Om stroomprijzen te drukken: industrie vraagt studie om kerncentrales langer open te houden

De federale overheid is al mede-eigenaar van de 2 jongste kernreactoren van ons land, Tihange 3 en Doel 4. Die mogen 10 jaar langer dan oorspronkelijk voorzien openblijven, tot 2035. Maar volgens Febeliec volstaat dat niet om de energieprijzen onder controle te houden. 

De organisatie wil onderzoeken of stilgelegde reactoren opnieuw opgestart kunnen worden. "De ontmanteling van sommige reactoren is al bezig, maar die moet volgens ons worden stopgezet om te onderzoeken of ze nog veilig kunnen worden uitgebaat", pleit Andreas Tirez, directeur van Febeliec.

Volgens Febeliec is dat nodig om de bevoorradingszekerheid te garanderen en de afhankelijkheid van gas te verminderen. "De geopolitieke situatie heeft duidelijk gemaakt dat die afhankelijkheid geen goed idee is. Kerncentrales kunnen daarin een belangrijke rol spelen."

Maar is de heropstart van de kerncentrales nog wel haalbaar? Volgens uitbater Engie is zo'n project "ondenkbaar".

"Het zou enorm duur zijn en jaren duren om stilgelegde reactoren weer op te starten. Het is ook niet eens zeker dat het technisch mogelijk is, laat staan veilig kan", zegt Hellen Smeets, woordvoerder van Engie Belgium. 

"We richten ons momenteel op de verlenging van Doel 4 en Tihange 3, in overeenstemming met de gesloten overeenkomsten met de Belgische regering. Een project dat is gestart in 2023 en nog loopt tot 2028, en dat zowel technisch als organisatorisch een grote uitdaging vormt."

Maakt het voorstel van Febeliec dan wel kans? Het probleem is onder meer dat Doel 2 als een siamese tweeling vasthangt aan zijn broertje Doel 1. "Dat mag niet meer volgens de huidige veiligheidsnormen. De 2 reactoren delen bepaalde onderdelen en zouden dus eerst van elkaar gescheiden moeten worden", stelt Luc Pauwels, energie-expert bij VRT NWS. 

En dan zijn er nog de zogenoemde 'scheurtjesreactors', Doel 3 en Tihange 2. Die zijn na 40 jaar stilgelegd nadat er duizenden scheurtjes in de reactorwanden zijn gevonden. Intussen liggen de centrales al 3 jaar stil. "Er zijn ook verschillende machines uitgehaald", aldus Pauwels. "De machinekamer van Doel 3 is bijvoorbeeld al verkocht."

Alleen Tihange 1 zou een optie kunnen zijn, volgens Pauwels.

Het is duidelijk: Engie ziet de heropstart van de oude centrales niet meer zitten. Maar voor Febeliec houdt het daar niet op. Volgens de organisatie moet de overheid ingrijpen als Engie niet wil meewerken. "Dit is te belangrijk om over te laten aan één private partij. Als Engie het niet wil doen, kan het ook door een andere speler gebeuren, bijvoorbeeld via verkoop of een extra partner."

Volgens Febeliec kan het langer openhouden van kerncentrales ook economisch een groot verschil maken. "Wij schatten dat de elektriciteitsprijs met 10 tot 20 euro per megawattuur kan dalen. Dat is goed voor de industrie, maar ook voor gezinnen en kmo's."

Maar wat met alle kosten en risico's rond kernenergie, onder meer rond kernafval? "Dat afval is er sowieso al en moet beheerd worden, ongeacht of je de centrales langer openhoudt of niet", zegt Tirez. "Bovendien zijn er ook veel voordelen rond kernenergie. Zo kan het helpen om grote hoeveelheden CO₂-vrije stroom te produceren en de energietransitie te ondersteunen."

Of er ook politieke animo is voor dit voorstel, blijft voorlopig een vraagteken. In ieder geval moeten we niet verwachten dat bijvoorbeeld Doel 1 morgen zal opengaan. "Dat is absoluut niet aan de orde. Als het zover zou komen, moeten er eerst uitgebreide studies gebeuren. Dat kost jaren werk", legt Luc Pauwels uit.

"Ook zou er heel wat opknapwerk moeten gebeuren, er moeten nieuwe stukken gezocht worden en geplaatst worden. Mijn schatting is dat alvast de komende 3 jaar niets zal veranderen."