Het grafmonument van Adolphe Sax op de begraafplaats Montmartre in Parijs moet dringend gerestaureerd worden. Met een crowdfunding hoopt de eigenaar, de internationale Adolphe Sax-vereniging in Dinant, 40.000 euro bijeen te brengen. De vereniging doet een warme oproep aan de vele saxofonisten, fanfares of harmonieën om een duit in het zakje te doen.
Graf van Adolphe Sax in Parijs staat te verkommeren: "Als elke saxofonist in België enkele euro’s geeft, kunnen we het restaureren"
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
"Beschamend hoe het grafmonument van Adolphe Sax er tegenwoordig uitziet op Montmartre", zegt Wendy Boka van de Adolphe Sax-vereniging in Dinant. De sokkel van het monument is instabiel en het gebouwtje is zwart van de luchtvervuiling. Het metselwerk is losgeraakt, er sijpelt water binnen, het kruis op het dak is scheefgezakt. Elke winter wordt het erger.
Restauratie is dringend nodig. Montmartre is een beschermd monument en alles moet volgens de regels van de kunst door specialisten worden uitgevoerd. Voor het herstel en voor een langdurig onderhoudscontract is 40.000 euro nodig. Vanuit Dinant, de geboortestad van Sax, wordt daarom de hulp van het publiek ingeroepen via crowdfunding .
Adolphe Sax (1814-1894), de Belgische uitvinder van de saxofoon, wordt op handen gedragen in zijn geboortestad Dinant. Maar zijn carrière speelde zich vooral in Parijs af. Daar is hij ook begraven. In het grafmonument op Montmartre liggen 14 leden van zijn familie. Sax liet het zelf bouwen toen een jongere zus overleed.
Het grafmoment bleef tot 2002 in bezit van nakomelingen van Sax. De laatste telg liet bij testament bepalen dat de internationale Adolphe Sax-vereniging in Dinant de nieuwe eigenaar zou worden. Sinds 2004 is dat zo. "Maar met het eigenaarschap komt ook de verantwoordelijkheid om het monument in stand te houden", stipt Wendy Boka aan.
De Internationale Adolphe Sax-vereniging is actief in Dinant om allerlei muzikale activiteiten te organiseren, onder meer de prestigieuze internationale Adolphe Sax-wedstrijd. Maar de vereniging zit krap bij kas. Ook de stad Dinant is niet in staat om de restauratie van het Parijse graf te betalen. De grote kerk van Dinant moet zeer dringend van de ondergang gered worden, dat is prioritair.
Doel: 40.000 euro
Vandaar een crowdfunding. Die is gestart op 7 februari, de sterfdag van Adolphe Sax, en loopt zeker nog tot eind april. Het doel van 40.000 euro is nog lang niet bereikt, de teller staat nu op zo’n 5.000 euro. "We doen een oproep aan muzikanten-influencers om de campagne ruchtbaarheid te geven", zegt Wendy Boka.
De campagne richt zich op muzikanten en muziekliefhebbers, culturele instellingen en iedereen die dit universele muzikale erfgoed wil bewaren, zegt de Sax-vereniging. "Hier in Dinant komen jaarlijks veel harmonieën spelen. Het zou mooi zijn als zij zouden helpen. Als elke saxofonist 5 of 10 euro zou schenken, dan zijn we er snel", hoopt Wendy Boka.
De saxofoon: 180 jaar geleden gepatenteerd
De actie komt bovendien op een bijzonder moment. Op 21 maart zal het 180 jaar geleden zijn dat Adolphe Sax een patent kreeg op zijn wonderlijke uitvinding, de saxofoon. Dat instrument van koper dat toch bij de houtblazers hoort, omdat er een riet in het mondstuk steekt en er kleppen op staan.
Adolphe Sax: geniale uitvinder met veel pech
Hoe veelzijdig en vernieuwend Adolphe Sax was, kun je zien in het Muziekinstrumentenmuseum in Brussel, waar je veel van zijn uitvindingen kunt bekijken.
Adolphe Sax werd op 6 november 1814 geboren in Dinant. Een jaar later verhuisde het gezin naar Brussel. Vader Charles-Joseph Sax bouwde blaasinstrumenten, zoon Adolphe volgde in zijn voetsporen. Al op zijn 21e presenteerde hij een eigen klarinet op een industrietentoonstelling in Brussel. Later volgde een basklarinet.
Sax vestigde zich in Parijs, waar toentertijd de militaire muziekkapellen werden hervormd. Daar zag hij brood in. Hij was een groot uitvinder en vernieuwer. Voor tientallen nieuwe instrumenten vroeg hij octrooien aan. In 1846 voor "een systeem van blaasinstrumenten, saxofoons genaamd".
Met het zakeninstinct van Sax zat het minder goed. Hij was verwikkeld in processen met concurrenten en had felle tegenstanders. "Adolphe Sax heeft ongelukken, jaloezie, rechtszaken, faillissementen en zelfs aanslagen overleefd. Hij overleed in armoede in Parijs. Wat de geschiedenis moet onthouden, mogen we niet laten uitvegen door de tijd", mijmert de Adolphe Sax-vereniging.
Maar de beroemdste uitvinding van Sax gaat het nog altijd voor de wind. De saxofoon is in 180 jaar tijd uitgegroeid tot een van de populairste blaasinstrumenten in allerlei genres, klassiek, jazz of pop. Van de Boléro van Ravel over de jazz van Sonny Rollins tot de vele harmonie-orkesten en fanfares.
Saxofonist Sonny Rollins op Jazz Middelheim (3 augustus 1973)
