300 medewerkers en studenten vragen UGent aanstelling omstreden 'rassenonderzoeker' te herbekijken

300 medewerkers en studenten van de UGent hebben een mail verstuurd om de aanstelling van de wetenschapsfilosoof Nathan Cofnas aan te kaarten. Onderzoekswebsite Apache kon de mail als eerste inkijken. VRT NWS sprak intussen ook met een ondertekenaar.  

Cofnas doet controversiële uitspraken over rassen. De man verspreidt ook pseudowetenschappelijke rassentheorieën. Hij is onderzoeker bij de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen. Bijna 50 academici vroegen de UGent in een open brief, die De Standaard publiceerde, ook om uitleg. 

Het protest tegen de aanstelling leeft ook in andere faculteiten. "De deontologische code van de UGent is duidelijk. Een van de bepalingen is dat de vrijheid van meningsuiting begrensd is. Het is niet toegelaten om denkbeelden te verspreiden over de superioriteit van een ras. "Dat is precies wat Cofnas in zijn schrijfsels duidelijk wél doet," zegt Pieter Beck, postdoctoraal onderzoeker. 

"Cofnas spreekt expliciet over de intellectuele superioriteit van witte, mannelijke individuen. Hij pleit ook voor rassensegregatie. Wij vermoeden dan ook dat zijn onderzoek voor de UGent niet zal losstaan van zijn discriminerende uitspraken", stelt de brief. 

De ondertekenaars van de brief voegden verschillende voorbeelden van problematische uitspraken toe als bijlage. "In één van zijn blogteksten stelt Cofnas dat zwarte mensen geen topfuncties zouden kunnen hebben in een samenleving waarbij iedereen op zijn verdiensten beoordeeld wordt. Hij stelt ook dat politici moeten ingrijpen om voor een goede raciale samenstelling te zorgen in de maatschappij", zegt Beck. 

"We willen meer uitleg. Het rectoraat kan al deze uitspraken zelf bekijken en vergelijken met wat er in de deontologische code staat. Hoe kan dit passeren? Daar willen we wel een verklaring voor."

Rector Petra De Sutter wenst enkel schriftelijk te reageren. "Ik begrijp de verontwaardiging en de ongerustheid. Voor veel mensen zijn de uitspraken waarnaar wordt verwezen kwetsend en verontrustend. Ze raken mij ook. Als rector wil ik duidelijk maken dat we deze signalen niet naast ons neerleggen. We blijven de aanwerving dus opvolgen binnen het geldende juridische en institutionele kader."

"De aanwerving is een beslissing van de promotor op basis van criteria zoals het publicatiedossier en de expertise, met toetsing door HR. Dat is ook gebeurd en goedgekeurd. Dissidente meningen mogen bestaan en aan een universiteit moet debat gevoerd worden. Het is in de eerste plaats aan experten en collega-onderzoekers om ideeën te toetsen, te bekritiseren en, waar nodig, tegen te spreken."

"Ik wil daarom het gesprek hierover blijven aangaan, met alle betrokkenen, en ervoor zorgen dat de zorgen die vandaag geuit worden ernstig genomen worden binnen onze universitaire gemeenschap."

Voorstanders van de aanstelling van Cofnas noemen de commotie politiek gestuurd. Ze beweren dat er vanuit linkse kringen druk is om de man 'te cancellen' en beschouwen dit als een voorbeeld van 'woke'. "Als er ergens problematische banden zijn tussen politieke krachten en academisch werk, dan is het net wel bij mensen als Cofnas. Er is een link met extreemrechtse groeperingen", reageert Beck.  

"Deze man stelt pseudowetenschappelijk onderzoek over rassenverschillen voor als feiten. Hij maakt deel uit van een breder netwerk van figuren die banden proberen aan te gaan met instituten om hun ideeën zo een schijn van geloofwaardigheid te geven. Net dat baart ons de meeste zorgen", stelt Beck. "Het is een manier om deze theorieën te legitimeren en te verspreiden."