In verschillende interviews aan Franstalige kranten heeft eerste minister De Wever een paar schoten voor de boeg gelost: hij dreigt op te stappen als de partijen van zijn regering die vleugellam zouden maken, hij pleit voor een onderhandelde vrede in Oekraïne die "tegelijk de betrekkingen met Rusland normaliseert om weer toegang te krijgen tot goedkope energie", en hij waarschuwt de MR voor het indienen van lijsten in Vlaanderen.
De Wever dreigt: als zijn regering vleugellam is, blijft hij geen eerste minister
Samenvatting:
Eerste minister De Wever waarschuwt zijn coalitiepartners in interviews met Franstalige kranten: "Als deze regering niet meer in staat is om beslissingen te nemen, blijf ik geen premier."
Een nieuwe peiling van HLN en VTM toont dat N-VA de grootste partij blijft in Vlaanderen en in België, maar de Franstalige partijen van de regering verliezen fors.
De Wever pleit voor onderhandelingen met Rusland om de Oekraïneoorlog te beëindigen en zo de energieprijzen te drukken, en waarschuwt MR-voorzitter Bouchez om geen lijsten in Vlaanderen in te dienen: "Naar mijn mening is het geen goed idee om de rechtse partijen te verdelen."
1. De eerste minister dreigt
Een peiling van Het Laatste Nieuws en VTM brengt alleen maar goed nieuws voor de N-VA. De partij blijft de grootste in Vlaanderen, en in het land, weliswaar op een zucht gevolgd door , dat opnieuw groter wordt in vergelijking met de verkiezingen van 2024. Eerste minister Bart De Wever is ook afgetekend de populairste politicus van het land. In Vlaanderen is hij ongenaakbaar, in Franstalig België is hij aan een opmars bezig.
Maar toch ontdekt eerste minister De Wever waarschuwingssignalen in de resultaten. "Als de PS morgen 30 procent haalt, zoals in de peilingen, dan wordt het ingewikkeld. Als je het boek van de heer Magnette en het mijne samenvoegt, zal dat geen goed bestuur opleveren, dat garandeer ik u." Dat zegt De Wever in een interview in La Libre Belgique naar aanleiding van de publicatie van de Franstalige versie van zijn essay 'Over welvaart'.
Het is een veeg teken dat in Wallonië de PS opnieuw afgetekend de grootste partij is, en in Brussel de PVDA. De winnaars van de verkiezingen in 2024, de MR en Les Engagés, doen het niet zo goed. Daardoor heeft deze regering virtueel geen meerderheid meer. Afhankelijk van wie voorrekent (het peilingsbureau zelf of politicoloog Pascal Delwit) kan deze ploeg nog rekenen op 71 of 72 van de 76 noodzakelijke zetels.
Die winst in Franstalig België is nochtans de bron waar deze regering zich aan laaft, beseft De Wever. "Ik ben de Walen die op de MR en Les Engagés hebben gestemd zeer dankbaar, want dit biedt ons de kans om op federaal niveau aan de slag te gaan. Dit jaar is waarschijnlijk onze laatste kans om een meerjarenplan uit te voeren. Het gaat erom een nieuwe structurele sanering van 3 of 4 miljard door te voeren. Dat is onze plicht."
Intussen dreigt deze regering vleugellam te worden. De premier wil niet trappen in de valkuilen van de vorige regering. "Ik kan de rode lijnen van elke partij niet accepteren. Anders blijven we ter plaatse trappelen, zoals de Vivaldi-coalitie deed." En daar begint het stilaan op te lijken. Want de btw-hervorming blijft de regering voor zich uitschuiven, de discussie over de overbevolking in de gevangenissen met de grondslapers loopt al maanden, en het debat over de hulp aan Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten is nog niet beslecht.
In De Afspraak op Vrijdag haalde N-VA-voorzitter Valerie Van Peel uit naar de voorzitters van Vooruit en CD&V die ze "voorzitters die vanuit de heup schieten en die niets kennen van " noemde.
