Na jaren van columns, interviews en verhalen bewijst Wilfried de Jong dat zijn blik ook in romanvorm messcherp blijft. 'Mist' is een ode aan het kijken, aan de mens en aan de verbeelding.
Wilfried de Jong verzint op eenzame hoogte
Wie zag Wilfried de Jong ooit door de nauwe Napolitaanse straten dwalen, een portret van Maradona onder de arm, voor het televisieprogramma 'Holland sport'? Wie keek al die jaren uit naar zijn unieke blik in zijn wekelijkse sportcolumn in NRC? Wie kon hem wel smaken als interviewer in onder andere '24 uur met...', 'Zomergasten' of 'Brommer op zee'?
Voor al die fijnzinnige kijkers en lezers is er goed nieuws: de veelheid aan talent van schrijver, radio-, theater- en televisiemaker Wilfried de Jong vindt blindelings zijn weg in 'Mist'.
Na een handvol gesmaakte verhalenbundels ('Aal', 'Zweefduik', 'Schwung') en een indrukwekkende stoet aan verzamelde columns ('De man en zijn fiets', 'Solo', 'Salto', 'De man en zijn wielerverhalen') prijkt er nu voor het eerst parmantig 'ROMAN' op de cover.
Ode aan het kijken
In 'Mist' betrekt een naamloze hoofdpersoon een appartement op de 48ste verdieping van de Rotterdamse wolkenkrabber The Magnificent. Veel neemt hij voorlopig niet mee: een espressoapparaat, een bureaustoel, een opklapbed, een fiets en een verrekijker.
We zijn in romans gewend geraakt aan personages die eindeloos in zichzelf graven. Wat als we aan de oppervlakte van een personage blijven en meekijken?
Ruth Joos
Zo leeg als zijn woonruimte is, zo karig blijft de schrijver met informatie over deze man.
We zijn in romans gewend geraakt aan personages die eindeloos in zichzelf graven. Maar dit lege canvas voelt als een uitnodiging om het nu eens hogerop te zoeken. Wat als we aan de oppervlakte van een personage blijven en meekijken? Anders kijken. Want een verrekijker "haalt alles ook mooi dichtbij".
Dat is precies wat deze man doet zodra de mist optrekt. Dan overschouwt hij de stad vanop zijn hoge balkon: "Mijn gebombardeerde stad was een ratjetoe geworden. Oud, nieuw, hoog en laag moesten het met elkaar zien te rooien. Alles leek willekeurig door een dronken zaaier uitgestrooid over de beschikbare grond."
Ode aan de mens
Deze dronken zaaier trekt ons onnadrukkelijk een divers universum binnen in de wolkenkrabber. We ontmoeten prachtige personages: een moeder en zoon uit Oekraïne, een glazenwasser met een diep trauma, een oud stel dat van bergwandelingen houdt en (mijn favoriet!) een diepzinnige kleermaker uit Iran.
Er schuilt een diepe liefde voor mensen en hun verhalen in 'Mist', met helder oog voor tekenende details
Ruth Joos
In een onvergetelijke scène staat het hoofdpersonage zelfs oog in oog met een standbeeld van een vrouwelijke engel. Hij helpt kwansuis even mee bij de restauratie en sopt wellustig haar vleugels in. Veel dichter zal hij niet bij menselijk contact komen.
Er schuilt een diepe liefde voor mensen en hun verhalen in "Mist", met helder oog voor tekenende details.
Neem bijvoorbeeld de toeristen op een rondvaartboot: "Ze zouden vast aanmeren bij Hotel New York aan de overkant. Ik schatte ze in op cappuccino en vooruit, allemaal een punt appeltaart met slagroom." De handtekening van de schrijver.
Ode aan de verbeelding
De verschillende verhalen worden als een blokkentoren handig op elkaar gestapeld en in elkaar geschoven.
De naamloze man die in het tweede verhaal nog als ultieme droom laat optekenen: "Dat ik iedere dag een stapje dichter bij de hemel kom", woont nu echt op de 48ste verdieping. Zelfs de mist, dat grijze gordijn, hindert hem niet meer: "Ik kon mijn uitzicht inmiddels dromen."
Dit is het voorrecht van de schrijver: het hoofd in de wolken en de verbeelding aan de macht. Laat dat nu net de grote sterkte van Wilfried de Jong zijn.
