Huisarts Jan wil geen intieme onderzoeken meer doen bij vrouwen: ook bij huisartsenopleiding merken ze schroom

"Ik ben een mannelijke huisarts van 60. Ik voel me meer en meer ongemakkelijk om gynaecologisch onderzoek te doen of jonge meisjes te vragen hun bovenstuk uit te doen." Dat vertelt Jan Goossens aan de kranten van Mediahuis .

Hij verwijst vrouwelijke patiënten tegenwoordig door naar zijn vrouwelijke collega's als hij bij hen een onderzoek moet doen waarbij ze zich moeten ontbloten. "Vandaag werk ik in een andere tijdgeest en daaraan wil ik me aanpassen", zegt Goossens. "Dat gebeurt trouwens altijd in overleg met de patiënt, na een duidelijke uitleg over het onderzoek."

"We leven nu eenmaal in een maatschappij waarin alles erg gevoelig ligt, en ik wil gewoon zo correct mogelijk handelen als arts. Ik heb een panische angst dat een handeling die medisch correct is, door misinterpretatie of miscommunicatie als onethisch geïnterpreteerd wordt met een klacht tot gevolg. Probeer je daar maar eens tegen te verweren."

Goossens is niet alleen. Volgens Birgitte Schoenmakers, huisarts en programmadirecteur van de opleiding huisartsgeneeskunde aan de KU Leuven, is de schroom die sommige (vaak mannelijke) artsen vandaag ervaren geen verrassing. Dat heeft verschillende redenen.

"De realiteit is dat de maatschappij – terecht – veel aandacht heeft voor grensoverschrijdend gedrag", zegt Schoenmakers in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Er duiken voortdurend verhalen op in de media. Het is goed dat die aan het licht komen, maar ik begrijp dat mannelijke artsen daardoor voorzichtiger worden. Het is soms moeilijk om je professionaliteit boven persoonlijke angsten of twijfels te plaatsen."

Daarnaast ziet Schoenmakers ook een verschuiving bij de studenten geneeskunde. "We zien bijvoorbeeld dat jonge studenten terughoudender zijn om op elkaar te oefenen. Ze hebben meer gêne dan pakweg 10 jaar geleden. Afgelopen week nog mocht een student meevolgen hoe een uitstrijkje gedaan wordt, met toestemming van de vrouwelijke patiënt. Hij zei dat hij dat liever niet deed."

Er komen soms ook cultureel-religieuze aspecten bij kijken. "Dat is iets waar we mee aan de slag gaan met studenten met cultuurdiverse achtergronden en studenten die minder vertrouwd zijn met onze zorg. We leren hen bijvoorbeeld wat het betekent om op elkaars lichaam te oefenen en onderzoek te doen op iemand van het andere geslacht."

"We zetten hierop in in heel de opleiding. We leren onze studenten hoe ze moeten communiceren over gevoelige onderwerpen. En dat is echt nodig, want een heel groot aspect van het huidige probleem is communicatie, of het gebrek ervan. Terwijl het vertrouwen tussen een arts en een patiënt juist heel belangrijk is, zeker in het geval van intieme onderzoeken."

"De tijd dat we als artsen gewoon maar deden met patiënten ligt gelukkig achter ons. Patiënten zijn ook een pak mondiger geworden, wat ook goed is. Net daarom is het belangrijk dat je als arts je patiënt betrekt en goed uitlegt wat je doet en wat er nog moet gebeuren. Ik ben ervan overtuigd dat overleg veel oplost. 70 procent van alle klachten gaat in essentie terug tot manke communicatie."