Vandaag organiseert het gemeenschappelijk vakbondsfront een grote nationale betoging tegen de besparingsmaatregelen van de federale regering (en ook voor een deel de Vlaamse regering). Maar waarom opnieuw een nationale betoging en hoe zal die verlopen?
Grote nationale betoging met vrouwen voorop: waarom wordt er vandaag betoogd en waar is er hinder?
Waarom vrouwen in de kijker lopen
De betoging in de straten van Brussel is een initiatief van de socialistische vakbond () en de christelijke (). De liberale vakbond (ACLVB) steunt de actie wel, maar heeft haar leden niet opgeroepen om actief deel te nemen.
Vrouwen zullen een prominente plaats innemen tijdens de betoging. Ze zullen vooraan lopen, om in de verf te zetten dat vooral zij getroffen worden door de pensioenhervorming. Ze willen daarmee ook reageren op uitspraken van minister van Pensioenen Jan Jambon (). Die zei eerder dat vrouwen zich gaan moeten "aanpassen" aan de pensioenhervorming (lees: meer werken om meer pensioen te krijgen, terwijl ze al veel andere taken op zich nemen). Het was een uitspraak die bij heel wat mensen kwaad bloed zette.
Hoeveel deelnemers worden verwacht, en wat is de timing?
De vorige vakbondsbetoging lokte zowat 80.000 mensen, de vakbonden hopen dit te kunnen evenaren. De betogers komen rond 10 uur bijeen aan het Noordstation in Brussel, er zijn 12 extra treinen ingelegd.
Rond 10.30 uur beginnen de eerste toespraken, de verwachting is dat de betoging zelf zich pas een halfuur tot een uur later op gang trekt. Het gaat dan via de Kleine Ring richting Zuidstation.
De politie raadt sterk af om vandaag met de auto naar Brussel te komen. De tunnels van de kleine Brusselse Ring gaan al vanaf 10 uur dicht.
Waartegen wordt betoogd?
De vakbonden protesteren onder meer tegen de volgende dingen:
De pensioenmaatregelen blijven moeilijk liggen, ook al zijn ze voor een deel bijgeschaafd. Mensen moeten langer werken, en vooral vrouwen lijken de grootste dupe. Zij werken vaker deeltijds dan mannen, waardoor ze het meest getroffen worden door de pensioenhervorming.
De wordt flexibeler. Nachtarbeid wordt goedkoper, en er zijn meer vrijwillige overuren mogelijk. Er komen ook zogenoemde minicontracten. De minimale arbeidsduur wordt kleiner, een contract kan op die manier slechts een tiende van een voltijdse zijn.
De koopkracht wordt volgens de vakbonden verder aangetast. Denk aan de , waarbij het indexmechanisme (automatisch hogere lonen als de levensduurte stijgt) aangepast wordt. De hoogste lonen krijgen minder opslag. Maar er is ook de btw-hervorming, en de hogere zorgpremie (een Vlaamse beslissing).
De vakbonden blijven erbij dat er onvoldoende is gekeken naar de sterkste schouders, en dat de maatregelen dus niet eerlijk verdeeld zijn.
Wat zeggen de vakbonden zelf?
De vakbonden voelen zich gesterkt door bepaalde bijsturingen die de regering maakte na eerdere protesten. Dat is een motivatie, zegt Bart Engelaar van het ABVV, maar de bijsturing is onvoldoende voor hem: "Ondanks enkele kleine correcties en verbeteringen die de regering doorvoerde, dankzij de vakbondsprotesten, blijven de mensen boos en ongerust. Het asociale beleid van de regering gaat voort."
"Vrouwen zijn dan nog eens extra geschoffeerd door de minister van Pensioenen. Als er een mentaliteitswijziging nodig is, dan is dat bij de regering en de ministers zelf. Dus wij blijven op straat komen zolang we vinden dat we niet tot eerlijke oplossingen kunnen komen."
De (gevraagde) flexibiliteit zet gezinnen enorm onder druk. We hebben genoeg om voor op straat te komen
Ann Vermorgen, ACV
Ook Ann Vermorgen van het ACV verwijst naar de vrouwen die ze "kop van Jut" noemt in de pensioenhervorming. "Tegelijk is er de onmenselijke flexibiliteit met onvoorspelbare uurroosters, minicontracten, goedkopere overuren en nachtarbeid. Dat zet de gezinnen enorm onder druk. Daarnaast vreet de regering ook aan de koopkracht van de mensen. Dus we hebben toch nog genoeg om vandaag op straat te komen."
Waar zullen we de actiedag voelen?
Vooral het openbaar vervoer en de luchthavens worden getroffen. Bij de scholen en in de kinderopvang zou de impact veel kleiner zijn. Een overzicht.
Op de luchthaven van Zaventem vertrekken géén passagiersvluchten. De luchthaven van Charleroi ligt zelfs helemaal stil. Op Brussels Airport zijn daardoor ongeveer 42.500 passagiers getroffen (27.000 die niet kunnen vertrekken en ruim 15.000 bij binnenkomende vluchten).
Bij de bussen en trams van De Lijn wordt in heel Vlaanderen grote hinder verwacht. Er is een alternatieve dienstverlening . Check vooraf of je bus of tram effectief rijdt via de app of de website. De verwachting is dat 40 procent van de bussen en trams niet uitrijdt.
In Brussel zal het tram-, bus- en metroverkeer van de flink verstoord zijn. Ook hier is het belangrijk om je reisweg vooraf te checken.
Bij de spoorwegen is de 3-daagse staking vandaag afgelopen. De legt zelfs 12 extra treinen in om betogers naar Brussel te brengen. De extra treinen hebben Brussel-Noord als eindhalte en vertrekken onder meer vanuit Antwerpen-Centraal, Gent-Sint-Pieters en Luik-Guillemins.
Ook de onderwijsvakbonden doen mee met de nationale actiedag. Het lessenpakket kan daardoor verstoord zijn. Het is moeilijk om de impact te voorspellen, maar de hinder in de scholen zou beperkt blijven omdat het niet de bedoeling is om scholen lam te leggen.
Ook andere dienstverlening kan verstoord zijn, zoals de afvalophaling, de recyclageparken of de kinderopvang.

