Is extreem activisme wel zinvol? "Wouter Mouton koos met zijn actie tijdens Ronde van Brugge de verkeerde vijand"

In Brugge is klimaatactivist Wouter Mouton opgepakt voor 'slagen en verwondingen' en 'het belemmeren van het verkeer'. Zo'n 30 kilometer voor de finish ging hij plots midden op het parcours zitten van een wielerwedstrijd om aandacht te vragen voor de klimaatcrisis. Maar die actie veroorzaakte een valpartij onder de renners.

Zowel de burgemeester van Brugge als de betrokken wielerploegen, de organisatoren van de wedstrijd en de Belgische wielerbond noemen de actie compleet onverantwoord. En je kan je afvragen of zijn extreme tussenkomst geen omgekeerd effect heeft voor de klimaatzaak?  Communicatiestrateeg Koen Thewissen heeft vragen bij de actie van Mouton, maar hij wil het ook nuanceren.

"Ik wil meteen duidelijk maken", zegt Thewissen, "dat wie anderen in gevaar brengt door iets doms te doen, dat niet zou mogen doen. Ik denk dat Mouton dat ook zelf beseft en dat hij spijt heeft dat hij die valpartij veroorzaakt heeft. Maar daarnaast staat de vraag of het zinvol is om klimaatactie te ondernemen en in hoeverre extreme acties zoals die van Mouton de beweging vooruit helpen. En dat is een veel complexer verhaal."

"Puur inhoudelijk vind ik dat Mouton een juiste problematiek aankaart", gaat Thewissen verder. "Het wordt dringend tijd dat we meer doen aan het klimaatprobleem. Dat vindt ondertussen trouwens meer dan 90 procent van de Belgen."

"Aan de basis legt Mouton dus iets op tafel waar veel mensen begrip voor hebben. Hij wil dat mensen en politici een versnelling hoger schakelen en probeert daar in de media aandacht voor te krijgen. Omdat de klimaatcrisis erg complex is en mensen er sterke, tegenstrijdige meningen over kunnen hebben, komt het thema steeds minder aan bod in de media. De logica van Mouton is: als jullie er niet over willen praten, zorg ik er zelf wel voor. En daar is hij dus duidelijk in geslaagd."

"Activisme kan wel degelijk voor een positieve verandering zorgen, zelfs als de opinies die gebracht worden vrij extreem zijn. Mensen die een extreme positie innemen in een debat, slagen er immers vaak in om een thema op de kaart te zetten, waardoor gelijkgestemden met een meer genuanceerde opinie, ruimte krijgen om hun verhaal te doen." 

Het grote probleem van Moutons actie tijdens de Ronde van Brugge is dat hij een foute vijand kiest, volgens Thewissen, namelijk wielrenners. "Die mensen hebben op zich niets fout gedaan. En het voelt dus onrechtvaardig aan om hen aan te vallen. Om als activist mensen mee te krijgen in je verhaal, moet je niet alleen een probleem aankaarten waar veel mensen van wakker liggen, je moet ook je pijlen op de juiste vijand richten."

"Er is in Vlaanderen veel meer draagvlak voor - zelfs radicale - acties tegen een groot oliebedrijf dat subsidies krijgt die het eigenlijk niet zou moeten krijgen, of tegen een luchthaven die uitbreidt in een druk bewoond gebied. Ik denk dat Mouton dat dus verkeerd heeft ingeschat, vanuit zijn enthousiasme en zijn terechte frustratie dat het maar niet vooruitgaat."

"Samengevat: wanneer je een probleem aankaart dat veel mensen delen, en wanneer je de juiste vijand kiest kan het als activist zinvol zijn om de grens van de wet op te zoeken."

Thewissen vindt het jammer dat door de commotie de boodschap verloren gaat. "Het verhaal zou een goede gelegenheid kunnen zijn om de klimaatcrisis inhoudelijk te bespreken. Al snap ik ook dat er weinig enthousiasme is om iemand een forum te geven na zo'n onbezonnen actie."