Iran zou 2 middellangeafstandsraketten hebben afgevuurd op het Britse eiland Diego Garcia, in de Indische Oceaan. Dat melden verschillende internationale media en ook Israël lijkt dat te bevestigen. Op het eiland ligt een Amerikaans-Britse militaire basis, maar de raketten troffen geen doel. Als de aanval echt heeft plaatsgevonden, suggereert die dat de Iraanse raketten mogelijk veel verder kunnen vliegen dan het regime zelf toegeeft.
Opvallende (poging tot) aanval op Brits eiland Diego Garcia: reiken Iraanse raketten verder dan regime toegeeft?
Freek Willems
Gepubliceerd:
De Amerikaanse krant The Wall Street Journal bracht het nieuws als eerste, op basis van meerdere Amerikaanse overheidsbronnen.
Volgens de krant heeft geen van de raketten de militaire basis of het eiland geraakt. Een van de raketten zou vroegtijdig zijn neergestort. De andere zou door luchtafweer op een Amerikaans oorlogsschip zijn beschoten. Al konden de bronnen van de krant niet bevestigen of de raket ook geraakt is.
Ook de Amerikaanse nieuwszender CNN , de Britse openbare omroep BBC en de Britse krant The Guardian melden op basis van anonieme overheidsbronnen dat de aanval wel degelijk zou hebben plaatsgevonden.
Het Amerikaanse leger wil niet reageren en het Britse ministerie van Defensie wil de aanval bevestigen noch ontkennen. Het ministerie publiceerde wel een verklaring waarin de "roekeloze aanvallen" van Iran veroordeeld worden. Ze "verspreiden zich over de hele regio, gijzelen de Straat van Hormuz en vormen een bedreiging voor de Britse belangen en Britse bondgenoten".
(Voorlopig nog) Brits grondgebied
Diego Garcia maakt deel uit van de Chagos-eilanden, een archipel in de Indische Oceaan, op meer dan 1.600 kilometer van het eiland Mauritius. De archipel is vooralsnog Brits grondgebied.
Het Verenigd Koninkrijk nam de Chagos-eilanden en Mauritius in 1814 over van Frankrijk, na de nederlaag van de Franse keizer Napoleon. Mauritius werd onafhankelijk in 1968, maar de Chagos-eilanden bleven onder Brits bestuur.
Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten bouwden begin jaren 70 een grote militaire basis op Diego Garcia, in de hoop de militaire invloed van de Sovjet-Unie in de regio te beperken. De VS huist er bommenwerpers, oorlogsschepen en kernonderzeeërs. De basis werd in het verleden onder meer al gebruikt voor de door de VS geleide invasies van Irak in 1991 en 2003.
Het Verenigd Koninkrijk en Mauritius waren eigenlijk overeengekomen om de soevereiniteit van de Chagos-eilanden over te dragen aan Mauritius, maar begin dit jaar trok de Britse regering dat plan voorlopig in, na bezwaren over de veiligheid van de basis. De Amerikaanse president Donald Trump had het plan "dom" genoemd.
Toestemming voor aanvallen op Iran
Die militaire basis is allicht de reden waarom Iran het eiland als een doelwit zou hebben uitgekozen. Diego Garcia is 1 van de 2 militaire basissen die het Verenigd Koninkrijk al bijna sinds het begin van de oorlog tegen Iran aan de VS ter beschikking stelt voor "defensieve operaties". Die defensieve operaties moeten voorkomen dat Iran raketten afvuurt die Britse belangen of levens in gevaar brengen.
Gisteravond gaf de Britse regering de VS ook de toestemming om de basissen te gebruiken voor aanvallen op Iraanse doelen in de Straat van Hormuz. Tot nog toe zijn er geen berichten dat de VS al aanvallen vanop Diego Garcia heeft uitgevoerd. Vanop de andere basis, in Gloucestershire in Engeland, is dat wel al gebeurd.
The Guardian meldt wel dat bronnen binnen het Britse ministerie van Defensie aangeven dat de Iraanse aanval waarschijnlijk plaatsvond voordat de Britse regering bekendmaakte dat de VS uitgebreider gebruik mag maken van de basissen. Maar ook daarvoor had de VS dus al een zekere toestemming gekregen.
Specifiek doelwit of boodschap?
De aanval is hoe dan ook opmerkelijk. Als ze inderdaad heeft plaatsgevonden, dan zou dat de eerste keer zijn dat Iran een ballistische raket met een middellang bereik inzet in een poging om een doel ver buiten het Midden-Oosten te bereiken en er Amerikaanse belangen te bedreigen.
Bovendien suggereert de aanval dat Iran over raketten beschikt die veel verder kunnen reiken dan het regime tot nog toe zelf heeft erkend. Diego Garcia ligt namelijk op zo'n 3.800 km van de Iraanse kust.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Aragchi zei vorige maand nog dat Iran het bereik van zijn raketten uit eigen beweging tot ongeveer 2.000 km heeft beperkt. In dat geval zouden ze naast het hele Midden-Oosten en delen van Zuid-Azië ook doelen in Turkije, Oekraïne en delen van de Balkan kunnen raken, tot aan de grens met Hongarije.
De enige mogelijkheid dat het bij deze aanval alsnog om raketten met een bereik van ongeveer 2.000 km zou gaan, is als die ergens vanop zee zouden zijn afgevuurd, door een marineschip of een onderzeeër.
Amerikaanse en Israëlische expertisecentra gaan er echter al langer vanuit dat Iran raketten kan afvuren met een bereik van 3.000 of zelfs 4.000 km, schrijft The Wall Street Journal. Als dat klopt, dan zou Iran tot diep in West-Europa doelwitten kunnen uitkiezen.
Dat lijkt ook het Israëlische leger nu te bevestigen. "Het Iraanse terroristische regime heeft voor het eerst sinds het begin van 'Operatie Roaring Lion' een langeafstandsraket afgevuurd die een afstand van ongeveer 4.000 km kan overbruggen", klinkt het op X. "We hebben het al vaker gezegd: het Iraanse terroristische regime vormt een wereldwijde bedreiging. Nu, met raketten die Londen, Parijs of Berlijn kunnen bereiken."
In die zin zou Iran de aanval op Diego Garcia niet zomaar uitgevoerd hebben om een specifiek doelwit te raken, menen sommige defensie-experten , maar is de aanval vooral een boodschap aan de VS en zijn bondgenoten.
