Ingrid Daubechies, Belgisch-Amerikaanse wiskundige die JPEG 2000 uitvond, krijgt eredoctoraat aan UGent

Ingrid Daubechies is bij het grote publiek niet heel bekend. Toch wordt de wiskunde die ze heeft ontwikkeld nog altijd gebruikt. Daubechies vond onder meer de formules uit om digitale beelden in hoge resolutie te comprimeren, zonder kwaliteit te verliezen.

De Amerikaanse FBI gebruikte de opslagmethode als een van de eerste om zijn databank van vingerafdrukken efficiënt op te slaan. Die techniek wordt nu nog altijd gebruikt om foto's in hoge resolutie op te slaan als JPEG 2000. De Amerikaanse krant 'The New York Times' gaf haar daarom de titel van 'moeder van de digitale afbeelding'.

Haar compressietechniek en wiskunde worden nog altijd gebruikt in de digitale filmindustrie, medische beeldvorming, natuurkunde en sterrenkunde. Maar ze hielp ook bij de restauratie van het Lam Gods, van de gebroeders Van Eyck. Daubechies ontwikkelde algoritmes om de panelen zeer gedetailleerd te kunnen analyseren. 

Ingrid Daubechies werd in 1954 geboren in Houthalen, in Limburg. In 1987 huwde ze een Britse wetenschapper en verhuisden ze naar de VS. Daar werd ze een gerenommeerd professor aan Princeton University en Duke University.

Daubechies kreeg in 2012 de titel van barones van toenmalig koning Albert II. Begin 2025 ontving ze een 'National Medal of Science', de hoogste Amerikaanse wetenschapsprijs, van de toenmalige Amerikaanse president Joe Biden. Ook in andere landen heeft ze al verschillende eredoctoraten gekregen.

Maar vandaag was het dus de beurt aan de UGent om Daubechies een eredoctoraat te overhandigen.

In haar speech, die ze absoluut in het Nederlands wilde geven, benadrukte ze vooral hoe belangrijk wiskunde is. "Wiskunde is meer dan mensen denken. Wiskunde leeft, wiskunde is een plezier. Je kan er problemen mee oplossen en anderen mee helpen. Ik vind het fantastisch om hier op het podium te staan, samen met mensen die levens redden."

Naast Daubechies hebben nog 5 andere wetenschappers een eredoctoraat gekregen. Het gaat om de Amerikaanse immunoloog Vishva Dixit, pionier in onderzoek naar celdood en ontstekingsprocessen, en om Jean Bennett, die wereldwijd doorbrak met gentherapie die het zicht bij erfelijke blindheid kan herstellen.

Econome Marianne Bertrand krijgt een eredoctoraat voor haar invloedrijk onderzoek naar ongelijkheid en discriminatie op de arbeidsmarkt, psychologen Edward Deci en Richard Ryan voor hun zelfdeterminatietheorie rond motivatie en welzijn. Het eredoctoraat voor Deci wordt postuum toegekend, nadat hij vorige maand overleed.

Tot slot ontvangt politicoloog Richard Katz een eredoctoraat voor zijn invloedrijke werk over politieke partijen, waaronder het concept van de 'kartelpartij', dat beschrijft hoe partijen steeds nauwer verweven raken met de staat.