Het lijkt wel alsof deze regering, na de viering van haar eerste verjaardag, op het punt staat verlamd te raken. "Als deze regering niet meer in staat is om beslissingen te nemen, blijf ik geen premier. Niets doen tot het einde van de zittingsperiode en me ermee tevredenstellen om naar de te gaan om het politieke zwaargewicht uit te hangen, daar heb ik helemaal geen zin in…"
2. De nakende energiecrisis
De stijgende brandstofprijzen doen de regeringspartijen naar oude recepten grijpen. Sommige partijen pleiten voor een plafond op de hoogte van de brandstofprijzen, andere willen morrelen aan de die worden geheven op brandstoffen.
Bij de N-VA doemt (alweer) het spook van de vorige Vivaldi-regering op. "In tegenstelling tot Vivaldi destijds gaat de N-VA niet met helikoptergeld en energiepremies strooien." Dat zei N-VA-voorzitter Van Peel in De Afspraak op Vrijdag.
Van Peel wil niets weten van de overheidshulp om de economie te stimuleren, die uiteindelijk tot een overheidstekort leidt. "Uit studies achteraf is gebleken dat die gulle energiesteun vooral op spaarboekjes is beland."
In een interview met de krant L’Echo maakt eerste minister De Wever een verrassende opening. Volgens De Wever moet de Europese Unie onderhandelen met Poetin over een einde van de Oekraïneoorlog. "Tegelijkertijd moeten we de betrekkingen met Rusland normaliseren en weer toegang krijgen tot goedkope energie. Dat is gewoon gezond verstand."
Het is niet de eerste keer dat de eerste minister in die richting denkt. Nu maakt hij het scenario heel concreet, al zegt hij erbij dat hij daarmee een ongemakkelijke waarheid vertelt. "Daardoor word je meteen beschuldigd van anti-Oekraïense gevoelens, of dat je in de zak van Poetin zit. En niemand wil in dat hokje worden gestopt." Meyrem Almaci van Groen en oud-premier Guy Verhofstadt (Anders.) hebben het idee van De Wever al gelaakt.
Ook minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) struikelt over het woordje 'normaliseren'. "Vandaag weigert Rusland de Europese aanwezigheid aan de onderhandelingstafel. Het houdt vast aan maximalistische eisen. Zolang dat zo is, is spreken over normalisering een signaal van verzwakking dat de Europese eenheid ondermijnt die we meer dan ooit nodig hebben", zo laat Prévot weten.
"De deur naar dialoog moet open blijven, maar de normalisering van de relaties met Rusland is niet voor morgen." Merkwaardig genoeg zorgt de eerste minister in dit dossier zelf voor de controverse in de eigen regering.
3. De MR Vlaanderen
De peiling van Het Laatste Nieuws en VTM toont ook aan dat in Vlaanderen de N-VA en Vlaams Belang de helft van alle kiezers bereiken. De andere helft van het electoraat wordt verdeeld over 5 partijen. In dat politieke landschap wil de MR Vlaanderen, als we Georges-Louis Bouchez mogen geloven, zich een plaats veroveren.
Eerste minister Bart De Wever vindt dat, in La Libre Belgique, geen goed idee. "Naar mijn mening is het geen goed idee om de rechtse partijen te verdelen." De vraag is of er naast de N-VA, Vlaams Belang en Anders nog plaats is voor een andere liberale of rechts-conservatieve partij.
De Wever herhaalt zijn analyse dat België een samenstelling is van 2 democratieën, en zegt dat België bestaat "dankzij de bereidheid van de Vlamingen om tweetalig te zijn". Hij voegt er nog aan toe dat de "belangrijkste eigenschap van de meeste Franstaligen niet hun vermogen is om Nederlands te leren".
In die zin is het heel merkwaardig, zo stelt De Wever vast, dat de partij van Georges-Louis Bouchez lijsten zou indienen in Vlaanderen. "Het is merkwaardig dat hij zegt dat hij van België houdt, terwijl hij zich niet kan uitdrukken in de taal die door de meerderheid van de bevolking wordt gesproken. Kun je je voorstellen dat een Amerikaanse patriot zou weigeren Engels te spreken en alleen Spaans zou gebruiken?"
De vraag is of de MR uiteindelijk zal opkomen in Vlaanderen. Tot nu toe heeft Bouchez zich beperkt tot intentieverklaringen zonder zijn kaarten op de tafel te leggen. Het is hem nu wel hardop duidelijk gemaakt dat de "ideologische vrienden" van de N-VA het manoeuvre niet zullen appreciëren.
