Het aantal zelfstandigen dat langdurig uitvalt door psychische stoornissen zoals een burn-out en depressie, is in 6 jaar tijd bijna verdubbeld. Dat blijkt uit cijfers die werkgeversfederatie Unizo opvroeg bij het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv). "We pleiten voor een systeem waarbij zelfstandigen hun activiteiten tijdelijk kunnen verminderen zonder volledig te moeten stoppen", zegt Bart Buysse van Unizo.
Burn-out en depressie bij zelfstandigen bijna verdubbeld in 6 jaar: Unizo wil systeem van deeltijdse arbeidsongeschiktheid
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
Het aantal zelfstandigen dat door psychische stoornissen uitviel, steeg van 6.005 in 2018 naar 10.223 in 2024. Volgens Unizo is dat procentueel gezien meer dan bij werknemers. "Toch weegt de uitval bij zelfstandigen zwaarder door dan bij werknemers", meent Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van Unizo.
"Bij zelfstandigen heeft uitval meteen financiële impact op de onderneming zelf. Vaste kosten lopen door, inkomsten vallen stil en er is vaak niemand die kan overnemen. Elke langdurig zieke zelfstandige is dus ook mogelijks een onderneming in moeilijkheden."
Volgens Unizo missen zelfstandigen vaak de ondersteuning en advisering over gezondheidsproblemen die werknemers wel rond zich hebben, bijvoorbeeld via de externe preventiedienst en hun arbeidsarts. "Dat maakt dat er bij zelfstandigen minder vaak tijdig kan worden ingegrepen", zegt Buysse.
Hervatten te snel het werk
Ook bij de zelfstandigen die langer dan een jaar arbeidsongeschikt zijn, is een forse stijging te zien. In 2022 waren dat er nog 29.463, in december 2024 waren dat er al 35.445. Een stijging van meer dan 20 procent, terwijl de algemene trend een stijging van 17 procent toont.
"Extra zorgwekkend is dat steeds vaker jongere ondernemers uitvallen", klinkt het. "En als zelfstandigen ziek worden, blijkt dat ze steeds meer actief blijven en toch een toegelaten activiteit uitoefenen."
"Dat engagement is bewonderenswaardig, maar het legt ook het probleem bloot", zegt Buysse. "Volledig stoppen betekent vaak ook inkomsten weg, klanten kwijt, zaak onder druk. Dat houdt mensen tegen om tijdig gas terug te nemen en snel weer het werk te hervatten."
"Minder administratie en deeltijdse arbeidsongeschiktheid"
"We pleiten daarom voor een systeem van deeltijdse arbeidsongeschiktheid, waarbij zelfstandigen hun activiteiten tijdelijk kunnen verminderen zonder volledig te moeten stoppen. Zo vermijd je dat mensen volledig uitvallen en vergroot je de kans op duurzaam herstel."
Ook pleit Unizo om de administratieve rompslomp die gepaard gaat met ondernemen te verminderen en voor betere ondersteuning.
