De Iraanse elite heeft Mojtaba Khamenei - de zoon van de gedode ayatollah Ali Khamenei - gekozen als nieuwe hoogste leider van het land. Mojtaba staat bekend als een minstens even beruchte figuur als zijn vader, die onder meer de protesten van 2009 hielp neerslaan. Het is een duidelijk signaal dat Iran geen toenadering tot of verzoening met de Verenigde Staten zoekt.
Hardliner en mogelijk nog conservatiever dan zijn vader: Mojtaba Khamenei is nieuwe opperste leider van Iran
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Iraanse Raad van Deskundigen heeft beslist wie de gedode Ali Khamenei zal opvolgen als hoogste leider van het land. Het wordt zijn op een na oudste zoon: Mojtaba Khamenei.
Mojtaba krijgt veel steun van de , een militaire en paramilitaire elite-eenheid die heel wat macht heeft in het land en alomtegenwoordig is in de Iraanse economie. Die Garde sloeg ook de protesten neer die in januari plaatsvonden: naar schatting zouden zeker 30.000 mensen gedood zijn.
Ayatollah die protesten hielp neerslaan
Mojtaba Khamenei is dan ook niet de figuur die de Amerikanen en Israëli's voor ogen hebben wanneer ze over spreken. Hij is geboren in 1969 en studeerde theologie aan de universiteit. Op zijn 17e diende hij onder meer in de oorlog tussen Iran en Irak.
Pas in 1997 komt Mojtaba echt in beeld. Dat jaar vonden presidentsverkiezingen plaats, waarbij de kandidaat die Ali Khamenei voor ogen had slechts 25 procent van de stemmen haalde. Mojtaba neemt dan een beslissende rol op om de bestaande structuren van het land onder handen te nemen (lees: meer naar de zin van het regime te vormen).
Daarnaast helpt hij mee om de grote protesten van 2009 neer te slaan. Mensen trekken dan massaal de straten op na beschuldigingen van corruptie tijdens de presidentsverkiezingen, waarbij Mahmoud Ahmadinejad de verkiezingen won. Verschillende demonstranten laten het leven; duizenden mensen worden gearresteerd.
In 2022 krijgt Mojtaba de titel van 'ayatollah'. Sindsdien speelt hij een belangrijke rol in het regime van zijn vader en neemt hij deel aan politieke vergaderingen. Hij staat mee aan het hoofd van de Iraanse staatszender en hij onderhoudt het financiële imperium van zijn vader.
Signaal aan het Westen
Nu de 88 leden van de Iraanse Raad van Deskundigen Mojtaba hebben verkozen, is dat een belangrijk symbool tegen de Verenigde Staten en Israël. Op die manier laat de elite zien dat het huidige regime nog niet bereid is tot verzoening of toenadering.
Ook Maha Yahya ziet er een duidelijk signaal van Iran in. Zij werkt als onderzoeker aan het voor het Midden-Oosten. Yahya beschrijft Mojtaba als een 'hardliner' die mogelijk nog conservatiever is dan zijn vader. "Het is een teken dat het huidige regime zich kan overeind houden."
Of de Verenigde Staten en Israël de benoeming van Mojtaba zullen aanvaarden? Israël is alvast duidelijk: Mojtaba is nu al het doelwit van toekomstige bombardementen, liet de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar weten.
