Slechts een handvol ziekenhuizen in België slaagt erin een patiënt met een beroerte binnen de 30 minuten de juiste zorg toe te dienen. Dat blijkt uit een audit van het RIZIV en de FOD Volksgezondheid. Nochtans telt elke seconde bij een beroerte. "We hebben nood aan een nationaal beroerteplan dat een uniforme werking vooropstelt", zegt professor Robin Lemmens van het UZ Leuven.
Ziekenhuizen in België handelen te traag bij beroerte: "Nood aan nationaal plan"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Als je een beroerte hebt, telt elke seconde. Want per minuut dat je hersenen zonder zuurstof zitten, sterven 2 miljoen hersencellen af. Hoewel zowat elke arts in elk Belgisch ziekenhuis die vuistregel vanbuiten zal kennen, blijkt uit een audit van het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) en de FOD Volksgezondheid dat onze ziekenhuizen niet snel genoeg handelen bij een beroerte.
Als een patiënt een beroerte heeft, moet die volgens richtlijnen binnen de 30 minuten een bloedklonteroplosser krijgen. Dat zegt Robin Lemmens, professor neurologie aan het UZ Leuven. Uit de resultaten van de audit blijkt dat nog geen 12 procent van de 96 ziekenhuizen de vooropgestelde richtlijn behaalt.
Diezelfde richtlijn stelt dat een patiënt binnen het uur geopereerd moet worden als het om een ernstig beroerte gaat. Slechts 1 ziekenhuis slaagt daarin. En dat terwijl in België jaarlijks zo'n 25.000 patiënten een beroerte doormaken.
Wat is een beroerte?
Tijdens een beroerte loopt het even mis met de zuurstoftoevoer in onze hersenen. De neurologische functies vallen uit door een zuurstoftekort. Dat tekort ontstaat ofwel door een bloedklonter, ofwel door een scheur in een bloedvat, die dan een bloeding veroorzaakt.
Symptomen van een beroerte zijn plots kracht- of gevoelsverlies in een arm of been, moeite met spreken of anderen te verstaan, een wazig zicht, duizeligheid of evenwichtsstoornissen, en/of zeer hevige hoofdpijn.
Eerste dataverzameling
Volgens professor Lemmens toont de audit aan dat er werk aan de winkel is, maar reden tot paniek is er niet. "Die audit is er gekomen om een beeld te krijgen van de beroertezorg. Je hebt data nodig om de zorg te verbeteren. De resultaten betekenen niet dat onze beroertezorg in België slecht is."
Al erkent hij wel dat het beter kan. "Elk ziekenhuis moet bekijken wat het kan verbeteren om patiënten met een beroerte beter en sneller verder te helpen."
Er moet een uniforme manier komen om beroertepatiënten aan te melden en op te volgen
Robin Lemmens, professor neurologie bij het UZ Leuven
Wat een diagnose en behandeling van een beroerte moeilijk maakt, is het aantal stappen dat je moet doorlopen. "Je moet thuis al herkennen dat je een beroerte hebt. Dan moet je de reflex hebben om een ambulance te bellen. De ambulancier moet zijn vermoeden doorbriefen, waarna de patiënt bij een neuroloog of spoedarts terechtkomt. Een beroerte is dus multidisciplinair, er zijn meerdere stappen en artsen die samen tot een diagnose komen."
Dat zijn telkens ook elementen die voor vertraging kunnen zorgen, vat Lemmens het samen.
"We kunnen nog veel winst boeken in de pre-notificatiefase (de fase waarin de patiënt al bij de ambulancier of mugarts is, maar nog niet op de spoedafdeling is binnengebracht, red.). Er moet een uniforme manier komen om beroertepatiënten aan te melden, zodat het team in het ziekenhuis al weet wat of hoe, nog voordat de patiënt bij hen is."
Zo zorg je ervoor dat de stappen die normaal daarna komen, denk aan beeldvorming of technisch onderzoek, al ingepland kunnen worden voordat de patiënt aanwezig is in het ziekenhuis.
Nationaal beroerteplan
Er moet ook dringend een nationaal beroerteplan opgesteld worden, vindt Lemmens. "De Europese beroerteorganisatie roept daar al toe op en vele landen hebben dat al. België blijft achter en de vraag is: waarom hebben we dat niet?"
Zo'n plan moet een uniforme werking bij de diagnose van beroerte vooropstellen. Lemmens legt uit wat zo'n plan omvat: "Je moet de hele flow op orde krijgen, van sensibilisering bij de patiënten en omstaanders zelf, over de medische aanpak van een beroerte tot de begeleiding tijdens de revalidatie."
Een concreet voorbeeld van een zorgindicator: is de beroertepatiënt gescreend op slikproblemen voordat hij opnieuw voeding kreeg? "Veel patiënten hebben na een beroerte slikproblemen, dus dat moet nagekeken worden."
Zo moet er volgens Lemmens een hele lijst van indicatoren komen, zodat ziekenhuizen en artsen kunnen aftoetsen hoe kwaliteitsvol hun beroertezorg is. "We moeten samenwerken aan optimalisatie. Hoe meer indicatoren we opvolgen, hoe beter we de zorg die patiënten krijgen kunnen toetsen aan de kwaliteitsnorm die we vooropstellen."
"Ik hoop dat de overheden deze audit ter harte nemen en met de aanbevelingen aan de slag gaan, concrete maatregelen opstellen", besluit Lemmens.
