Topbenoeming ondanks Dexia-debacle en brokkenparcours: wie is voormalig bankier en kabinetschef Axel Miller?  

Bouchez kondigde de benoeming van zijn voormalige kabinetschef gisteren aan op X. Meteen kwam er veel kritiek. Dat de man die Dexia mee de dieperik introk, nu zou toezien op de gedeeltelijke privatisering van opvolger Belfius, doet de wenkbrauwen fronsen. Vooral in Vlaanderen.

Anderzijds is het geen verrassing. De naam van Miller doet al meer dan een jaar de ronde als mogelijke nieuwe voorzitter van de SFPIM, sinds duidelijk werd dat de MR de benoeming zou mogen doen. Dat maakte deel uit van de onderhandelingen om de regering-De Wever op de been te krijgen. 

Dat gaat zo in ons land: de topbenoemingen worden onder de meerderheidspartijen verdeeld. Doorgaans mengen die zich niet in elkaars keuzes. Al worden deze keer - achter de schermen voorlopig - wel bedenkingen geuit.

Bouchez lijkt zich daar weinig van aan te trekken. Het is niet zijn eerste controversiële benoeming. Ik heb het recht om te kiezen voor mensen die ik vertrouw, gaf hij eerder al aan. 

Even 20 jaar terug in de tijd. Axel Miller wordt verkozen tot Franstalig manager van het jaar 2006. Hij is dan CEO van de Belgische tak van de bank Dexia. "In korte tijd", zegt de jury, "heeft de voormalige zakenadvocaat zijn stempel op de hele bank gedrukt".

Klaarblijkelijk gaat alles bijzonder goed, maar lang duurt dat niet. In 2008 barst de wereldwijde bankencrisis los. Dexia komt zwaar in de problemen en moet gered worden met miljarden belastinggeld.

De crisis leidt tot het ontslag van Miller als CEO. Dat hij in die situatie nog een stevige ontslagvergoeding incasseert, levert hem heel wat kritiek op. 

Al was hij bij het personeel duidelijk wel geliefd. Bij zijn afscheid wandelt hij naar buiten onder luid applaus van de Dexia-medewerkers. 

De redding van Dexia blijkt van korte duur. De groep raakt niet uit de problemen en gaat enkele jaren later, in 2011, volledig kopje onder als gevolg van de eurocrisis. Het is in die periode dat de bank opgesplitst wordt in de staatsbank Belfius en de 'restbank' Dexia.

Arco, nauw verbonden met Dexia, wordt meegesleurd in de val. Voor de vele kleine aandeelhouders een pijnlijke affaire. 

Welke rol speelde Miller in het Dexia-debacle? "De echte strateeg die Dexia heeft opgeblazen tot enorme proporties, wat de groep fataal is geworden, was de Fransman Pierre Richard", vertelt VRT NWS-journalist Steven Rombaut. "De strategie was om aan zoveel mogelijk steden en gemeenten langlopende kredieten te verkopen, met hele kleine marges, en die kredieten te financieren met kortetermijnleningen."

"Dat model is lang rendabel geweest, maar tijdens de financiële crisis is het helemaal ontploft. Miller heeft die risicovolle strategie niet bedacht, maar hij heeft het beleid als CEO van Dexia wel uitgevoerd. En hij is er dus ook verantwoordelijk voor."

Volgens Meyrem Almaci (Groen), destijds lid van de parlementaire commissie die onderzoek deed naar de val van Dexia, had Miller strafrechtelijk vervolgd moeten worden voor zijn betrokkenheid. Dat dat niet gebeurd is, komt onder meer omdat de MR hem de hand boven het hoofd hield, zegt ze. 

Pieter Suy, journalist bij zakenkrant De Tijd, schetst Miller als een charmante en flamboyante man die zelfs in tijden van crisis opvallend vrolijk bleef.

"Hij was niet echt de stugge bankier", zegt Suy in onze podcast 'Het kwartier'. "Hij weet goed hoe hij zich naar de buitenwereld moet presenteren. Ik herinner mij nog dat hij een reeks interviews gaf, de ene journalist na de andere, en toen ik binnenkwam, begon hij plots 'Au suivant' van Jacques Brel te zingen."

Na Dexia gaat Miller verder in het bedrijfsleven. "Daar heeft hij eigenlijk geen potten meer gebroken", zegt Rombaut. "Hij ging aan de slag als de grote baas bij bank en vermogensbeheerder Degroof Petercam, maar vertrok daar veel vroeger dan verwacht."

"Nadien werd hij nummer één bij de holding D'Ieteren, onder meer bekend als importeur van auto's. Maar zijn belangrijkste wapenfeit daar was de veel te dure overname van Moleskine, de maker van de bekende kleine notitieboekjes."

Wel heeft Miller een belangrijk netwerk, zeker bij de grote Franstalige ondernemersfamilies, zegt Rombaut. "Hij is zijn carrière begonnen als een zakenadvocaat en op die manier heeft hij dat netwerk echt wel sterk kunnen uitbouwen."

Na het bedrijfsleven wordt hij in 2020 opgevist door de MR, eerst om de studiedienst te leiden, vervolgens als kabinetschef van voorzitter Georges-Louis Bouchez. Dat doet hij tot maart 2025. 

"Miller was de voorbije jaren een bekend figuur achter de schermen in de Wetstraat", zegt politiek journalist Wouter Verschelden in Terzake. "Van alle 'sherpa's' - de belangrijkste medewerkers van de toppolitici - was hij zeker de meest besproken."

"Miller is iemand die hij vertrouwt en die heel dicht bij hem staat", aldus Verschelden, die als voorbeeld aanhaalt dat Francs Borains, de voetbalclub waar Bouchez voorzitter van is, een persoonlijke lening heeft gekregen van Miller om financiële nood te lenigen. 

"Het was al langer duidelijk dat Bouchez hem wilde belonen voor de jaren in dienst van de MR."

Die beloning is dus dat hij de SFPIM mag leiden. Althans, hij wordt (als de benoeming doorgaat) voorzitter van de raad van bestuur. Een belangrijke functie, maar de dagelijkse leiding ligt voor alle duidelijkheid wel bij CEO Koen Van Loon. 

Zo'n 11 miljard euro aan activa wordt beheerd door de SFPIM, de maatschappij die namens de Belgische staat investeert in strategische sectoren en bedrijven. Denk aan Ageas, Euroclear, Proximus, Bpost,... De lijst is lang. De laatste jaren is het belang van de maatschappij fors gegroeid.

De regering besliste eind vorig jaar om 20 procent van de aandelen van Belfius te verkopen. De SFPIM is bezig met de voorbereidingen van die operatie. De link maakt de benoeming uiteraard extra omstreden.

"Sinds de bankencrisis roept alles wat met Dexia te maken heeft nog altijd veel emoties op, omdat de Belgische overheid nog altijd verantwoordelijk is voor het puin dat nog altijd geruimd moet worden", besluit Suy.