Een Duitse familie vindt na de dood van hun vader een schilderij van Adolf Hitler terug, maar wat doe je daar vandaag mee? In 'Nachtland' vlooit Tg STAN dat met veel humor uit, al krijg je als toeschouwer ook vaak een ongemakkelijk gevoel.
Wat zou jij doen met een schilderij van Hitler? STAN weet raad in 'Nachtland'
In 'Nachtland' gaat STAN voor de 2e keer met een tekst van de Duitse toneelschrijver en dramaturg Marius von Mayenburg aan de slag. Hun voorstelling 'Wat/nu' was eerder al onder meer op zijn 'Stück plastik' gebaseerd.
'Nachtland' ging in 2022 in première in het Royal Court Theatre in Londen en wordt nu voor het eerst in het Nederlands gespeeld. 3 redenen waarom ook jij dat niet mag missen.
Dit is een stuk voor wie houdt van puur teksttheater
'Nachtland' is een absolute aanrader voor de liefhebber van puur teksttheater.
Geen spectaculair decor, enkel een plastic zeil en 2 vuilnisbakken. Geen muziek of visuals, enkel de kracht van de woorden (die zelfs niet door een microfoon versterkt zijn). En hoewel er veel grappige momenten en kwinkslagen in dit stuk zitten, zijn de dialogen vaak ook verontrustend.
In de stukken van Von Mayenburg lopen voor en achter de schermen door elkaar, net zoals in de speelstijl van STAN
Ellen Maerevoet
Von Mayenburg en STAN zijn een match made in heaven. In zijn stukken lopen voor en achter de schermen door elkaar, net zoals in de speelstijl van STAN.
Zo valt op dat Damiaan De Schrijver het grootste deel van de tijd niet meer is dan de . Toch zet hij aan het einde weer zijn overduidelijke handtekening als speler.
En de doorbreken, het publiek rechtstreeks aanspreken en commentaar geven bij wat er op het podium gebeurt, dat is bij STAN een traditie.
Deze acteurs zijn echte vakmensen
Het is een handelsmerk van STAN om zoekend te spelen en zo de codes van theater in vraag te stellen. Teksten worden al eens 'vergeten', acteurs schieten zelf in de slappe lach. Het zijn kleine momenten die het toneelspelersgezelschap (dat niet met een regisseur werkt) uniek maken en waarin ik hen vaak op hun best vind.
De Keersmaeker brengt haar tekst met zo'n vanzelfsprekende naturel dat het lijkt alsof we nog niet op de première zitten
Ellen Maerevoet
Meesterlijk in dat zoekende spelen is Jolente De Keersmaeker, die hier het personage Nicola neerzet. Zij brengt haar tekst met zo'n vanzelfsprekende naturel dat het lijkt alsof we nog maar in de vrijblijvende ontdekkingsfase zitten, in plaats van op een première.
De verhouding tussen Nicola en haar broer Philipp is duidelijk al enige tijd scheefgetrokken. Dat leidt tot gekibbel op scène en hilariteit in de zaal. Philipp wordt gespeeld door Frank Vercruyssen, die na een incident van grensoverschrijdend gedrag 7 jaar geleden weer meespeelt in een nieuwe productie van STAN.
Ook hun partners spelen een belangrijke rol. Zo schittert Bert Haelvoet als Fabian, de man van Nicola. Scarlet Tummers zet dan weer een ijzersterke Judith neer. De vrouw van Philipp is van Joodse afkomst en houdt de normen en waarden van de familieleden tegen het licht wanneer een eventuele verkoop van het werk van Hitler ter sprake komt. Zij vindt dat het gewoon weggegooid moet worden.
Nieuwkomer in de cast is Roos De Graeve, in de rol van Hitlerkenner Eva Maria Günther. Zij is na zus Anna De Graeve de 2e dochter van acteurskoppel Koen De Graeve en Ariane van Vliet die voor het theater kiest.
Deze voorstelling tackelt discussies van onze tijd
'Nachtland' tackelt enkele heikele discussies van onze tijd. Kunnen we 'kunstenaar' Adolf Hitler loszien van zijn ideeën en wat hij daarna heeft aangericht? De systematische Jodenvervolging en van naar schatting 6 miljoen Joden en honderdduizenden Roma, Sinti en andere bevolkingsgroepen.
Volgens Philipp alvast wel. Hij is gecharmeerd door het werkje (dat een kerk in Wenen afbeeldt) en heeft het over "de van Hitler als kunstenaar in plaats van dictator". Ook het personage van De Schrijver stelt "dat het doek misschien intelligenter is dan de maker".
Nicola ziet in eerste instantie enkel een kitscherig werk, maar keert erg makkelijk haar kar wanneer duidelijk wordt dat de verkoop van het werk haar snel veel geld en dus een grotere woning zou kunnen opleveren. Of hoe opportunisme sterker is dan principes.
Volgens de Hitlerkenner is het belangrijk dat de familie weet hoe het werk bij hen terechtgekomen is. De familiegeschiedenis wordt dan ook verder onderzocht en dat levert een opvallende onthulling over grootmoeder Grete op. Haar ring, die Judith van Philipp kreeg, speelt daarin een belangrijke rol.
Je zit met een mengeling van vermaak, verbazing en plaatsvervangende schaamte toe te kijken
Ellen Maerevoet
Brandend actueel wordt het wanneer Nicola een duidelijke rode lijn in de familie (en misschien wel in de hele Duitse samenleving) overschrijdt en zich openlijk waagt aan haar analyse van de Palestijnse kwestie. Judith geeft echter aan dat zij geen vertegenwoordiger van het huidige Israëlische beleid is.
De discussies lijken eindeloos door te gaan, wat de vaart hier en daar toch wat uit het stuk haalt. Al zit je het grootste deel van de tijd wel met een mengeling van vermaak, verbazing en plaatsvervangende schaamte toe te kijken.
Liefhebbers van vintage STAN komen hier weer uitgebreid aan hun trekken. En 'Nachtland' blijft absoluut boeiend én verrassend tot het einde.
'Nachtland' is vanavond te zien in Beveren en gaat nog tot eind mei op tournee langs de culturele centra.
