Gerechtsgebouw in Gent brandde precies 100 jaar geleden uit: 18 dagen later waren er nog heropflakkeringen 

Op 19 maart 1926 merkt een nachtelijke passant rond 4 uur rook op aan het gerechtsgebouw in Gent. Hij slaat alarm en al snel is duidelijk dat het justitiepaleis in brand staat. Het vuur slaat door het dak en brandweerlui kunnen het maar moeilijk de baas. Er worden mensen opgetrommeld om zoveel mogelijk documenten uit de brand te slepen. Dat lukt maar deels, veel dossiers gaan in de vlammen op. 

De hitte was enorm. Het hele interieur van het gebouw werd vernield. De centrale hal, de 'Salle des Pas Perdus' (zaal van de verloren passen) stortte in en zou nooit meer heropgebouwd worden. De ruimte werd gebruikt door bezoekers om er rond te lopen in afwachting van hun zaak, vandaar de naam. 

De granieten zuilen barstten omdat het zo heet werd. De brand raasde 30 uur lang. De brandweer moest tot 5 dagen blijven nablussen om het vuur onder controle te houden. Zelfs dat volstond niet, 18 dagen na de eerste brand was er nog een heropflakkering. Onderzoek wees uit dat een kortsluiting vermoedelijk aan de oorzaak lag. 

Bij de ramp vielen er geen doden of gewonden, maar de schade was wel enorm. Het gerechtsapparaat zelf was in de kern geraakt. Volgens de overlevering werd een man vrijgesproken in een lopend assisenproces, omdat de jury zo onder de indruk was. Rechtbanken moesten tijdelijk verhuizen én improviseren. Het gebouw was totaal onbruikbaar. 

Ook de groeiende stad had er een litteken bij. Het gerechtsgebouw stond er zo'n 80 jaar. Het recolletenklooster had er plaats voor gemaakt. Het justitiepaleis werd ontworpen door stadsarchitect Louis Roelandt, de man die ook de Sint-Annakerk en de opera in Gent tekende. 

De rechtbanken vonden een onderkomen in het huidige Sint-Baafshuis, toen nog het bisschoppelijk seminarie. In 1928 was de heropbouw van het afgebrande gerechtsgebouw begonnen. De buitenkant werd gereconstrueerd en gerenoveerd, waar mogelijk. De ruwbouw duurde 2 jaar.

De indeling in het gebouw werd aangepast en het aantal lokalen werd er bijna verdubbeld, naar 100. De 'zaal van de verloren passen' moest wijken, een nieuwe binnentuin zorgde voor lichtinval. Toen justitie eind 1930 terug kon van het Sint-Baafshuis naar het heropgebouwde gerechtsgebouw, nam de allereerste Nederlandstalige katholieke meisjeshumaniora de plek in van de rechtbanken.  

Het heropgebouwde justitiepaleis bleek snel te klein voor het groeiende aantal rechtbanken. Er kwamen verbouwingen, maar die volstonden niet. Er werd elders in de stad naar een onderkomen gezocht, eerst voor onderdelen. In 1997 viel de beslissing dat er een volledig nieuw justitiepaleis moest komen. 10 jaar later stond het er. In het oude gebouw zetelt enkel nog het Hof van Beroep. 

Om 16.30 uur organiseert justitie een plechtigheid op het Koophandelsplein om de brand te herdenken. Ook de brandweer zal aanwezig zijn.