De enige heks die in Antwerpen op de brandstapel is beland, Clara Goessen, heeft een plaatsnaambordje gekregen in de stad. Op die manier krijgt ze toch nog eerherstel, honderden jaren na haar dood. "Clara is opgeofferd om te laten zien dat er ook in Antwerpen heksen rondliepen", vertelt Walter Clement, die jaren ijverde voor dat eerherstel.
Na meer dan 400 jaar eindelijk eerherstel voor enige heks die in Antwerpen op brandstapel belandde
Bente Vandekeybus
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Clara Goessen, de enige vrouw die in Antwerpen op de brandstapel stierf wegens hekserij, krijgt een plaatsnaambordje in de stad: de Clara Goessenplaats, vlakbij het Vleeshuis.
Ze werd in 1603 terechtgesteld na martelingen en gedwongen bekentenissen, nadat het Antwerpse stadsbestuur onder druk van landvoogden Albrecht en Isabella naar heksen zocht.
Schrijver Walter Clement ijverde jaren voor dit eerherstel: "Clara is opgeofferd om te laten zien dat er ook in Antwerpen heksen rondliepen."
Clara Goessen leefde tussen het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw. Ze werd geboren in Straatsburg, maar trok voor haar job naar Antwerpen. De vrouw was sekswerker en in de Scheldestad viel daar meer geld mee te verdienen.
Maar in Antwerpen liep het mis: het waren waarschijnlijk haar collega's die haar hebben aangeklaagd voor hekserij. Schrijver en stadsgids Walter Clement deed onderzoek naar Clara Goessen en schreef een fictieboek over de vrouw.
In een grote handelsstad als Antwerpen hadden de schepenen gestudeerd en daarom geloofden ze minder in hekserij
Walter Clement, schrijver en stadsgids
"Zij is de enige heks die in Antwerpen op de brandstapel is beland", vertelt Clement. "Dat is weinig in vergelijking met de rest van het land en dat heeft te maken met het stadsbestuur. In een grote handelsstad als Antwerpen hadden de schepenen gestudeerd en daarom geloofden ze minder in hekserij. In totaal zijn er in de stad 15 heksen veroordeeld, maar de andere 14 zijn uit Antwerpen verbannen."
Marteling in de gevangenis
Hoe komt het dan dat Clara op 22 augustus 1603 toch op de brandstapel is terechtgekomen? "Onze landvoogden, Albrecht en Isabella, vonden het abnormaal dat er in Antwerpen geen heksen zouden rondlopen", gaat Clement verder. "Het schepencollege begon daarom doorgedreven te zoeken naar heksen en heeft met Clara een voorbeeld gesteld."
De vrouw belandde in de gevangenis en werd daar gemarteld. "Dan beken je alles, dus ook dat je een heks bent. Ze werd er ook van beschuldigd dat zij ervoor zou gezorgd hebben dat aartshertog Albrecht een nederlaag leed tijdens het beleg van Oostende. Die stad werd belegerd tussen 1601 en 1604 als deel van de 80-jarige Oorlog. Ook daar legde ze bekentenissen over af."
Alles wat onverklaarbaar was, was in de tijd van Clara Goessen de schuld van heksen
Walter Clement, schrijver en stadsgids
Ze vertelde ook dat ze op een bezemsteel naar heksenbijeenkomsten vloog waar ze samen het achterste van de duivel kusten. "Alles wat onverklaarbaar was, zoals weersomstandigheden, was toen de schuld van heksen."
Jarenlange 'queeste'
In andere steden, zoals bijvoorbeeld in Lier, zijn die vrouwen al langer in ere hersteld. Antwerpen komt daar pas redelijk laat mee. "Eerst wilden ze haar niet in ere herstellen omdat ze geen Antwerpse was, maar ze is wel hier gestorven. Daarom ijverde ik al jaren voor een straatnaam voor Clara."
In 2020 begon Walter Clement al aan zijn queeste voor die straatnaam. Hij stuurde toen een brief naar burgemeester Bart De Wever (N-VA), maar in eerste instantie werd de aanvraag dus geweigerd. Clement bezorgde zijn uitgebreid dossier nog eens aan De Wever en daardoor werd de aanvraag heroverwogen en uiteindelijk op de reservelijst voor straatnamen gezet.
In juni 2025 kwam er goed nieuws voor Clement: de goedkeuring van de straatnaam Clara Goessenplaats voor de nieuwe verbinding tussen de Repenstraat en de Kuipersstraat. Dat bordje prijkt nu vlakbij het Vleeshuis en niet ver van de Grote Markt, waar de vrouw in 1603 het leven liet.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
