Bij de voorbereidingswerken van het energie-eiland Prinses Elisabeth in de Noordzee zijn 12 zeemijnen gevonden. Het gaat om Duitse exemplaren uit de Tweede Wereldoorlog. Omdat op die plek elektriciteitskabels komen, worden de mijnen naar het strand van Wenduine gesleept, daar onderzocht, en eventueel gecontroleerd tot ontploffing gebracht. "Een uiterst complexe operatie, waarbij we erg afhankelijk zijn van het weer", zegt Lotte Van der Stockt van Elia.
12 zeemijnen gevonden bij werken voor energie-eiland Prinses Elisabeth voor kust van Blankenberge
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
Sinds vorige zomer scant Elia de zeebodem van de Noordzee op achtergelaten explosieven. Dat doen ze ter voorbereiding op de bouw van het energie-eiland Prinses Elisabeth en de aanleg van de elektriciteitskabels. Die moeten de opgewekte elektriciteit van de windmolens op zee, via het energie-eiland, naar land brengen.
Het is tijdens die scans voor de kust van Blankenberge dat Elia nu 12 zeemijnen heeft gevonden in de zeebodem. Het gaat om Duitse zeemijnen van het type 'Küsten-mine A', uit de Tweede Wereldoorlog, ook wel bekend onder de naam KMA-mijn of Kathy-mijn.
Küsten-mine A?
De Küsten-mine A wordt ook wel de KMA-mijn of Kathy-mijn genoemd. De Duitsers plaatsten de zeemijnen in ondiep water, tot 10 meter diepte, voor de kust. De mijnen moesten een invasie van de Geallieerde troepen tegenhouden.
De KMA-mijn bestaat uit een rechthoekig betonnen blok van ongeveer 1,2 meter bij 2 meter en een halve meter hoog. In dit blok bevond zich 50 kilogram Hexaniet, een explosief dat krachtiger is dan TNT. Op die betonnen blok stond een stalen driepoot van ongeveer 2,2 meter hoog.
Op de top van de driepoot bevond zich een stoothoorn (Herzhoorntje) met een chemisch-elektrolytische ontsteker. Aan deze hoorn kon een drijflijn worden bevestigd. Wanneer deze lijn door een schip werd opgepikt en zich rond de schroef wikkelde, trok ze de hoorn krom, waardoor de mijn werd geactiveerd.
Omdat er dus op die plek in zee elektriciteitskabels komen, moeten de zeemijnen er weg. "Een complexe operatie, vooral omdat de zichtbaarheid in de Noordzee heel erg beperkt is", legt Lotte Van der Stockt van Elia uit. "Daardoor is het moeilijk het gevaar van de zeemijnen in te schatten, en ze ter plekke te neutraliseren of tot ontploffing te brengen."
Complexe operatie van zeebodem naar land
Daarom worden de zeemijnen naar het strand van Wenduine gebracht. "Een ploeg duikers zal afdalen naar de zeebodem om de mijn aan een sling te bevestigen", zegt Van der Stockt. "Vervolgens wordt de mijn naar boven gehaald met behulp van een Enclosed Mine Lifting Bag (EMLB). Dat is een vanop afstand opblaasbare ballon die de mijn van de zeebedding licht."
De ballon en de zeemijn worden daarna met een boot naar het strand gesleept. "Daar zal een ploeg klaarstaan om de bom te onderzoeken", gaat Van der Stockt verder. "Zij zullen proberen om de ontsteker van de hoofdlading te scheiden. Zo kan de mijn niet meer ontploffen. Als dat niet lukt, wordt de zeemijn op het strand gecontroleerd ter ontploffing gebracht."
"Het is van 1947 geleden dat er een Kate Mine Party werd georganiseerd", zegt Jacques Callebaut van ontmijningsdienst DOVO. "Toen met als doel een telefoonkabel veilig en wel naar Groot-Brittannië te brengen. Nu bijna 80 jaar later blijft het een heel erg specifieke opdracht, omdat we afhankelijk zijn van heel veel factoren die we niet zelf in handen hebben, waaronder het weer."
Veiligheidsperimeter op strand
Het ophalen en verslepen van de zeemijnen start volgende week, maar zijn weers- en stromingsafhankelijk en vragen dus een rustige zee. Het hele proces wordt achter de schermen grondig voorbereid, in samenwerking met DOVO en de Marine, de gemeente De Haan en Blankenberge, de politie, Afdeling Kust, Maritiem Reddings- en Coördinatiecentrum Oostende, De Lijn en de Scheepvaartpolitie.
Tijdens de activiteiten stelt de politie een tijdelijke veiligheidszone van 500 meter in op het strand en in de duinen. Dat zal telkens enkele uren duren. Er kan ook tijdelijke hinder zijn voor het tram- en autoverkeer langs de Blankenbergse Steenweg.
"Om het onderzoek vlot en veilig te laten verlopen, vragen we iedereen in de buurt om op afstand te blijven van de werkzone, zowel op zee als op het strand, en om de instructies van de ordediensten nauw op te volgen", klinkt het.
Tegen de zomer moeten alle zeemijnen weg zijn van de zeebodem en onklaar zijn gemaakt.
