Kandidaat-voorzitters Groen in debat: "Hebben jullie al een personal brandmanager?"

"Wie van jullie heeft er al een personal brandmanager?". Een van de aanwezige leden wil al lachend weten of de nieuwe partijvoorzitter dezelfde weg opgaat als die van Vooruit. Conner Rousseaus persoonlijke marketingmanager is recent binnengehaald om zijn "mojo weer te doen swingen".

"Mijn vrouw is mijn personal brandmanager" aldus Vanden Berghe. De focus op communicatie en marketing bij de concurrentie kan dan wel op gelach rekenen bij de groenen, het is de belangrijkste taak van de nieuwe voorzitter: de partij zijn mojo doen terugvinden. Groen verloor de vorige verkiezingen en is nu de kleinste partij van Vlaanderen. De vorige voorzitter, Bart Dhondt, stapte vroegtijdig op omdat hij te onzichtbaar was.

Antwerps voorman en Vlaams Parlementslid Bogdan Vanden Berghe, zijn collega in het parlement Aimen Horch of nieuwkomer Valérie Tanghe zal daar verandering in moeten brengen. De 3 gingen maandagavond in debat, voor de vierde keer deze voorzittersrace.

In een wat stoffig auditorium in een oud congrescentrum in de Antwerpse Nationalestraat verzamelen meer dan 300 leden. Onder de aanwezigen ook Meyrem Almaci en Mieke Vogels, voormalige Groen-voorzitters uit de Scheldestad. 

Weinig leden zijn al zeker van hun stem. "Ik ben al 40 jaar lid van de partij", zegt Eveline Temper, de zaal overziend vanop de achterste rij. "Ik heb al heel veel voorzitters zien komen en gaan. Waar we nu nood aan hebben? Geen lammeke dat zich naar de slachtbank laat leiden. In deze tijden moeten wij als partij duidelijk durven zeggen waar het op staat, grenzen trekken. Tot hier en niet verder."

Bij de vorige voorzittersverkiezingen organiseerde de partij voorzichtige "voorstellingsrondes". Deze keer kiest de partij bewust voor een "debatavond", gemodereerd door een politiek journalist en met vragen uit het publiek. Bij elk voorzittersdebat staat één thema centraal. In Antwerpen is dat het klimaat. 

Maar tot stevige inhoudelijke discussies leidt dat niet. Naast elkaar op de sofa laten de 3 elkaar hoffelijk uitspreken.

Niemand verrast met een gedurfd of onverwacht standpunt. "We zijn het eens met elkaar, daar gaat het hier vanavond niet over, we gaan debatteren over hoe we de mensen gaan overtuigen dat het klimaat belangrijk is", zegt Horch zelf. 

Voor Vanden Berghe moet Groen dat doen door net meer over het klimaat te spreken. "Het klimaat moet een constante zijn in het verhaal als voorzitter. We doen dat nu te weinig. Ik mis vandaag met de situatie in het Midden-Oosten een stem die zegt: 'We moeten versnellen in het hernieuwbare, zodat we minder afhankelijk zijn van olie en gas." 

Tanghe komt uit de bedrijfswereld en legt vooral daar de focus. "80 procent van de klimaatoplossingen zal uit de economie zelf moeten komen", herhaalt ze bijna elke keer als ze aan het woord is. Haar verhaal over steun aan de industrie en een eengemaakte Europese energiemarkt slaat niet aan in Antwerpen. Haar onervarenheid in de politiek en als debater - niet geholpen door een slechte microfoon - speelt haar parten. Ze krijgt amper applaus in vergelijking met haar tegenkandidaten. 

Een warrige uitleg bij haar standpunt over salariswagens leidt zelfs tot een pijnlijke stilte en gefronste wenkbrauwen bij de andere kandidaten en in het publiek.

Horch krijgt de zaal wel mee. Breed gesticulerend en verwijzend naar zijn verleden als klimaatjongere met slogans als "we willen niet wachten op hoop, we willen die zelf organiseren". De Vilvoordenaar moet wat betreft applaus niet onderdoen voor Vanden Berghe, die een thuismatch speelt. 

"Je gaat mensen niet overtuigen om iets te doen aan het klimaat als je zegt dat ze er zelfs niks aan kunnen doen", legt Horch uit dat hij wil blijven wijzen op individuele verantwoordelijkheid. "Maar op een positieve manier".

Veel groenen twijfelen tussen Vanden Berghe en Horch. "Ik vind Aimen heel indrukwekkend. Met iemand als hij kiezen we wel heel duidelijk voor het jonge geweld. En ik denk ook dat hij capabel genoeg is om zo'n verantwoordelijkheid nu al te dragen", zegt Ignace De Ridder uit Deurne.

"Maar Bogdan kent de partij door en door en ik vind hem heel sterk in het Vlaams Parlement. Bogdan kan ook een breed publiek aanspreken, denk ik."

Een ander lid, dat aangeeft voor Horch te zullen stemmen, zegt dat het een keuze is tussen zekerheid en risico: "We kunnen ervoor kiezen om ons terug te plooien op wat veilig lijkt met Bogdan en dan kunnen we tussen de 5 en de 8 procent scoren de volgende verkiezingen. Of we kiezen voor Aimen en we nemen een risico. Dan kunnen we tussen de 2 en de 20 procent scoren. Hij is de enige die echt voor een doorbraak kan zorgen. Maar het kan ook mislopen."

Vanden Berghe wil zich laten inspireren door de Duitse groenen, die deze week nog een overwinning boekten.

"Een links project waarmee je ook centrumkiezers aantrekt. Ik denk dat ook in Vlaanderen the way forward is." Hij verwijst ook meermaals naar de Spaanse premier Pedro Sánchez als een voorbeeld. 

Horch kijkt eerder naar de nieuwe Democratische burgemeester van New York Zohran Mamdani en de Britse groene voorman Zack Polanski, die zichzelf als 'eco-populist' omschrijft.

Beiden kiezen voor een veel uitgesprokenere systeemkritiek, met minder compromissen. "We hebben contact gehad met de campagneploeg van Mamdani en Zack. We moeten het warm water niet uitvinden, we moeten weten waar we het gaan tappen", aldus Horch.

"Ik ben een teamspeler", benadrukt Vanden Berghe een paar keer tijdens het debat. "1 persoon die de hele partij moet dragen, dat werkt niet. Op korte termijn kan dat helpen, een hype creëren rond iemand. Op lange termijn is dat geen duurzaam model. Ik geloof niet in één messias aan de top van de partij."

Expliciet verwijzen naar Horch doet hij niet, maar het verschil in stijl tussen de 2 is duidelijk.

Na het debat troept een groep jongeren samen rond Horch, die aan iedereen die het wil horen zijn standpunten nog verder uit de doeken doet. 

"Ik ben nu niet echt actief binnen de partij. Maar hij draagt wel een visie uit voor een partij waar ik mij meer voor zou willen inzetten", zegt Jakob. De 21-jarige student economie is met een groep vrienden naar het debat afgezakt. 

"We zijn ook mee gestapt in de klimaatmarsen en veel van die jongeren stemmen nu op de PVDA. Groen spreekt niet aan". Al twijfelt hij of Horch het tij kan keren. "Hij kan wel zeggen dat hij hoop gaat brengen, maar wat betekent dat concreet? Ik heb niet helemaal een bevredigend antwoord gekregen op mijn vragen."

Op 21 maart volgt de eerste stemronde. Op 28 maart kennen we de nieuwe voorzitter van Groen.