te nemen aan de G7-top. Die vindt plaats van 15 tot 17 juni in Évian-les-Bains, dicht bij de grens met Zwitserland. Nochtans was Zuid-Afrika wel aanwezig op de G7-top die vorig jaar in Canada plaatsvond.

Al snel kwamen er berichten dat Frankrijk onder druk is gezet door de Verenigde Staten om Zuid-Afrika uit te sluiten. Dat zegt onder meer Vincent Magwenya, de woordvoerder van de Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa. "We aanvaarden het Franse besluit en hebben begrip voor de druk die zij ervaren", reageert Magwenya. "Zuid-Afrika zal er altijd naar streven om conflicten door middel van constructieve dialoog op te lossen."

Ramaphosa komt enkele uren later met een eigen verklaring. Volgens de Zuid-Afrikaanse president is er geen sprake van "druk door andere landen". "Er zijn zoveel landen in de wereld die niet worden uitgenodigd voor de G7, we zijn dan ook geen lid", zegt Ramaphosa. Volgens hem is het dan ook geen verrassing dat er geen uitnodiging kwam. 

Ook de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot zegt dat zijn land "niet heeft toegegeven aan zogenoemde druk", maar dat het ervoor kiest om de G7 "te stroomlijnen" om te focussen op de geopolitieke uitdagingen van vandaag. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt op zijn beurt dat er "geen vraag is geweest aan Frankrijk om Zuid-Afrika uit te sluiten".

Het is niet moeilijk te verklaren vanwaar de geruchten over Amerikaanse druk komen. De relatie tussen Washington en Pretoria is al enige tijd gespannen. Dat heeft meerdere oorzaken.

Ten eerste hebben de Verenigde Staten het moeilijk met de sterke banden die Zuid-Afrika met Rusland en China onderhoudt. De 3 landen houden onder meer gezamenlijke militaire oefeningen. Samen met Brazilië en India vormen die landen dan ook BRICS, een samenwerkingsverband van opkomende economieën waar ook Iran en Egypte deel van uitmaken. 

Ten tweede is er de rechtszaak die Zuid-Afrika bij het Internationaal Gerechtshof heeft aangespannen tegen Israël, met de beschuldiging dat de Israëlische regering een genocide pleegt in Gaza. Ook wanneer Joe Biden nog president is, noemt de VS die rechtszaak "waardeloos, contraproductief en zonder enige basis".

Tot slot beschuldigt de Amerikaanse president Donald Trump Zuid-Afrika ervan niets te doen tegen geweld dat zou plaatsvinden tegen witte Zuid-Afrikanen. Hij heeft het zelfs over een "witte genocide". 

"We zien een enorm aantal klachten over Afrika", begint Trump zijn betoog tijdens een bezoek van Ramaphosa aan het Witte Huis in mei. Volgens Trump zouden witte Afrikaners in het land (afstammelingen van Nederlandse en andere Europese kolonisten, red.) massaal het land willen ontvluchten, omdat ze het doelwit zijn van massamoorden. Het bewijsmateriaal dat de president toont, blijkt echter meermaals misleidend. Het weerhoudt hem er niet van om 60 Afrikaners asiel te geven in de VS.

Niet alleen Ramaphosa, maar ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft trouwens geen uitnodiging gekregen voor de G7-top. Nochtans had Canada ook Zelensky vorig jaar gevraagd om deel te nemen aan de bijeenkomst. 

Frankrijk ontkent ook de geruchten dat Zelensky moet wegblijven om Trump te paaien. Trump laat zich geregeld kritisch uit over Zelensky, die volgens de Amerikaanse president niet genoeg doet om de oorlog met Rusland te beëindigen. 

"We zijn niet tegen Zelensky, noch tegen Oekraïne, maar we hebben een agenda die we willen doorzetten", zegt een Franse adviseur tijdens een persconferentie. Die agenda zou moeten focussen op de spanningen met China en de wereldwijde markt. "We zullen manieren vinden om ervoor te zorgen dat er op de juiste manier wordt omgegaan met wat er in Oekraïne gebeurt."