Brusselaar Tijl Nuyts heeft de Boon Literatuurprijs voor fictie gewonnen met zijn originele debuutroman ‘Grondwerk’, geschreven vanuit het standpunt van een naakte molrat. Bij de kinder- en jeugdboeken is 'De vrouw en zijn hoofd' van Benny Lindelauf en de Vlaamse illustratrice Ingrid Godon bekroond, een ontroerend verhaal over aftakeling en aanvaarding. De lezers kozen voor het sprookje 'Krekel' van Annet Schaap en de politieke satire 'Het geschenk' van Gaea Schoeters.
Over naakte molrat die Brussel ondergraaft: Tijl Nuyts wint Boon Literatuurprijs met 'Grondwerk'
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Wie zich afvraagt waar de vele zinkgaten in de Brusselse straten vandaan komen, moet ‘Grondwerk’ van Tijl Nuyts lezen. De roman stond eind vorig jaar al op de shortlist van de Nederlandse Boekenbon Literatuurprijs en haalt nu de Vlaamse Boon Literatuurprijs binnen.
"Door de ogen van een naakte molrat die in Brussel verzeild raakt, kijkt de roman met scherpe blik naar wat er misloopt in de mensenwereld en in de hoofdstad", zegt Boon-juryvoorzitter Kurt Van Eeghem. Figuurlijk gesproken dan, want de molrat is zo goed als blind. 'Grondwerk' is "een overvolle en originele ideeënroman die diep graaft. Tegelijk geëngageerde klimaatfictie en maatschappijkritiek."
Een overvolle en originele ideeënroman
Kurt Van Eeghem, juryvoorzitter de Boon voor fictie en non-fictie
‘Grondwerk’ is absurd en het perspectief is niet-menselijk: een naakte molrat wordt door zijn kolonie uitgestuurd naar Brussel, met een zekere missie. "Ik wacht op de briefing" is de eerste zin van het dier, onder de grond van het Vaderlandsplein in Schaarbeek. De molrat graaft zich vele wegen onder de stad en ontmoet ook een homo sapiens, een klimaatactiviste.
Het Brusselse avontuur wordt afgewisseld met hoe de molrat tevoren floreerde in een boeiende kolonie in de Hoorn van Afrika. ‘Grondwerk’ doet je anders kijken naar de stad, naar samenlevingsvormen, naar de grote uitdaging die klimaatverandering heet.
Een fragment uit 'Grondwerk' van Tijl Nuyts:
"Ik groef onder de lanen, onder de fontein, onder de kiosk waar de jongeren dansten. Mijn snijtanden schampten langs de wanden van een bunker, maar onverstoorbaar knaagde ik me een weg door het broze beton. Mijn gangenstelsel vertakte zich onder het volledige Warandepark. De joggers op de paden, de kuierende parlementaire medewerkers en de mensen die elkaar ’s nachts in de struiken ontmoeten: ze zouden er niets van merken, maar met de dag werd de grond onder hun voeten minder stabiel."
Benny Lindelauf en Ingrid Godon winnen met verhaal over afscheid en aanvaarding
De Boon voor kinder- en jeugdboeken is voor ‘De vrouw en zijn hoofd’ van Benny Lindelauf, met illustraties van de Vlaamse Ingrid Godon. Dat is een dun prentenboek "dat met grote soberheid en precisie ontzettend veel oproept", zegt Dalilla Hermans, voorzitter van de vakjury.
In de spaarzame taal en verstilde beelden schuilt de enorme kracht van dit boek
Dalilla Hermans, juryvoorzitter de Boon voor kinder- en jeugdliteratuur
‘De vrouw en zijn hoofd’ is een tijdloos verhaal over liefde, ziekte, hoop en aanvaarding. Na een bezoek aan de dokter komt een vrouw thuis met alleen nog het hoofd van haar man. Zijn lichaam wilde niet meer, maar het hoofd is nog helemaal in orde. Dat is niet altijd even makkelijk of handig - zo raakt het hoofd zoek bij het stofzuigen.
Later krijgt ook de vrouw slecht nieuws. Bij haar wil het hoofd niet meer mee. "En zo kwam het hoofd van de man die dag thuis met alleen het lijf van de vrouw". Ook dat is wennen. Maar dan zegt het hoofd: "Het is wat het is".
‘De vrouw en zijn hoofd’ raakt aan thema’s als ouderdom, dementie en vergankelijkheid, maar doet dat "op een lichte, gelaagde en uiterst menselijke manier". Precies in die spaarzame taal en de verstilde beelden schuilt de enorme kracht, oordeelde de jury.
'Krekel' en 'Het geschenk' winnen de Boon-publieksprijzen
Ook het publiek heeft een stem bij de Boon. Bij de kinder- en jeugdboeken hebben de lezers voor ‘Krekel’ van de Nederlandse schrijfster en illustratrice Annet Schaap gekozen. Een sprookje in het universum van ‘Lampje’, haar vorige boek dat een bestseller werd.
‘Krekel’ is het kleine broertje van het hoofdpersonage Eliza. Samen gaan ze op zoek naar hun 5 ontbrekende broers. Een verbeeldingsvolle en ontroerende queeste die inspiratie haalde uit ‘De wilde zwanen’ van Hans Christian Andersen.
De publieksprijs in de categorie fictie en non-fictie is voor Gaea Schoeters en ‘Het geschenk’. Een satirische roman over politieke keuzes. Het vertrekpunt is absurd: Botswana stuurt een overschot van 20.000 olifanten naar Berlijn. De manier waarop de Duitse politici daarmee omgaan, doet nadenken over actuele vraagstukken zoals migratie.
Net als haar eerdere roman 'Trofee' is 'Het geschenk' van Gaea Schoeters een groot succes in Duitsland, met tienduizenden verkochte exemplaren. De schrijfster won vorig jaar de laatste Ultima voor literatuur.
Schoeters is erg verguld met de publieksprijs: "Dit is het mooiste van alles. Als je schrijft, wil je gelezen worden. Ik wilde een vraag opwerpen waarover lezers kunnen praten."
50.000 euro
De winnaars van de Boon krijgen 50.000 euro prijzengeld en een zilveren zegelring. De publieksprijzen zijn goed voor 5.000 euro. Het was de 5e editie van de Boon Literatuurprijs.
Andere genomineerden waren ‘Als de dieren’ van Lieselot Mariën, ‘De mensheid zal nog van mij horen’ van Joris van Casteren, ‘De rode koe’ van Hans Depelchin, ‘De wonderverteller’ van Lida Dijkstra en Djenné Fila, ‘Metamorfose’ van Geert-Jan Roebers en Merlijne Marell en 'Peer' van Mohana van den Kroonenberg en Karst-Janneke Rogaar.
Vorig jaar wonnen de roman ‘Oroppa’ van de Nederlandse Safae El Khannoussi en het jeugdboek-in-verzen ‘Wat ons nog rest’ van de Vlaamse Aline Sax.
Volgend jaar is Brugge de gaststad voor de Boon. De juryvoorzitters zijn dan regisseur Guy Cassiers (fictie en non-fictie) en VRT-presentatrice Linde Merckpoel (kinder- en jeugdliteratuur).
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
