150 jaar na eerste telefoontje lijkt bellen op zijn retour: "Er gebeurt iets geks in hoofd van jongeren als ze moeten bellen"

"Mister Watson, come here, I want you", zo klonken de eerste woorden ooit door een telefoonlijn. Ze werden uitgesproken door Alexander Graham Bell die in het Amerikaanse Boston vanuit een andere kamer naar zijn assistent Thomas Watson belde. 

150 jaar later is de telefoon niet meer weg te denken uit ons leven. Decennialang stond hij als vaste waarde in de huiskamer. Ondertussen lopen we allemaal met een smartphone in onze broekzak. En hoewel hij overal aanwezig is, gebruiken we hem steeds minder om echt te telefoneren.

AXA Verzekeringen en Trendwolves bevroegen vorig jaar 600 jongeren tussen 18 en 25 jaar. Bijna de helft van hen stuurt liever een mail of een bericht dan te moeten bellen. "Dat verrast me niet", zegt Herve Van de Weyer in De Wereld Vandaag op Radio 1. "We merken al jaren dat meer en meer jongeren last hebben van bel-angst."

"Uit recent onderzoek in Nederland blijkt dat het fenomeen ook bij ouderen speelt. Zo’n 10 procent van de ouderen durft niet te bellen. Bij jongeren is het meer uitgesproken en gaan de cijfers richting 30 à 40 procent. Zij zien bellen als laatste optie."

Waar komt die bel-angst vandaan? "Er gebeurt iets geks in het hoofd van jongeren als ze moeten bellen. Doordat ze niet altijd weten wie zich aan de andere kant van de lijn bevindt of welke vragen ze zullen krijgen, worden jongeren onzeker. Ze willen zich liever niet belachelijk maken."

Daarnaast is telefoneren dwingend: je kan in een gesprek niet zelf beslissen wanneer je antwoordt. "Bovendien zie je de persoon aan de andere kant van de lijn niet en kan je moeilijk inspelen op non-verbaal gedrag."

"Jongeren voelen ook de noodzaak niet meer om iemand op te bellen", zegt Van de Weyer. Daar heeft de smartphone toe bijgedragen: tegenover berichten sturen en sociale media, is telefoneren maar een klein deel van de functionaliteiten meer. "Je kunt iemand contacteren op de manier die je het beste uitkomt."

"Zolang we blijven communiceren, hoeven we deze dalende trend niet erg te vinden", zegt Van de Weyer. "Het staat vast dat telefoneren veel sneller en efficiënter is dan een bericht te sturen. Daarom blijven we studenten motiveren om te bellen. Als je over die drempel bent, zie je de voordelen ervan in. Het is een soft skill die noodzakelijk is en in de bedrijfswereld een verschil kan maken."

Die bedrijfswereld draagt zelf bij aan de terughoudendheid. "Ze verwijzen mensen liever door naar een chatbot of FAQ-pagina dan naar een telefonist. Ze hoeven niet rechtstreeks met klanten in contact te komen."

Of een ommekeer nog mogelijk is? "Bedrijven moeten nadenken over wat ze willen", zegt Van de Weyer. "Ze kunnen werknemers niet vragen om snel en efficiënt te zijn als ze zelf het telefoneren afremmen. En aan jongeren moeten we blijven meegeven: telefoneren is belangrijk", besluit Van de Weyer.