Een man die enkele jaren te veel belastingen betaalde omdat de fiscus foute gegevens had ingevuld in de aangifte, mag dat geld wel degelijk tot 3 jaar eerder terugvorderen. Dat heeft de rechter in Gent beslist, zo bericht Het Nieuwsblad. Het toont volgens advocaten aan dat de belastingdienst niet zomaar álle verantwoordelijkheid op belastingplichtigen mag afschuiven.
Man krijgt jaren aan te veel betaalde belastingen terug na fout in vooraf ingevulde aangifte: "Je moet overheid kunnen vertrouwen"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Zo'n 4 miljoen mensen krijgen elk jaar een 'voorstel van vereenvoudigde aangifte' (VVA) van de , een belastingaangifte waarin op voorhand bepaalde gegevens zijn ingevuld waar de overheid sowieso weet van heeft. Handig, want het bespaart je normaal gezien gedoe en opzoekwerk. Maar elk jaar waarschuwt de fiscus ook dat belastingplichtigen alle gegevens toch nog eens goed moeten nakijken op fouten.
Daar ging het een paar jaar geleden mis. Een man ontdekte plots dat hij tussen 2018 en 2021 te veel belastingen had betaald. Hij had in 2016 een appartement verkocht, maar bleek daar in de jaren nadien nog belast te zijn op een te hoog . Dat stond automatisch zo ingevuld in zijn VVA. Hij betaalde daardoor in totaal een dikke 1.800 euro te veel belastingen.
In 2022 diende hij bezwaar in. De fiscus wilde hem wel terugbetalen voor het jaar voordien, maar wilde geen 3 jaar in de tijd teruggaan (de maximumtermijn daarvoor is trouwens 5 jaar).
Gegevens van de overheid
"Om die terugbetaling tot maximaal 5 jaar eerder te bekomen, moet je een zogenoemde 'ambtshalve ontheffing' vragen", legt Thomas De Jonckheere uit, advocaat bij Bloom Law en opleidingshoofd postgraduaat fiscaliteit aan de Erasmus Hogeschool Brussel. "Maar de voorwaarden daarvoor zijn streng. Zo moet een belastingplichtige bijvoorbeeld kunnen bewijzen dat hij een 'materiële vergissing' heeft gemaakt, een flagrante, onbewuste fout dus."
Maar de fiscus was het daar dus niet mee eens. De zaak kwam uiteindelijk voor de rechter en die gaf de man gelijk.
Deze zaak wijst erop dat de overheid niet altijd even efficiënt gebruikmaakt van de gegevens die voorhanden zijn
Thomas De Jonckheere uit, advocaat bij Bloom Law
"De belastingdienst zegt: je moet je VVA altijd nakijken, want er kunnen fouten in staan. Ze legt daarmee de eindverantwoordelijkheid bij de burger", zegt De Jonckheere. "Maar de rechter erkent in deze zaak dat een burger soms net geen aanpassing doet, omdat hij moet kunnen vertrouwen op gegevens die de overheid zelf aanreikt."
"In dit geval ging het om de gegevens van het kadastraal inkomen", benadrukt de advocaat. "De fiscus heeft al die gegevens gewoon." Suggereert de advocaat dat de belastingdienst dit dan bewust fout heeft ingevuld? "Nee, maar het wijst er wel op dat de overheid niet altijd even efficiënt gebruikmaakt van de gegevens die voorhanden zijn."
"Slechts een voorstel"
Bij de wil men zich niet uitspreken over deze specifieke zaak, maar benadrukt woordvoerder Francis Adyns nogmaals dat "de VVA niet het evangelie is". "Het voorstel van vereenvoudigde aangifte is, zoals de naam aangeeft, een voorstel. Dat geldt eveneens voor de vooraf ingevulde codes in Tax-on-web."
De administratie wijst er telkens opnieuw op hoe belangrijk het is om de vooraf ingevulde gegevens na te kijken
Francis Adyns, woordvoerder bij de FOD Financiën
"De administratie wijst er telkens opnieuw op - onder meer tijdens de perscampagnes bij de opening van Tax-on-web - hoe belangrijk het is om de vooraf ingevulde gegevens na te kijken. De VVA vestigt zelfs uitdrukkelijk de aandacht van de belastingplichtige op bepaalde elementen die mogelijk onjuist of onvolledig kunnen zijn en waarvoor bijzondere aandacht is vereist. Het gaat bijvoorbeeld om ten laste genomen kinderen of onroerende inkomsten."
Volgens de meest recente gegevens voor het aanslagjaar 2024 ging 92,4 procent van de belastingplichtigen akkoord met de VVA die ze ontvingen, "wat wijst op een hoge kwaliteit van de aangeboden gegevens", argumenteert Adyns. De Jonckheere heeft daar zo zijn twijfels bij.
Hij wijst op cijfers die vakbond 2 jaar geleden lanceerde. Uit de controles van VVA's die de vakbond zelf deed, bleek dat 1 op de 4 foutjes bevatten. "Ik zou mensen daarom aanraden om hun aangifte bij de minste twijfel toch eens te laten nakijken door iemand die er iets van kent. Ook de fiscus biedt dat elk jaar zelf aan."
Update: De maximumtermijn voor een ambtshalve ontheffing is 5 jaar. Maar in dit geval wilde de belastingplichtige tot 3 jaar teruggaan. Dat was niet zo duidelijk in de oorspronkelijke tekst en hebben we aangepast.
