UHasselt, VUB en PXL lanceren online test om ouderen te helpen nadenken over toekomstig wonen

Hoe kunnen we gelukkig oud worden op de juiste plek? Dat was de centrale vraag van het onderzoeksproject HOUSE, een samenwerking tussen de UHasselt, VUB en Hogeschool PXL. De nood aan zo'n onderzoek is hoog: uit de cijfers blijkt dat maar liefst 90 procent van de ouderen vandaag zelfstandig woont en dat ook zo lang mogelijk wil blijven doen.

Toch is de realiteit vaak minder rooskleurig: 40 procent van hen leeft in een woning die eigenlijk niet is aangepast aan hun noden. "De individuele woning blijft vandaag nog de norm, met het woonzorgcentrum vaak als laatste stap wanneer zelfstandig wonen echt te moeilijk wordt", legt prof. dr. Ann Petermans (UHasselt) uit.

Volgens de onderzoekers is het cruciaal om vroeger na te denken over de woonsituatie, nog voor er zich gezondheidsproblemen voordoen. "Iedereen wil gewoon zolang mogelijk in zijn eigen huis blijven, maar we zien dat dat niet altijd de juiste of de beste plek is om gelukkig te worden of je goed te voelen", zegt dr. Elke Ielegems (UHasselt) in een interview met Radio2. "Naarmate we ouder worden, kan een grote woning of tuin immers eerder een last dan een lust worden."

De nieuwe woontest peilt daarom naar zowel de huidige als de gewenste toekomstige situatie. Gebruikers krijgen na het invullen een persoonlijk rapport met sterke punten en aandachtspunten van hun woning. "Met dat rapportje kan je eigenlijk aan de slag gaan om het gesprek te openen met een partner, familie of een architect als je wenst te verbouwen", aldus Ielegems.

De test wil ouderen ook laten kennismaken met alternatieve woonvormen waar ze misschien zelf nog niet aan hadden gedacht, zoals cohousing of gedeelde woonconcepten. Het onderzoek toont aan dat de groep ouderen zeer divers is en dat woonvoorkeuren sterk kunnen verschillen per persoon.

"Er bestaat meer dan een appartementje in de stad of aan zee", benadrukt Ielegems. "Zoek ik meer sociale interactie? Wil ik misschien zaken delen? Door de test in te vullen, kun je daarover gaan nadenken en misschien projecten opzoeken die wel of net niet iets voor jou zijn."

Naast tips over de woning zelf, zoals het op hoogte plaatsen van een vaatwasser, biedt het rapport ook links naar plekken waar mensen concreet aan de slag kunnen met aanpassingen.

Niet alleen individuele burgers, maar ook steden en gemeenten kunnen baat hebben bij de test. Beleidsmakers worden aangemoedigd om de vragenlijst lokaal te verspreiden, zodat zij de anonieme data kunnen gebruiken om hun woonbeleid beter af te stemmen op de werkelijke noden van hun inwoners.

De woontest is gratis in te vullen via houseresearch.be . Op 31 maart 2026 worden de volledige onderzoeksresultaten en de tool voorgesteld tijdens een slotsymposium in de aanwezigheid van onder meer de Vlaams Bouwmeester en de Vlaamse Ouderenraad.