Het luchtruim boven Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Iran en delen van Saudi-Arabië blijft ook vandaag nog gesloten. Dat is wereldwijd voelbaar, want duizenden reizigers zijn gestrand in het Midden-Oosten. "Elke dag dat het luchtruim dicht is, moet je 2 à 3 dagen rekenen om het op te lossen", zegt transporteconoom Wouter Dewulf. "Hoe langer de sluiting duurt, hoe groter het probleem."
Na de aanval van de Verenigde Staten en Israël op Iran, en de vergeldingsacties van Iran op verschillende landen in het Midden-Oosten, is het luchtruim boven de hele regio gesloten. Vluchten kunnen niet meer opstijgen of landen op de luchthaven van onder meer Doha (Qatar), Dubai en Abu Dhabi (Verenigde Arabische Emiraten, ofwel VAE).
Laat dat nu net 3 uiterst belangrijke luchthavens zijn. Ze vliegen niet enkel reizigers naar de landen zelf, maar vormen ook een belangrijke tussenstop voor mensen die naar het Verre Oosten of Australië willen reizen. Dat zegt transporteconoom Wouter Dewulf (UAntwerpen).
"De luchtvaartmaatschappijen in het Midden-Oosten zijn de laatste 15 jaren hard gegroeid. In Europa zijn we erg afhankelijk van hen geworden voor reizen naar het Verre Oosten, maar ook naar Australië bijvoorbeeld."
Pionier van de luchtvaartmaatschappijen in het Midden-Oosten is Emirates, dat vliegt vanuit Dubai. Later hebben Qatar Airways vanuit Doha en Etihad Airways vanuit Abu Dhabi hun succesmodel gekopieerd. "Ze hebben allemaal dezelfde doelstelling: het Westen met het Oosten verbinden en de connectiviteit en bereikbaarheid van hun land verbeteren."
Ze slagen ook in hun opzet. "Als je een vlucht naar de VAE bekijkt, dan reist 70 procent van de inzittenden nog verder naar het oosten. In Doha, Qatar, is dat zelfs 90 procent van de passagiers", weet Dewulf.
Geen alternatieven
Dan is het niet gek dat de impact van het gesloten luchtruim groot is. "Als je plots een 'hub' sluit, kunnen reizigers niet meer doorvliegen en stort heel je systeem in."
Dewulf geeft onze luchthaven in Brussel als voorbeeld. Elke dag vliegen 5 vluchten met gemiddeld 300 passagiers richting het Midden-Oosten. Dat zijn potentieel 1.500 gedupeerden per dag. En dan zijn er ook nog de terugvluchten, dus eigenlijk moet je dat aantal nog verdubbelen.
Voor elke dag dat het luchtruim daar gesloten is, mag je rekenen op zeker 2 à 3 dagen om die problemen op te lossen
Transporteconoom Wouter Dewulf (UAntwerpen)
En het zijn de reizigers die de grote dupe zijn van die sluiting, weet Dewulf. "Dit is overmacht voor de luchthavenmaatschappijen, dus voor de reizigers is geen compensatie voorzien. Ze zijn wel verplicht een hotel, eten en drank te voorzien voor hun passagiers en moeten ook een alternatief zoeken."
Maar zolang het luchtruim gesloten blijft, zijn er ook geen alternatieven: "Omvliegen kan niet. De maatschappijen proberen te herboeken, maar dat is enorm moeilijk. Als je enkel al naar Brussel krijgt, moet je al 1.500 mensen per dag herboeken. En extra vluchten inleggen is ook onmogelijk, want daarvoor heb je toestellen, piloten, crew en tijdsloten op luchthavens nodig."
"Een achterstand van een dag inhalen, dat lukt nog. Voor elke dag dat het luchtruim daar gesloten is, mag je rekenen op zeker 2 à 3 dagen om die problemen op te lossen", besluit Dewulf. "Dat betekent dat dit nu sowieso al 9 à 10 dagen zal duren. Als dit nog langer duurt, zal het enkel moeilijker worden en zal het nog weken duren voordat alles weer in orde is."
Wat doe je best als je vastzit in het Midden-Oosten?
Als je momenteel vastzit in het Midden-Oosten, dan is het eerste wat je moet doen jezelf registreren op de tool Travellers Online . Dat zegt Koen Van den Bosch, gedelegeerd bestuurder van de Vereniging Vlaamse Reisbureaus. "Zo blijf je via het ministerie van Buitenlandse Zaken op de hoogte van mogelijke evoluties ter plaatse."
Volg verder vooral de richtlijnen van lokale autoriteiten, stelt hij. "En als je met een reisprofessional weg bent, volg dan ook hun advies op. Zij zullen je ook op de hoogte brengen van de volgende stappen. Heb je je reis zelf geregeld, dan richt je je best tot je luchtvaartmaatschappij."
"Maar zolang het luchtruim gesloten blijft, zit er jammer genoeg niets op dan ter plaatse te blijven en te wachten", besluit Van den Bosch.
