De Oosterweelschuld volledig afbetalen met tolinkomsten zal niet mogelijk zijn. Dat concludeert het Rekenhof in zijn jaarlijkse analyse van de voortgangsrapportage bij de werken. De bouwkost van het Oosterweelproject is de afgelopen jaren fors de hoogte in geschoten, onder meer door de peperdure sanering van de met PFAS vervuilde grond.
Alleen al voor de sanering van die gronden moest 1,65 miljard euro extra worden uitgetrokken. De Vlaamse regering verstrekte daarom een bijkomende achtergestelde lening. Dat is een lening waarbij de kredietverstrekker bij een faillissement na de gewone schuldeisers komt.
Volgens minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) werd het financieel model van het project daarmee niet extra onder druk gezet, omdat de lening zal worden terugbetaald met de toekomstige tolinkomsten. Het Rekenhof zet dat nu op losse schroeven.
"Lantis schat verkeersvolumes hoog in"
De huidige financieringsbronnen volstaan niet voor de periode tot 2033, het voorziene einde van de bouw, schrijft het controleorgaan.
"Er is nog een tekort van 2.251,5 miljoen euro ten opzichte van het huidige leningenplafond dat met het Vlaams Gewest is afgesproken." Bovendien rekent bouwheer Lantis met tolinkomsten uit hoog ingeschatte verkeersvolumes, vindt het Rekenhof. Daarnaast blijft er onzekerheid over de saneringskosten.
Er bestaat geen enkele garantie dat alle toegekende leningen zullen worden terugbetaald
Het Rekenhof
"Het financieel model is niet robuust en er bestaat geen enkele garantie dat alle toegekende leningen zullen worden terugbetaald", concludeert het Rekenhof.
"Dat ondergraaft de logica om de Oosterweelinvesteringen buiten de begrotingsdoelstelling van de Vlaamse overheid te houden. Die beslissing was immers ingegeven door het argument dat de Oosterweelschuld op termijn volledig zou worden terugbetaald met tolinkomsten, wat dus niet mogelijk zal zijn."
Overkappingsfonds voor leefbaarheidsprojecten groeit wel
Het Rekenhof toont zich wel tamelijk positief over de leefbaarheidsprojecten, die worden gefinancieerd met het Overkappingsfonds. Daarin worden overschotten van het departement Mobiliteit en Openbare Werken gestort. Het Rekenhof heeft het over een gestage maar trage groei van de middelen.
Middellange termijnvisie Haventracé nodig
Problematischer is de financiering van het Haventracé. Dat zijn de investeringen om het doorgaand verkeer zo veel mogelijk via de Liefkenshoektunnel te sturen. Daarvoor is momenteel enkel studiebudget voorzien, dus het Rekenhof adviseert de regering om een middellange termijnvisie op te stellen.
"Ik heb hier al meerdere keren op gewezen", zegt Bogdan Vanden Berghe van Groen in een reactie. "Dit werd telkens weggelachen door de meerderheid. Nu staat er zwart op wit: het financieel model is niet robuust." Het is ook niet de eerste keer dat het Rekenhof waarschuwt voor problemen met de financiering.
Minister De Ridder reageert voorlopig niet. Het rapport van het Rekenhof zal donderdag besproken worden in de commissie Mobiliteit en Openbare Werken van het Vlaams Parlement.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
