Elk jaar kopen we wereldwijd zo’n 21 miljard paar schoenen. Veel daarvan belanden na relatief korte tijd in de vuilnisbak. Een collectief bestaande uit KU Leuven, LUCA School of Arts, Omvorm en Flanders District of Creativity wil daar verandering in brengen met een nieuw, circulair model voor schoenen.
Modulaire schoen moet wegwerpcultuur doorbreken: "Makkelijk vervangbaar en recycleerbaar"
Een samenwerking tussen verschillende universiteiten, onderzoeksinstellingen en ontwerpbureaus onderzocht de voorbije 2 jaar hoe de levensduur van schoenen verlengd kan worden. Het project, Recare About Shoes, focust op alternatieven voor het klassieke systeem van kopen en weggooien.
Vooral in sectoren met veel tijdelijk personeel, zoals horeca en retail, worden werkschoenen vaak snel afgedankt. “Schoenen van studenten of interimkrachten worden na gebruik geregeld vernietigd of weggegooid”, zegt professor Ysabel Nauwelaerts (KU Leuven).
Schoen met 2 lagen
Een van de opvallendste resultaten van het project is een modulair schoenontwerp van het Belgische merk Cycleur de Luxe. Daarbij bestaat de schoen uit een buitenschoen en een uitneembare binnenschoen.
"Dat maakt het mogelijk om beide onderdelen apart te reinigen en te herstellen", duidt professor Sustainable Design Ben Hagenaars van LUCA School of Arts, dat gevestigd is op de campus C-mine in Genk.
"De binnenschoen kan na elk gebruik gewassen worden, terwijl de buitenschoen langer meegaat. Bovendien zijn de materialen zo gekozen dat ze makkelijker vervangbaar en recycleerbaar zijn."
Volgens de onderzoekers is net dat cruciaal om schoenen langer in omloop te houden. “Duurzaamheid begint niet bij recyclage, maar bij het verlengen van de levensduur”, aldus Hagenaars.
Leasen in plaats van kopen
Het concept richt zich in eerste instantie op werk- en uniformschoenen. Bedrijven zouden die in de toekomst kunnen leasen in plaats van aankopen. Dat moet zowel de kosten als de milieu-impact verlagen.
Vandaag is die leasingmarkt voor schoenen nog nauwelijks ontwikkeld, maar de initiatiefnemers zien veel potentieel. Het is de bedoeling dat de modulaire schoen tegen 2027 breder op de markt komt.
Naast het ontwerp van de schoen onderzochten de partners ook hoe gebruikers zorgvuldiger met hun schoenen kunnen omgaan. In zogenaamde 'Recare Cafés' konden consumenten in onder meer winkels van Torfs zelf aan de slag met onderhoud en herstellingen. Die aanpak moet de emotionele band met schoenen versterken, zodat mensen ze minder snel weggooien.
Regionaal nieuws uit Limburg


