"Stille epidemie": minstens de helft van de mensen met leververvetting weet dat zelf niet

Het zou best kunnen dat je, zonder het te weten, last hebt van leververvetting. Dat komt namelijk vaak voor, en onschuldig is het zeker niet.

Veel mensen beseffen niet dat ze het hebben. Leen Heyens, die over dit onderwerp een doctoraat maakte aan de Universiteit Hasselt en de Universiteit Maastricht, onderzocht hoe vaak leververvetting voorkomt en bij wie.

"Minstens de helft van de mensen met leververvetting heeft geen idee dat ze het hebben. Het is een beetje een stille epidemie", zegt ze in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. 

Leververvetting komt het vaakst voor bij mensen met overgewicht of type 2-diabetes, maar ook magere mensen kunnen ermee te maken krijgen.

Iemand hoeft dus niet noodzakelijk zwaar overgewicht te hebben om het te ontwikkelen. "Dat komt minder vaak voor, maar het kan wel", legt ze uit. "Vaak zien we bij hen ook een verhoogde cholesterol of een verstoorde suikerhuishouding. Dat zijn signalen dat het metabolisme, dus de stofwisseling, niet optimaal werkt."

Bij leververvetting hoopt vet zich op in de levercellen zelf. Het gaat dus niet om een vetlaag rond de lever.

"Het vet zit effectief in de levercellen", zegt Heyens. "Daardoor kan de lever soms wat groter worden. Sommige mensen voelen dan een druk in de buik, maar dat zijn vaak vage klachten die vaak toegewezen worden aan de spieren rond de ribben. Daardoor is  het moeilijk om vast te stellen of het van de lever komt."

"De lever ligt achter de ribben, dus je kan leververvetting niet zien aan de buitenkant. Wel zien we dat mensen met een zogenaamde bierbuik vaker leververvetting hebben."

In het onderzoek van Heyens ging het echter vooral over niet-alcoholische leververvetting. Dat is leververvetting die niet veroorzaakt wordt door overmatig alcoholgebruik, maar bijvoorbeeld door overgewicht of diabetes.

Maar alcohol kan uiteraard ook ernstige schade veroorzaken. "Bij zware alcoholconsumptie kan uiteindelijk levercirrose ontstaan. Dat is een stadium waarin de lever hard wordt en niet meer goed kan functioneren."

En dat kan zware gevolgen hebben. "Het veroorzaakt niet alleen problemen voor de lever zelf, maar ook voor andere organen. Bovendien verhoogt hierdoor het risico op verschillende soorten kanker, waaronder leverkanker."

Volgens Heyens werd leververvetting lange tijd onderschat, ook in de medische wereld.

"Bij mensen met type 2-diabetes wordt soms wel een echo van de buik gemaakt, en dan ziet een radioloog dat er leververvetting aanwezig is. Maar daar werd niet altijd verder op ingegaan, omdat men de gevolgen op lange termijn nog niet goed kende."

Vandaag groeit het besef dat leververvetting wel degelijk ernstig kan worden. "Zeker bij mensen met diabetes kan het uiteindelijk leiden tot levercirrose."

Goed nieuws is wel dat de lever een groot herstelvermogen heeft.  "Als de oorzaak wordt aangepakt, bijvoorbeeld door af te vallen of gezonder te leven, kan de lever zichzelf herstellen", benadrukt ze. "Zelfs bij littekenvorming of in sommige gevallen bij levercirrose kan er nog verbetering optreden."

Net daarom is het belangrijk dat leververvetting tijdig wordt opgespoord. "En daar zit net de moeilijkheid want veel mensen weten gewoon niet dat ze het hebben", besluit Heyens.