Michael Roskam over nominatie 'Rundskop': "Waren er met idee dat je Oscar kan winnen, maar niet kan verliezen"

24 januari 2012 is ongetwijfeld nog altijd een van de belangrijkste dagen in de carrière van Michaël Roskam tot nu. Op de terugweg naar huis krijgt hij van zijn vrouw via de telefoon te horen dat hij genomineerd is voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige film voor 'Rundskop'. 

Bekijk de trailer van 'Rundskop' 

"Het blijft speciaal, je kan je daar niet echt op voorbereiden", vertelt hij aan Kobe Ilsen in een Oscarspecial van de Radio 1-podcast 'Weetikveel'. "Het is een bizar, gelukkig, uniek gevoel. Je krijgt waar je aan de ene kant op hoopt. Maar ik word niet graag ontgoocheld, dus ik heb de techniek om dat te minimaliseren en dat werkt ook bij mij. Dat is een vorm van bescherming. Als het uiteindelijk niet zo is, mag dat ook niet te erg zijn." 

En dat is uiteindelijk ook de positieve ingesteldheid die Roskam en het team meenemen naar de uitreiking zelf. 

"Ik ben binnengewandeld met het idee: 'Een Oscar kan je winnen, je kan hem niet verliezen'. Dat was een uitspraak van Matthias Schoenaerts (die de hoofdrol speelt in 'Rundskop', red.). Dat vond ik heel mooi. De nominatie op zich is al een prijs. Iemand gaat nog een extra bonus krijgen, maar we zijn allemaal winnaars. En zo heb ik kunnen genieten van die avond." 

De 'extra bonus' was die avond niet voor Roskam, wel voor de Iraanse regisseur Asghar Farhadi die won met  'A separation'. Roskam omschreef hem toen als "een fantastische kerel die een schitterende film gemaakt heeft" en denkt er nu nog steeds zo over. 

"De categorie beste niet-Engelstalige film is altijd op een of andere manier een beetje politiek. We kregen Asghar Farhadi lang niet te zien. Hij was voorzichtig. Hij wilde niet geframed worden door de Amerikanen op een manier die in Iran verkeerd geïnterpreteerd zou kunnen worden. Hij zat echt in het midden. Niemand mag van mij profiteren, vond hij, niet in Iran maar ook niet in de VS."  

Uiteindelijk ontmoette Roskam Farhadi pas tijdens de lunch voor de genomineerden voor beste niet-Engelstalige film (de categorie heet intussen trouwens "beste internationale film"). "We hebben toen hartelijk gesproken, met een neutrale Belg ging dat. (lacht) Ik was uiteindelijk enorm blij dat hij won." 

Geen jaloezie dus bij Roskam tijdens de prijsuitreiking. "Ik vond 'A separation' oprecht awesome (fantastisch). Ik kon er alleen maar naar kijken en zeggen: 'chapeau meneer'". Iets wat misschien moeilijker geweest bij sommige andere genomineerde films, geeft hij toe.  

Een van zijn mooiste herinneringen aan de Oscarcampagne is voor Roskam de 'promotor' die hij kreeg voor zijn film. Dat is een Amerikaanse filmmaker, acteur of actrice die een soort ambassadeur is voor jouw film. 

"Ze stelden me aan de telefoon Michael Mann voor. Dat is altijd een van mijn helden geweest. Toen kon het voor mij al niet meer stuk. Mann is de regisseur van films als 'Heat', 'Miami vice' en 'The last of the Mohicans'." 

Het levert een emotioneel moment op. "Op vrijdagavond ontvangt elke genomineerde voor beste niet-Engelstalige film zijn certificaat. Die speech van Mann over 'Rundskop' is, denk ik, het enige moment in mijn carrière dat ik een traan wegpinkte. Dat had ik zelfs niet kunnen dromen. Dat is schitterend en dan denk je: dat pakken ze mij niet meer af. Ik heb toen tegen Bart Van Langendonck (producent van 'Rundskop') en Matthias Schoenaerts gezegd: 'We gaan er een feest van maken'." 

En hoewel Farhadi het beeldje uiteindelijk in handen kreeg, had ook Roskam zijn dankspeech niet voor niets voorbereid. 

"Op het Governor's Ball, het officiële feest na de Oscaruitreiking, hebben alle genomineerden voor de Oscar voor niet-Engelstalige film dat beeldje even vastgepakt en daar hebben wij onze speech aan elkaar voorgelezen. Ik heb dan mijn ouders en zo bedankt, maar ik heb het wel simpel gehouden." 

Dat een Oscarnominatie nieuwe deuren kan openen heeft Roskam zeker gemerkt. Hij heeft nadien nog internationale films gemaakt als 'The drop' en 'Le fidèle'. De grote carrière in Hollywood is er echter niet gekomen, al heeft hij daar zeker geen spijt van. 

"Zoiets gaat gepaard met de nodige dosis geluk, hard werken en ook: het echt willen. Ik had daar misschien investeringen voor moeten doen ten koste van mijn gezinsleven, mijn familie, enzovoort. Het was nu al op het randje, het heeft ook zijn sporen nagelaten die niet altijd positief waren."

Roskam en de moeder van zijn zoon gingen uit elkaar. Sinds begin 2021 is hij getrouwd met Eline De Munck, met wie hij intussen 2 kinderen heeft. 

Het loopt soms ook onverwacht in Hollywood, iets waar ook Adil El Arbi en Bilall Fallah over kunnen meespreken. Zij zagen in 2022 hoe hun film 'Batgirl' afgevoerd werd. Ook Roskam zag hoe een vergevorderd project geparkeerd werd toen Donald Trump voor het eerst verkozen werd tot president. 

"Ik stond na 'Le fidèle' op het punt om een dure film te maken over Erik Prince, de oprichter van Blackwater", vertelt Roskam. Blackwater was een paramilitaire organisatie die beveiligingsdiensten leverde aan de VS in conflictgebieden. Het werd een soort privéleger in de strijd tegen het terrorisme en raakte omstreden door verschillende incidenten in Irak. 

"Die film stond klaar, we waren ready to go. Trump wordt president, Prince krijgt een nieuwe boost, hij raakt bevriend met Steve Bannon,... Heel liberaal Hollywood zegt op dat moment: dit is geen goed moment voor deze film. En ik vond dat ook."

"Maar dat was 2,5 jaar hard werk dat zomaar weg was. Dan moet je opnieuw beginnen en toen kwam covid. Maar ik heb altijd gezegd en de producers ook: 'This story ain't over, but we gotta wait'. (Dit verhaal is nog niet voorbij, maar we moeten wachten)."  

Momenteel is Roskam bezig aan een nieuwe film 'Le faux soir', een verzetsdrama dat zich afspeelt tijdens WO II. De film gaat over vrijheid van meningsuiting en onafhankelijke pers.