Vierdaagse werkweken, oproepen tot thuiswerk of auto's die aan de kant moeten worden gezet: verschillende landen in Azië nemen drastische maatregelen tegen de energiecrisis die hen treft door de oorlog in het Midden-Oosten. "In België of Europa dreigen op dit moment geen bevoorradingsproblemen”, benadrukt energie-expert Mathieu Blondeel. Toch kan het volgens hem geen kwaad na te denken wat wij kunnen doen, als het toch zover zou komen.
Landen in Azië nemen drastische maatregelen door hoge energieprijzen: wat kunnen wij doen bij nieuwe energiecrisis?
In Sri Lanka wordt de woensdag een vrije dag voor openbare instellingen, zoals scholen en universiteiten. In Thailand vraagt de regering om niet in pak, maar met korte mouwen te gaan werken zodat de airco in kantoorgebouwen lager kan. En in Myanmar moeten privéauto's op afwisselende dagen rijden, afhankelijk van de nummerplaat.
Het is maar een greep uit de maatregelen die dezer dagen in Azië worden getroffen. Het continent is erg afhankelijk van olie en gas uit de Golfstaten. Europa is veel minder afhankelijk: iets meer dan 10 procent van ons gas komt uit de Golfstaten, terwijl dat voor Azië ruim een kwart is. Ook voor olie zijn we minder afhankelijk van de import uit de Golfstaten dan Azië.
Noodvoorraden voor 90 dagen
Daardoor zijn er op dit moment “absoluut geen bevoorradingsproblemen in België of Europa”, stelt Mathieu Blondeel gerust in De Wereld Vandaag op Radio 1. Als docent klimaat en energiepolitiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam vindt hij dat het tegelijk geen kwaad kan dat overheden, bedrijven voorzorgsmaatregelen achter de hand houden.
Dat gebeurt wel degelijk. “Als er in België toch ooit tekorten zouden zijn, dan liggen plannen klaar om strategische sectoren zoals de hulpdiensten, de zorgsector en de luchtvaart bij voorrang toegang te geven tot die noodvoorraden”, weet Blondeel. Als lid van de Europese Unie en het Internationaal Energieagentschap is ons land ook verplicht om gas- en olievoorraden aan te houden waardoor we 90 dagen verder kunnen.
In Azië gaan ze creatief om met dreigend olietekort, moeten wij hetzelfde doen?
Oproep aan industrie en gezinnen
Als er een moment zou komen waarop we zuiniger zouden moeten omspringen met energie, dan zal iedereen opgeroepen worden om zijn verantwoordelijkheid te nemen, ook de huishoudens. “Dan kan gevraagd worden om de auto meer thuis te laten, zoals nu gebeurt in Aziatische landen”, stelt Blondeel.
Transport is samen met de industrie verantwoordelijk voor de helft van het energieverbruik in België. Daarom zal ook onze industrie op een lager pitje gezet worden, gaat de energie-expert verder. Dat is ook gebeurd tijdens de vorige energiecrisis, na de inval van Rusland in Oekraïne, herinnert Blondeel. Toen werd de zwaardere industrie op een lager pitje gezet.
Bewustmaking is heel belangrijk omdat je toestanden wil vermijden zoals bij het begin van de coronatijd
Terwijl het allemaal nog niet zo’n vaart loopt, vindt Blondeel dat de overheid moet inzetten op bewustmaking. “Dat is heel belangrijk omdat je toestanden wil vermijden zoals bij het begin van de coronatijd. Toen begonnen mensen plots toiletpapier te hamsteren. Dat wil je absoluut vermijden met olieproducten en aardgas.”
Daarnaast is het goed om mensen te laten nadenken hoe we met zijn allen minder fossiele brandstoffen kunnen gebruiken, gaat Blondeel verder. “Kunnen we minder de auto gebruiken? Kunnen we overschakelen op de fiets of het openbaar vervoer? En op langere termijn kan je nadenken over de vervanging van je gasketel, om over te schakelen op warmtepompen en zonnepanelen, als dat financieel mogelijk is natuurlijk.”
De overheid kan ook aan bewustwording doen door extra autoloze zondagen te introduceren, besluit Blondeel, zoals gebeurde tijdens de oliecrisis van de jaren 1970. “Waarom doen we dit nu niet? Maandelijks? Tweemaandelijks?”, vraagt hij zich hardop af.


