Limburgse fruit- en wijntelers zetten zich schrap voor een koude nacht. De bloesems zijn net uitgekomen en dat maakt de planten momenteel extra kwetsbaar. In de fruitsector nemen vooral telers van vroege kersensoorten maatregelen. Telers met appelen of peren wachten af, want ze gaan ervan uit dat het deze nacht warm genoeg blijft. Wijnbouwers met wijngaarden die al in bloei staan, nemen ook maatregelen om hun wijnstokken te beschermen.
Limburgse fruit- en wijntelers bereiden zich voor op koude nacht: vooral opletten voor vroege kersen en wijnrassen
Komende nacht zou het op sommige plaatsen lichtjes kunnen vriezen in Limburg. Zowel fruittelers als wijntelers zullen de thermometer deze nacht goed in de gaten houden. Al maakt niet iedereen zich grote zorgen.
Bij de fruittelers moeten vooral telers met vroege kersensoorten opletten. Hun bomen staan al volop in bloei en zijn dus kwetsbaar voor vorst. Om de bloemen te beschermen, maaien ze het gras kort, trekken ze hun overkappingen dicht en houden ze vuurpotten in de aanslag om hun plantages zo warm mogelijk te houden.
Teler Piet Porreye uit Sint-Truiden neemt voorlopig geen maatregelen in zijn kersenplantage. "Dit is een late kersensoort, dus de bomen staan nog niet in bloei", vertelt hij. "Ik maak mij niet echt zorgen voor komende nacht. Met temperaturen rond het vriespunt aan de grond, waar het het koudst is, kunnen we leven", klinkt het.
Het is bovendien nog een lang seizoen. "Dit jaar zijn de bloesems een week vroeger dan vorig jaar en dat was ook al een vroeg jaar. Je moet dus afwegen wanneer je je middelen inzet, want de aprilse grillen staan ons ook nog te wachten."
"Er zullen zeker nog koudere nachten aankomen", gaat Porreye verder. "Voor nu spaar ik mijn vuurpotten liever, want die zijn al duur genoeg. Met de energiecrisis die nu gaande is, zullen ze bovendien nog duurder worden, dus ik spaar ze liever op voor wanneer de temperaturen stevig onder nul gaan."
Hagelschade
Ook in zijn perenplantages neemt Porreye geen maatregelen. "Er staan dit jaar opvallend veel bloemen bij de Conference en dat maakt de bomen sterk. Ze zouden de nacht goed moeten doorkomen."
Mark Nickmans uit Halen laat zijn perenbomen ook met rust deze nacht. Hij moet wel, want een deel van zijn bomen heeft gisteren en vandaag al schade opgelopen door hagel.
"De blaadjes zijn op veel plaatsen beschadigd door de hagel en dat is niet goed voor de bloemen, want zij worden net gevoed door de blaadjes", legt Nickmans uit. "De kans zit er dus in dat de peren van de beschadigde bomen sneller zullen afvallen, omdat ze niet genoeg voeding krijgen."
"Een topsporter die gemasseerd moet worden. Ik ga mijn bomen nu ook als topsporters moeten behandelen. Ik ga ze zachtjes masseren en er weer bovenop proberen te helpen met bladvoeding. Hopelijk krijgen we dan toch genoeg bladeren om de peren te redden. Al is volledig herstel sowieso uitgesloten."
Door de hagelschade kan Nickmans zijn percelen niet beregenen om de bloesems te beschermen tegen de vrieskou. "De bomen hebben wondjes opgelopen. Als ik ze nu zou beregenen, loop ik het risico om een bacterie aan te wakkeren, de Pseudomonas-bacterie meerbepaald. De gevolgen daarvan zouden veel erger kunnen zijn dan de gevolgen van vorst", meent Nickmans.
Wijnboeren volgen situatie op de voet
De voorspelde voorjaarsvorst van vannacht is ook een onvoorspelbare bedreiging voor de wijnboeren in Limburg. Daardoor nemen sommige wijnboeren maatregelen. De zachte temperaturen van de afgelopen weken maken de wijnstokken immers extra kwetsbaar.
Volgens Gabriël Kékkö van het wijndomein Genoels-Elderen, wijkt deze vorstperiode af van wat wijnboeren gewend zijn. "We verwachten nu dat het gewoon een zeer koude nacht zal zijn met overal dezelfde temperaturen", vertelt hij.
"Je kan in deze situatie weinig doen met de warmteblazers en de vuurpotten", gaat Kékkö verder. Daarom experimenteren wijnboeren met nieuwe technieken en producten. Ze snoeien bijvoorbeeld later om zo de groei van de knoppen te vertragen. Op die manier blijven de wijnranken langer beschermd.
"Door de warmte van de afgelopen periode, staan veel knoppen al open", vertelt Guido Verreyt van wijndomein Zwaeneberg in Sint-Pieters-Voeren. "Het probleem is dat die openstaande knoppen ook vocht opzuigen, door de vele neerslag. Als de hemel nu uitklaart en het dus vriest, dan zijn die openstaande knoppen gevoelig voor vorst."
Om schade te beperken, zet Verreyt een windmolen aan, om de warme luchtlagen naar beneden te brengen. "Zo kunnen we tot 3 graden winnen", klinkt het.
Kan een windmolen bescherming bieden tegen de vrieskou?
Die windmolen mengt als het ware verschillende luchtlagen. Tijdens koude nachten is de lucht vlak boven de grond kouder dan de lucht iets hogerop, want warme lucht stijgt. Doordat de windmolen die warmere lucht naar beneden blaast, kan de temperatuur rond de stam van de wijnstokken enkele graden stijgen.
"Die enkele graden kunnen het verschil maken tussen een normale oogst en zware verliezen. Als er nu 50 procent van de knoppen zou afvriezen, zou dat ook 50 procent van onze omzet betekenen", voegt Verreyt nog toe.
De toenemende grilligheid van het klimaat maakt de situatie voor fruit- en wijntelers complexer. Waar vorst in het verleden pas diep in de nacht optrad, gebeurt dat nu vaak al vroeger op de avond. "We moeten nu dus voor een langere tijd beschermen. Met die klimaatsverandering zijn er grote excessen en dat baart ons grote zorgen", besluit Verreyt.