Lily Allen, Lady Di, Rihanna: waarom beroemdheden na een breuk voor 'wraakjurk' kiezen

Showbizzbladen en entertainmentsites raken niet uitgepraat over de 'wraakjurk' waarmee Lily Allen afrekende met haar ex-man David Harbour, bekend van onder meer Stranger Things. Tijdens het eerste optreden van haar nieuwste tour verscheen de zangeres op het podium in een 9 meter lange 'wikkeljurk', bedrukt met kassaticketjes van cadeaus die haar ex zou hebben gekocht voor zijn vele minnaressen. 

Met de tournee stelt ze haar nieuwste album 'West End Girl' voor, waarin ze haar scheiding onverbloemd verwerkt. 

Zo'n revenge dress is geen nieuw fenomeen. Niemand minder dan prinses Diana zorgde ervoor dat het begrip gemeengoed werd. "De term werd gepopulariseerd door de Britse pers, toen Diana haar outfit strategisch inzette om de media-aandacht af te leiden van de documentaire waarin haar ex-man prins Charles toegaf dat hij haar bedroog", zegt mode-expert en journalist (NINA) David Devriendt.

"Op 29 juni 1994, midden in een publiekelijk uitgevochten moddergevecht met Charles, werd op televisie de documentaire uitgezonden waarin hij zijn affaire met Camilla Parker Bowles opbiechtte. Diana besloot dat moment zelf te claimen. Ze ging alsnog in op een uitnodiging voor een benefietavond in een kunstgalerij op haar domein, die ze eerst had afgewezen, en verscheen daar in een opvallend gewaagde jurk."

"Die jurk zoog alle paparazzi-aandacht naar haar toe", zegt Devriendt. "Als mediapersoon wist ze dat één sterk beeld op de voorpagina meer impact zou hebben dan een documentaire van 2 uur." En zo geschiedde: de volgende dag sierde ze alle voorpagina's, van The Daily Mail tot The Guardian. "Van het gesprek met Charles was niet veel te zien."

Wat de jurk zo gewaagd maakte? "Ontblote schouders, een zoom boven de knieën en een wijd décolleté.  Ze droeg een juweel met broche van de Queen, dat ze van Charles had gekregen. Bovendien was de jurk zwart, wat in koninklijk protocol een begrafeniskleur is. Dat symboliseerde: mijn relatie is dood, net als mijn band met de monarchie."

"Sinds de jurk van Lady Di van de revenge dress een begrip maakte, wordt het ook regelmatig ingezet als PR-stunt. In moeilijke tijden kunnen bekendheden een outfit gebruiken om zonder woorden een statement te maken. Naast spraak en lichaamstaal is kleding immers een derde taal."

"Al wordt de term ook te pas en te onpas gebruikt. Zodra iemand die door een scheiding gaat ergens op een spraakmakende manier verschijnt, wordt er al snel over 'revenge dressing' gesproken. Terwijl het evengoed niets meer hoeft te betekenen dan: 'Ik voel me goed.' Revenge dressing heeft de connotatie dat alles nog altijd rond de ex draait. Maar je kan het net zo goed zien als de uitdrukking van een frisse start: 'Ik ben opnieuw mijn eigen persoon.'"

Diana's revenge dress werd een voorbeeld voor andere spraakmakende relatiebreuken. "Actrice Elizabeth Taylor communiceerde ook met haar outfits. Zij trouwde verschillende keren; notoir is haar huwelijk met Richard Burton, die ze op de set van Cleopatra had leren kennen. Het koppel trouwde en scheidde 2 maal, en die turbulente periode werd heel fel in de media uitgesmeerd."

"Tijdens elke breuk kwam de actrice ten tonele in de meest opulente jurken, rijk aan pailletten, zilver en goud. Ze had een uitgesproken voorliefde voor diamanten. Zo droeg ze de 69-karaats Taylor-Burton-diamant ook na haar breuk, om duidelijk te maken: 'Kijk, ik sta er ook zonder jou. Mannen komen en gaan, maar mijn accessoires blijven.'"

Ook zangeres Rihanna droeg al eens een wraakjurk. "Na haar breuk met rapper Drake verscheen ze in een naked dress: een heel transparante jurk die bijna alles blootgeeft, met slechts een paar strategisch geplaatste veren of pailletten."

En Rihanna was niet alleen. "Zo'n jurk als 2e huid droeg zangeres Cher al in 1974, tijdens haar scheiding van Sonny Bono. Met die outfit gaf ze een duidelijk signaal: we zijn geen duo meer, ik ben klaar voor mijn solocarrière. Ik ben klaar om op mijn eigen benen te staan."

Het fenomeen is zelfs eeuwen terug te traceren, zegt de expert. "In de 18e en 19e eeuw droegen courtisanes opvallende jurken naar operavoorstellingen om aan de echtgenotes van klanten met wie ze gebroken hadden te tonen: 'Ik heb meer smaak dan jij.'"

Niet alleen vrouwen doen aan revenge dressing, zegt de mode-expert. "Bij vrouwen wordt het vaker zo bestempeld, maar mannen doen het natuurlijk ook. Alleen worden die voorbeelden minder in de media naar voren geschoven."

Eén van die mannen is acteur Liam Hemsworth. "Na zijn breuk met Miley Cyrus verscheen hij weer op de rode loper, strak in het pak." Ook acteur Ben Affleck kleedde zich in een 'wraakoutfit', na zowel zijn eerste als tweede breuk met zangeres Jennifer Lopez. "De twee vormden heel lang het koppel 'Bennifer' en waren tweemaal getrouwd. Tot twee keer toe verschenen zowel Ben als Jennifer in opvallende outfits: hij strak in het pak, zij in een paillettenjurk met heel hoge uitsnijdingen."

"Zo’n jurk geeft vaak veel bloot", zegt Devriendt. Maar is dat wat een goede wraakoutfit nodig heeft? "Revenge dressing vertegenwoordigt meestal een breuk met hoe die persoon zich tijdens de relatie kleedde. De outfit moet vooral de indruk wekken: 'Wow, zo hebben we die persoon al lang niet meer gezien.' Of de boodschap geven: 'Ik sta hier wel.' Bloot werkt dan heel goed, maar mode op zich kan dat ook.

"Het dragen van een modieuze jurk kan aangeven dat je terug bezig bent met mode en met je mooi te maken voor anderen, of dat je openstaat voor nieuwe ontmoetingen. Dat is op zichzelf al een vorm van afrekening met je vorige relatie. Ook in het dagelijkse leven na een breuk gaan veel vrouwen opnieuw shoppen of knippen ze hun haar. Revenge dressing is een gelijkaardig proces."

Revenge dressing werkt ook naar binnen toe. "Een wraakjurk dragen kan je zelfvertrouwen een boost geven," zegt Devriendt. "In de modepsychologie spreekt men over enclothed cognition: de kledij die je aantrekt, beïnvloedt hoe je je voelt."

"Al weerspiegelt revenge dressing niet altijd het innerlijke gevoelsleven van een persoon. Hoewel het kan helpen om er uitdrukking aan te geven, blijft het uiteindelijk gissen naar wat er precies in het hoofd van Lily Allen of Lady Di omging. Daar zit natuurlijk een veel rijker gevoelsleven - een jurk kan maar zoveel uitdrukken," besluit Devriendt.