Mensen zonder recht op verblijf in de Europese Unie zullen binnenkort naar terugkeercentra in landen buiten de EU kunnen worden gestuurd. Het Europees Parlement heeft vandaag over een ontwerpwet gestemd. Vooral (centrum)rechtse en uiterst rechtse fracties stemden voor. De omstreden wet maakt het ook mogelijk om mensen naar de terugkeercentra te sturen en langdurige inreisverboden in te stellen.
Europees Parlement keurt omstreden terugkeerwet goed voor mensen zonder verblijfsrecht
De ontwerpwet is controversieel, omdat deze strenge maatregelen en sancties voorstelt voor mensen zonder recht op verblijf in de Europese Unie. Zo voorziet de wet onder meer dat alle personen tegen wie een terugkeerbesluit is genomen een levenslang inreisverbod voor de EU krijgen opgelegd, als zij weigeren mee te werken aan hun terugkeer.
Daarnaast opent de wet ook de deur om zogenoemde terugkeerhubs op te richten in derde landen. Binnen de wet kunnen voortaan ook alleenstaande minderjarigen en gezinnen met kinderen worden opgesloten in die terugkeercentra buiten de EU, voor maximum 24 maanden. Vooral dat laatste is voor mensenrechtenorganisaties onaanvaardbaar.
De terugkeerverordening moet een aanvulling vormen op het Europees pact over migratie en asiel, waarvan de meeste nieuwe regels vanaf 1 juli aanstaande van kracht worden. Het moet ervoor zorgen dat meer afgewezen asielzoekers en andere derdelanders zonder recht op verblijf de EU effectief verlaten. Vandaag gebeurt dat slechts in 20 procent van de gevallen.
Links stemt tegen, rechts stemt voor
Uiteindelijk stemden tijdens een mini-plenaire vergadering in Brussel 389 parlementsleden voor en 206 tegen. De linkse fracties (de sociaaldemocratische S&D, Groenen en de GUE/NGL) stemden zoals verwacht unaniem tegen.
Dit akkoord zet de deur open voor harde deportatieregimes, zoals die van ICE in de Verenigde Staten
Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit)
"De terugkeercentra veroorzaken alleen maar meer chaos op het terrein en gaan regelrecht in tegen het internationaal recht en de mensenrechten", meent Kathleen Van Brempt (Vooruit). "Bovendien zet dit akkoord de deur open voor harde deportatieregimes, zoals die van ICE in de Verenigde Staten. Dat is niet het Europa waarvoor wij staan."
De positieve stemmen uit België kwamen van de N-VA (ECR) en Vlaams Belang (PfE), waar tevreden reacties klinken. "Wie effectief terugkeerbeleid ernstig neemt, kan hier niet tegen zijn", reageerde Assita Kanko (N-VA). Ze spreekt van "het belangrijkste migratievoorstel dat de voorbije 10 jaar in het Europees Parlement op tafel heeft gelegen".
Ook het Vlaams Belang is tevreden dat er een meerderheid is in het Europees Parlement "die breekt met het falende beleid en kiest voor afdwingbare terugkeer". "Met onze druk kan het beleid wél strenger worden", stelt Tom Vandendriessche (VB).
Zoektocht naar steun bij rechts zorgt voor verdeeldheid
Wat de ontwerpwet nog meer omstreden maakt, is dat de parlementsleden van de EVP-fractie voor de goedkeuring steun zochten bij de uiterst rechtse fracties in het Europees Parlement.
En dat verdeelt de liberale en christendemocratische fracties van Renew Europe (RE) en de Europese Volkspartij (EVP). Zo had Sophie Wilmès (MR), vicevoorzitter van Renew, kritiek op het doorbreken van het cordon sanitaire.
Ze stemde dan ook tegen, net zoals haar MR-partijgenoten Olivier Chastel en Benoît Cassart en de centrist Yvan Verougstraete (Engagés), terwijl Hilde Vautmans (Anders) zich onthield.
Ook binnen de EVP zijn ze verdeeld, nota bene de fractie die het voorstel trok. Wouter Beke en Liesbet Sommen (CD&V) onthielden zich bij de stemming, en de Duitstalige Pascal Arimont (CSP) stemde zelfs tegen.
"Ik onderschrijf de inhoud van deze tekst volledig, maar heb mij bij de stemming enkel en alleen onthouden, omdat ik als christendemocraat vind dat we voor dit soort dossiers beter met de centrumpartijen tot oplossingen komen", legt Beke uit. "Ik roep dan ook socialisten en liberalen op om hun verantwoordelijkheid te nemen."
Onderhandelingen met Raad
De goedkeuring van de ontwerpwet betekent nog niet dat de lidstaten nu aan de opmaak van de wetgeving kunnen beginnen. Eerst moeten er nog onderhandelingen starten over de ontwerpwet tussen het Europees Parlement en de , de lidstaten zelf dus.
Voor het Europees Parlement zal de Nederlandse rapporteur Malik Azmani (Renew/VVD) die onderhandelingen leiden, ondanks oproepen van links om zich terug te trekken. Als de Raad de ontwerpwet goedkeurt, kunnen de lidstaten de tekst in wetten gieten.
