Havens blijven wachten op bescherming tegen stijgende zeespiegel: "En vrees dat investeringen wéér uitgesteld worden"

"De plannen voor kustbescherming blijven hangen in eeuwige studies", begint Thomas Buys van Apzi-Voka, de vereniging van Zeebrugse havenbedrijven. En 1 van de organisaties die door minister De Ridder wordt geconsulteerd in de aanloop naar de opmaak van haar beleidsplan Kustvisie.

Er zijn inderdaad al plannen in overvloed om de kust en haar bewoners beter te beschermen tegen zwaar stormweer en een stijgende zeespiegel. 

Zo is er het Masterplan Kustveiligheid, dat de kust tot 2050 moet beschermen tegen een zeespiegel die tot 30 centimeter hoger komt te liggen. Dat kan door stranden op te hogen en te verbreden, door helmgrassen aan te planten en door extra dijken aan te leggen. De heraanleg van de zeedijk van Westende een aantal jaren geleden, is daar een mooi voorbeeld van. 

Het Masterplan Kustveiligheid moest eigenlijk al tegen 2015 volledig uitgevoerd zijn. Maar volgens het Rekenhof zijn 4 van de 15 maatregelen nog altijd in uitvoering. Ook had de overheid voorrang moeten geven aan de prioritaire projecten, stelt het Rekenhof, en dat is niet gebeurd.

Dat maakt dat de zwakste plekken aan onze kust - de havens van Oostende en Zeebrugge en de 4 jachthavens - onvoldoende zijn beschermd.

Minister Annick De Ridder erkent de vertraging: "Het Masterplan Kustveiligheid is nu wel volledig “uitgestudeerd”. De laatste bouwstenen worden zo snel mogelijk uitgevoerd."

In 2024 kwam er bovenop het Masterplan Kustveiligheid, nog Kustvisie. Dat is het plan om de kust voor de komende 100 jaar te beschermen tegen een zeespiegelstijging tot 3 meter.

Dat gaat dus over grote infrastructuurwerken die de havens en jachthavens na 2050 moeten beschermen tegen overstromingen. Denk maar aan een sluis, stormvloedkering of nieuwe of opgehoogde havendammen. 

Het is over Kustvisie dat minister Annick De Ridder nu heeft beloofd om deze zomer met een strategisch beleidsplan te komen. 

Al zouden er in dat plan (opnieuw) geen concrete beslissingen staan over hoe de havens en de mensen die er vlakbij wonen - en in het geval van zwakke schakel Oostende zijn dat er veel - te beschermen. "Wij vernemen dat de minister voor de havens nog maar eens een nieuwe toekomstvisie wil laten uitwerken", zegt Buys.

En dat in de vorm van 2 nieuwe studies: 1 voor de jachthavens van Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge. En 1 voor de economische havens van Oostende en Zeebrugge. "Dus concrete beslissingen voor de havens zullen vooruitgeschoven worden in het Strategisch beleidsplan Kustvisie."

"Wij hopen natuurlijk heel erg dat de Vlaamse regering de middelen voor de uitvoering van de werken aan de havens, nog deze legislatuur in haar investeringsprogramma's zal inschrijven", zegt Buys. "Maar we zijn ook realistisch: we weten dat het hier om miljoenen en zelfs miljarden aan investeringen gaat."

"En we weten ook dat de Vlaamse regering moet besparen, want de budgetten zijn beperkt. Dus we vrezen dat investeringen voor de havens opnieuw zullen uitgesteld worden en op het bord van de volgende Vlaamse regering zullen landen."

Minister De Ridder geeft toe dat dat inderdaad zo zal zijn. "We willen het studiewerk voor Kustvisie zo spoedig mogelijk afronden", stelt ze. "We richten ons naar bescherming tot 2100. Het spreekt dus voor zich dat die uitgaven niet voor deze legislatuur zijn.”

Vlaams parlementslid Simon Bekaert (Vooruit) stelde daar vorige week nog kritische vragen over aan de minister tijdens de commissie openbare werken: “Duizenden mensen wonen vlak achter de zeedijk, vlakbij havens waar verschillende sluizen en stuwen nog wachten op versterking of vernieuwing. In 2013 zorgde een stormvloed nog voor 14 miljoen euro schade. Kustbescherming is dus niet theoretisch. Dit mag niet van studie naar studie doorgeschoven worden."